Άνοιγμα κυρίου μενού

Με τον όρο Άξιον Εστί αναφερόμαστε στην εικόνα της Παναγίας, της «εφέστιας προστάτιδας», του Αγίου Όρους. Με το ίδιο όνομα επίσης τιτλοφορήθηκε το ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη Άξιον Εστί (έκδοση, 1959), το οποίο αργότερα μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης στο λαϊκό ορατόριο Άξιον Εστί.

Επίσης , με τον όρο " 'Αξιόν Εστιν " αναφερόμαστε στον κορυφαίο ύμνο προς την Υπεραγία Θεοτόκο και στο Παντοκρατορινό Κελλίον " Άξιόν Εστιν " που βρίσκεται στην περιοχή της Καψάλας [1] του Αγίου Όρους.

Η εικόνα του «Άξιον Εστί», είναι η πιο περίφημη εικόνα του Αγίου Όρους . Οι δυο κατεξοχήν αυθεντικές εικόνες βρίσκονται αντίστοιχα η μέν πρώτη στο ναό του Πρωτάτου στις Καρυές του Αγίου Όρους, θεωρούμενη ως «κοινή εφέστιος προστάτις» εικόνα όλων των Αγιορείτικων Μονών, φέρουσα στο πλαίσιό της τις σφραγίδες και των 20 Μονών , η δε δεύτερη στο ναό του ομώνυμο Κελλίου στην Καψάλα όπου έλαβε χώρα και το θαύμα του Αρχαγέλλου Γαβριήλ.

Επί της εικόνας αυτής έγιναν κατά καιρούς πλείστα πιστά αντίγραφα ανά ένα εκ των οποίων βρίσκεται σε κάθε Μονή του Άθω καθώς επίσης και σε ολόκληρο τον κόσμο. Εορτάζει με μεγάλη θρησκευτική λαμπρότητα τη Δευτέρα του Πάσχα και στις 11 Ιουνίου σε ανάμνηση του κάτωθεν θαύματος, αρχή της φήμης της εικόνας και ως θαυματουργής.

Παράδοση - ΘαύμαΕπεξεργασία

Σε κοντινή απόσταση από τις Καρυές, την πρωτεύουσα του Αγίου Όρους, ζούσε ένας ενάρετος Ιερομόναχος με το νέο μαθητή του. Ενα Σάββατο βράδυ την 11 Ιουνίου 982 μΧ, ο Γέροντας ξεκίνησε να πάει στην αγρυπνία στο Ναό του Πρωτάτου,στις Καρυές, αφήνοντας μόνο τον μαθητή του που λεγόνταν Γαβριήλ. Βραδιάζοντας, ένας άγνωστος μοναχός χτύπησε τη πόρτα και ο μαθητής τον υποδέχθηκε για να περάσει εκεί τη νύχτα. Την ώρα του Όρθρου σηκώθηκαν να ψάλλουν την ακολουθία στην μικρή τότε Εκκλησία του Κελλιού. Φθάνοντας, όμως, στην θ΄ ωδή, ενώ ο μαθητής επρόκειτο να ψάλλει

"Την Τιμιωτέραν των Χερουβίμ,'' μπροστά στην εικόνα της Θεοτόκου, ο ξένος παρενέβαλε πριν από αυτό τα εξής:

' Άξιόν Εστιν ως αληθώς μακαρίζειν σε την Θεοτόκον,

την αειμακάριστον και παναμώμητον,

και Μητέρα του Θεού ημών.''

Ακούγοντας για πρώτη φορά τα λόγια αυτά ο μαθητής εξεπλάγην και ζήτησε από τον φιλοξενούμενο να γράψει τον ύμνο. Καθώς, όμως, δεν υπήρχε χαρτί ο μοναχός χάραξε βαθιά και άκοπα σε μια πέτρινη πλάκα προσθέτοντας : ''Στο εξής έτσι να ψάλλουν όλοι οι Χριστιανοί τον ύμνο της Θεοτόκου.» Λέγοντας αυτά έγινε άφαντος ενώ η εικόνα του Χριστού μεταφέρθηκε αστραπιαία στα αριστερά και η εικόνα της Θεομήτορος στα δεξιά.

Επιστρέφοντας ο Γέροντας άκουσε την διήγηση και είδε την χαραγμένη πλάκα. Τότε κατάλαβε ότι ο ξένος μοναχός δεν ήταν άλλος από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ. Μετέβη τότε να ανακοινώσει το θαύμα στον Πρώτο του Αγίου Όρους και στους άλλους Γέροντες. Αυτοί έστειλαν την αγγελοχάρακτη πλάκα στον Πατριάρχη και στον αυτοκράτορα έτσι ώστε ο ύμνος να διαδοθεί σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο και μετέφεραν την εικόνα μπροστά στην οποία είχε γίνει το θαύμα στο Ναό του Πρωτάτου, όπου βρίσκεται έκτοτε, ενθρονισμένη πίσω από το θυσιαστήριο ως Παντάνασσα, Ηγουμένη, Προστάτις του Αγίου Όρους και όλων των πιστών.Η εικόνα είναι η συνέχεια της Παναγίας του Κύκκου , συνεορτάζει με την μνήμη του Απόστολου Βαρνάβα ενώ και το κελλί που τιμήθηκε από την Αρχαγγελική επίσκεψη φέρει απο τότε το όνομα «Άξιον εστί».[2]

ΎμνοςΕπεξεργασία

Το Μεγαλυνάριο αυτό της Θεοτόκου που συνέθεσε ο Κοσμάς (ο επίσκοπος Μαϊουμά) σήμερα ονομάζεται «Άξιον Εστί», εκ των δύο πρώτων λέξεων του Θεομητορικού αυτού Ύμνου που είναι αρχαγγελικός, ο πλέον κορυφαίος προς αυτήν , εξαιρεί τον μοναδικά απαραίτητο ρολο της για την σωτηρία όλου τού κόσμου και έχει ως εξής:


Άξιον εστίν ως αληθώς
μακαρίζειν σε την Θεοτόκον,
την αειμακάριστον και παναμώμητον
και μητέρα του Θεού ημών.
Την τιμιωτέραν των Χερουβείμ
και ενδοξοτέραν ασυγκρίτως των Σεραφείμ
την αδιαφθόρως Θεόν Λόγον τεκούσαν,
την όντως Θεοτόκον,
Σε μεγαλύνομεν.

Ο ύμνος ψάλλεται στη πιο ιερή στιγμή της Θείας Λειτουργίας , μετά ακριβώς απο τον καθαγιασμό των τιμίων δώρων , καθώς επίσης στον καθημερινό Όρθρο στην κλιμάκωση του και στις παρακλήσεις της Θεοτόκου

Λατρευτικές και Θεολογικές προεκτάσεις της εικόναςΕπεξεργασία

Στήν εικόνα του Άξιόν Έστιν αναγράφεται το " Παναγία Ελεούσα του Κύκκου " γιατί ακολουθεί τον τύπο αγιογραφίας της Παναγίας Κυκκώτισσας. Η Παναγία του Κύκκου αποτελει την έκφραση τιμής της Θεομήτορος προς τον Υιόν Της , ενώ η εικόνα του Άξιόν Εστιν αποτελει τηςν εκφρασή τιμής του Κυρίου , των Αγίων αγγέλων και των αγίων Πάντων προς το άχραντο πρόσωπο της Βασίλισσας των Ουρανών.

ΙστορικόΕπεξεργασία

Ο Κύριος επέλεξε σ'αυτο ειδικά το κελλί να στείλει τον ευαγγελιστή Αρχάγγελο γιατί κάποιοι άγνωστοι σε μας όσιοι ησυχαστές έζησαν εκει μια ευάρεστη στην Μητέρα του ζωή και επειδή αυτός ο ιερός τόπος καθαγιάζεται απο την ιδιαίτερη της παρουσία της.

Στην υπερχιλιόχρονη πορεία του , το κελλί του "Άξιόν Εστίν" γνώρισε μεγάλες δόξες και απετέλεσε πόλος έλξης μεγάλων ησυχαστών , όπως το Αγιού Νικοδήμου του Αγιορείτου , του Αγίου Θεοφίλου του Μυροβλήτη , του Αγίου Γερασίμου του Κεφαλλονίτη και του Αγίου Μακαρίου Νοταρά.

Αντίγραφα του «Άξιον Εστί» έχουν δοθεί σε πολλούς ξένους ηγέτες που κατά καιρούς επισκέπτονται το Άγιο Όρος.

Σύγχρονη κατάσταση του ΚελλιούΕπεξεργασία

Διάφορα δυσάρεστα εθνικά και εκκλησιαστικά γεγονότα που συνέβησαν τον περασμένο αιώνα οδήγησαν τελικά το Ιερό Κελλίο της Παναγίας μας σε πλήρη λειψανδρία με κατάληξη τον πνευματικό και κτιριακό μαρασμό του.

Απο τον Μαίο του 2014 το κελλί άρχισε να επανδρώνεται ξανά και μέχρι το τέλος του περασμένου έτους δημιουργήθηκε μια αδελφότητα με 6 μέλη , αυτο οδήγησε στην επαναλειτουργεία του κελλιού.

Απο τον Μάρτιο του 2019 εχούν ξεκινήσει οι εργασίες ανακαίνισης με κύριο αρωγό τον Κυπριακό κλήρο και λαό

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία