Άνοιγμα κυρίου μενού

Άνω Μέρος Ρεθύμνου

οικισμός της Ελλάδας

Το Άνω Μέρος είναι χωριό του δήμου Αμαρίου, της περιφερειακής ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 209 κατοίκους. Απέχει 45 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο[2] και είναι κτισμένο σε υψόμετρο 580 μ. στις βορειοανατολικές πλαγιές του όρους Κέντρος.[3]

Άνω Μέρος Ρεθύμνης
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Άνω Μέρος Ρεθύμνης
35°11′9″N 24°39′42″E
ΧώραΕλλάδα[1]
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Αμαρίου
Υψόμετρο580 μέτρο
Πληθυσμός209 (2011)
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Anomeros. Στην ενετική απογραφή του 1583 από Καστροφύλακα αναφέρεται ως Anomeros με 63 κατοίκους και στην απογραφή του Βασιλικάτα του 1630 αναφέρεται ως Anomeros.[3] Στην απογραφή του 1834 η οποία πραγματοποιήθηκε από τους Αιγυπίους διέθετε αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό, με 50 χρισιανικές οικογένειες να διαμένουν στο χωριό. Στην απογραφή του 1881 αναφέρεται στον δήμο Αποδούλου και είχε 441 χριστιανούς κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 533 κατοίκους. Στην απογραφή του 1920 αναφέρεται ως έδρα ομώνυμης κοινότητας.[3] Το 1925 ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση, οπότε και προσαρτήθηκε στον Δήμο Σιβρίτου.[4]

Το χωριό καταστράφηκε από τις γερμανικές δυνάμεις στις 22 Αυγούστου 1944. Οι Γερμανοί περικύκλωσαν το χωριό τις πρώτες πρωϊνές ώρες, συγκέντρωσαν τους κατοίκους στο δημοτικό σχολείο και τους χώρισαν σε άντρες και γυναικόπαιδα. Αφότου είπαν στις γυναίκες να μαζέψουν ότι προλάβουν εντός ώρας, τις απομάκρυναν προς το χωριό Δρύγιες. Από τους άντρες ξεχώρισαν τριάντα, τους οποίους και στη συνέχεια εκτέλεσαν. Έπειτα κατέστρεψαν 200 κτίρια του χωριού, συμπεριλαμβανομένης της εκκλησίας και του σχολείου, ενώ σκότωσαν άλλα οχτώ άτομα, πέντε γέροντες και τρεις γυναίκες. Το χωριό ξανακτίστηκε μετά τον πόλεμο.[5]

Απογραφές πληθυσμούΕπεξεργασία

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός[3] 533 557 490 572 463 455 333 341 301 209

ΑξιοθέαταΕπεξεργασία

Από το χωριό ξεκινάει δρόμος ο οποίος οδηγεί στην εγκαταλελειμένη Μονή Καλόειδαινας, η οποία βρίσκεται σε μια περιοχή με πηγές και μεγάλους πλατάνους. Στο χωριό λειτουργεί μικρό λαογραφικό μουσείο. Ο κυρίος ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στην Μεταμόρφωση του Σωτήρος και στο χωριό διοργανώνεται πανηγύρι κάθε 6 Αυγούστου. Σώζεται επίσης ο παλιός ναός της Φανερωμένης και του Αγίου Νικολάου.[2]

ΟικονομίαΕπεξεργασία

Η οικονομία του χωριού βασίζεται σε αγροκτηνοτροφικά προϊόντα όμως οι ελιές και τα αμπέλια.[5]

ΠροσωπικότητεςΕπεξεργασία

  • Αναγνώστης – Ιωάννης Κατσαντώνης (1817-1916) - Αγωνιστής ο οποίος συμμετείχε σε 63 μάχες, πιο γνωστός για τη συμμετοχή στην επανάσταση του 1866[6]
  • Αντώνης Κατσαντώνης (; - 1953) - γιατρός και μέλος της κρητικής αντίστασης κατά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο[6]
  • Κυριάκος Κατσαντώνης (1900 - 1979) - ιερέας και μέλος της κρητικής αντίστασης κατά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, διέφυγε στη Μέση Ανατολή το 1943[6]
  • Κώστας Λινοξυλάκης (1933 - 2014) - Έλληνας διεθνής ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνίστηκε ως αμυντικός με τα χρώματα του Παναθηναϊκού

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. GEOnet Names Server. 11  Ιουνίου 2018. -814240.
  2. 2,0 2,1 «Άνω Μέρος». www.amariguide.gr. Δήμος Αμαρίου. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2019. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α΄. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 112. 
  4. «Άνω Μέρος (Ρεθύμνης)». Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Αναλυτικά. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019. 
  5. 5,0 5,1 Λινοξυλάκης, Γιώργος (10 Οκτωβρίου 2018). «Άνω Μέρος – Το κεφαλοχώρι του Αμαρίου». ΡΕΘΕΜΝΟΣ. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2019. 
  6. 6,0 6,1 6,2 Δαδιά, Εύα (3 Σεπτεμβρίου 2018). «Οι θρυλικοί Κατσαντώνηδες του Άνω Μέρους». Ρεθεμνιώτικα Νέα. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2019.