Όλυμπος Καρπάθου

ιστορική έδρα του Δήμου Καρπάθου

Συντεταγμένες: 35°44′28″N 27°10′25″E / 35.74111°N 27.17361°E / 35.74111; 27.17361

Για άλλες χρήσεις, δείτε: Όλυμπος (αποσαφήνιση).


Η Όλυμπος είναι ένας οικισμός ιδιαίτερου αρχιτεκτονικού κάλλους και βρίσκεται στο νησί της Καρπάθου. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 310 μέτρων, κατά μήκος αυχένα των υπωρειών του όρους Προφήτης Ηλίας της βόρειας Καρπάθου και είναι χαρακτηρισμένος από τις αρμόδιες κρατικές αρχές ως παραδοσιακός οικισμός. Η δυτική πλευρά της Ολύμπου είναι απόκρημνη και στέκεται πάνω από κατωφέρεια που καταλήγει στην θάλασσα ενώ η ανατολική της πλευρά είναι πιο ομαλή και της προσφέρει πρόσβαση στο επίνειό της, το Διαφάνι. Η Κοινότητα Ολύμπου που υπάγεται στον Δήμο Καρπάθου έχει 556 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2011.

Όλυμπος
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Όλυμπος
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΔήμος Καρπάθου
Γεωγραφία και στατιστική
Νομός Δωδεκανήσου
Υψόμετρο310
Πληθυσμός556 (2011)

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Στην αρχαιότητα οι κυριότερες πόλεις της βόρειας Καρπάθου ήταν η Βρυκούς που ήταν χτισμένη στο ΒΔ άκρο του νησιού της Καρπάθου και η Σάρος που ήταν χτισμένη στο μέσον της Ανατολικής ακτής του νησιού της Σαρίας. Τον 7ο αιώνα μ.Χ. λόγω των επιδρομών, κυρίως των Σαρακηνών πειρατών, οι κάτοικοι των αρχαίων πόλεων εγκατέλειψαν τις αρχικές τους εστίες στα παράλια και αναζήτησαν καταφύγιο σε ορεινότερα και πιο δυσπρόσιτα σημεία του νησιού με αποτέλεσμα να ιδρύσουν τον σημερινό οικισμό Όλυμπος[1] ή Έλυμπος στο τοπικό ιδίωμα. Ο οικισμός χτίστηκε ακολουθώντας την αρχιτεκτονική των οχυρωμένων μεσαιωνικών νησιωτικών οικισμών[2] και την εικόνα αυτή διατηρεί σχεδόν αναλλοίωτη μέχρι σήμερα. Την ονομασία Όλυμπος την οφείλει στο παλαιότερο όνομα του βουνού στους πρόποδες του οποίου χτίστηκε, και το οποίο σήμερα ονομάζεται Προφήτης Ηλίας.

Η Όλυμπος παρέμεινε μέχρι πρόσφατα αποκομμένη από τις υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας, ακόμα και από την υπόλοιπη Κάρπαθο με αποτέλεσμα να αναπτύξει μιαν εντελώς ξεχωριστή και ιδιόμορφη πολιτισμική παράδοση[εκκρεμεί παραπομπή], πολλά στοιχεία της οποίας διατηρεί ζωντανά ως τώρα. Χαρακτηριστική είναι η παραδοσιακή φορεσιά της περιοχής που φοριέται ακόμα και σήμερα από τις γυναίκες της Ολύμπου. Μέχρι την δεκαετία του 1980 ο δρόμος που συνέδεε τον οικισμό με το υπόλοιπο νησί ήταν ιδιαίτερα δύσβατος με αποτέλεσμα η επικοινωνία του οικισμού με την υπόλοιπη Κάρπαθο να γίνεται κυρίως μέσω θαλάσσης από το λιμάνι του Διαφανίου. Η βελτίωση του οδικού δικτύου βοήθησε πολύ στην τουριστική ανάπτυξη της περιοχής η οποία ήταν ραγδαία μετά το 1990.

Κοινότητα Ολύμπου ΚαρπάθουΕπεξεργασία

 
Η Κοινότητα Ολύμπου

Η Όλυμπος αποτέλεσε σε όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ξεχωριστή Δημογεροντία ενώ κατά τη διάρκεια της Ιταλοκρατίας στα Δωδεκάνησα και μέχρι την ενσωμάτωση των νησιών αυτών στην Ελλάδα (1912-1948) αποτέλεσε Αυτοδιοίκητο Δήμο (Municipio di Olimpo) των Ιταλικών Νήσων του Αιγαίου Πελάγους (Isole Italiane dell' Egeo). Από το 1948 και μέχρι το 2010, τέλος, αποτέλεσε ξεχωριστή Αυτοδιοίκητη Κοινότητα του Νομού Δωδεκανήσου του Ελληνικού κράτους[3]. Η συνολική έκταση της Κοινότητας είναι 104.876 km2 και στα όριά της περιλαμβάνεται το βόρειο τμήμα της Καρπάθου και το νησί Σαρία. Η Κοινότητα Ολύμπου έχει πληθυσμό 556 κατοίκους και περιλαμβάνει επίσης τους οικισμούς Όλυμπο [ 270 ], Διαφάνι [ 228 ], Αυλώνα [ 7 ], Τρίστομο [ 6 ] και τη νησίδα Σαρία [45 ]. Το 2010 ενσωματώθηκε στον ενιαίο Καλλικράτειο Δήμο Καρπάθου και έκτοτε αποτέλεσε Τοπική Κοινότητά του, ενώ με το Σχέδιο "Κλεισθένης" αποτελεί μια από τις δέκα Κοινότητες του Κλεισθένειου Δήμου Καρπάθου, διοικούμενη από πενταμελές Κοινοτικό Συμβούλιο.

Η Όλυμπος λόγω της ιδιαίτερης πολιτισμικής της ταυτότητας ορίστηκε ιστορική έδρα του νέου Δήμου Καρπάθου μετά τη σύστασή του στη βάση του Σχεδίου Καλλικράτης[4], ενώ με ομόφωνη απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου Δωδεκανήσου έχει ονομαστεί "Πόλις του ζώντος λαϊκού πολιτισμού της Δωδεκανήσου" (2008).

Διατελέσαντες Κοινοτάρχες Ολύμπου ΚαρπάθουΕπεξεργασία

Αυτοδιοίκητη Κοινότητα Ολύμπου Καρπάθου

  • (Οκτ. 1945) - Οκτ. 1951 Κωνσταντίνος Νικ. Ψύλλος, κτηματίας
  • Οκτ. 1951 - 1952 Γεώργιος Μηνά Χαλκιάς, υποδηματοποιός
  • 1952 - 1964 Νικόλαος Κων. Καστελλοριζιός, έμπορος
  • 1964 - Απρ. 1967 Νικόλαος παπα - Γεωρ. Σακελλάρης, συνταξιούχος Η.Π.Α.
  • Απρ. 1967 - Σεπτ. 1974 Κωνσταντίνος Νικ. Ιωαννίδης (πρ. Ψύλλος), κτηματίας (Διορισμένος Κοινοτάρχης από τη στρατιωτική δικτατορική κυβέρνηση)
  • Σεπτ. 1974 - Μάιος 1975 Κομνηνός Νικ. Παυλίδης, δάσκαλος (διορισμένος Κοινοτάρχης από την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητος)
  • Ιούν. 1975 - 1990 Γεώργιος Ιωάν. Σακέλλης, υποδηματοποιός
  • 1991 - 1993 Εμμανουήλ Γεωρ. Πύργος, συνταξιούχος δημόσιος υπάλληλος
  • 1994 - 2002 Μιχαήλ Κων. Πρωτόπαπας, ξυλουργός (Καποδιστριακή Κοινότητα (β΄ θητεία))
  • 2003 - 2006 Νικόλαος Παύλ. Κανάκης, υποναύαρχος λ.σ. (ε.α.) (Καποδιστριακή Κοινότητα)
  • 2007 - 2010 Κωνσταντίνος Μηνά Τσαμπανάκης, επιπλοποιός - ξυλογλύπτης (Καποδιστριακή Κοινότητα)

Τοπική Κοινότητα Ολύμπου του Δήμου Καρπάθου

  • 2011 - Αυγ. 2014 Ηλίας Βασ. Παπαηλίας, επιχειρηματίας (Καλλικράτειος Δήμος)
  • Σεπτ. 2014 - Σεπτ. 2019 Ιωάννης Εμμ. Μακρυμανώλης, υπάλληλος Ν.Π.Ι.Δ. (Καλλικράτειος Δήμος)

Κοινότητα Ολύμπου του Δήμου Καρπάθου

  • Σεπτ. 2019 - 2023 Ηλίας Βασ. Παπαηλίας, επιχειρηματίας (Κλεισθένειος Δήμος).

Αδελφοποιήσεις - ΣυνεργασίεςΕπεξεργασία

Η Αυτοδιοίκητη Κοινότητα Ολύμπου Καρπάθου είχε αδελφοποιηθεί με το Δήμο Βαθέος Σάμου   (2009) στο όνομα του Σάμιου γιατρού της αρχαιότητας Μηνόκριτου Μητροδώρου, που υπήρξε δημόσιος ιατρός του Δήμου της αρχαίας ελληνικής πόλεως Βρυκούς της Καρπάθου κατά τον 3ο π.Χ. αι.

Η Αυτοδιοίκητη Κοινότητα Ολύμπου Καρπάθου είχε επίσης υπογράψει σύμφωνα φιλίας και συνεργασίας με τους παρακάτω δήμους:

Τόσο η αδελφοποίηση, όσο και οι συνεργασίες έχουν επεκταθεί σήμερα, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Σχεδίου Καλλικράτης, στον Καλλικράτειο Δήμο Καρπάθου και στα Δημοτικά σχήματα που διαδέχτηκαν τα προαναφερθέντα συμβληθέντα μέρη.

Εκκλησιαστική ΔιοίκησηΕπεξεργασία

Η περιοχή της Κοινότητας Ολύμπου Καρπάθου συγκροτεί την Αρχιερατική Περιφέρεια Ορεινής Καρπάθου της Ιεράς Μητροπόλεως Καρπάθου και Κάσου. Αυτή περιλαμβάνει: α. την Ενορία του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Ολύμπου Καρπάθου (Παναγία η Σελλαγιώτισσα) και β. την Ενορία του Ιερού Ναού Ζωοδόχου Πηγής Διαφανίου Καρπάθου (Παναγία η Διαφανιώτισσα).

ΕκπαίδευσηΕπεξεργασία

Η Όλυμπος είναι έδρα του Γυμνασίου Ολύμπου Καρπάθου και τριών Λυκειακών Τάξεων του Γενικού Λυκείου Καρπάθου που εδρεύει στο χωριό Απέρι της Καρπάθου. Το Δημοτικό Σχολείο Ολύμπου έχει συγχωνευτεί με το Δημοτικό Σχολείο Διαφανίου και έχει έδρα το Διαφάνι.

Υγειονομική ΠερίθαλψηΕπεξεργασία

Η υγειονομική περίθαλψη στον πληθυσμό της ευρύτερης περιοχής της Ολύμπου παρέχεται από το Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο Ολύμπου Καρπάθου το οποίο εδρεύει στον ομώνυμο οικισμό και υπάγεται στο Γενικό Νοσοκομείο Καρπάθου "Άγιος Ιωάννης ο Καρπάθιος".

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

 
Όλυμπος
  1. Σιγάλα, Μαρία (2003). [ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΑ Α΄ , Ρόδος 2003 «Ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ελύμπου. Ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία από τις καταγραφές στο ομώνυμο χωριό»]. ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΑ τ. Α΄. ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΑ Α΄ , Ρόδος 2003. Ανακτήθηκε στις 23-5-2014. 
  2. Μαρία Ζάννε. [Ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ελύμπου. Ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία από τις καταγραφές στο ομώνυμο χωριό, ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΑ Α΄, Ρόδος 2003, 171-204. Σιγάλα]. Ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ελύμπου. Ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία από τις καταγραφές στο ομώνυμο χωριό, ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΑ Α΄, Ρόδος 2003, 171-204.. 
  3. Διοικητικές μεταβολές ΟΤΑ, κοινότητα Ολύμπου[νεκρός σύνδεσμος]
  4. Πρόγραμμα Καλλικράτης - ΦΕΚ Α87 της 07/06/2010

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία