Άνοιγμα κυρίου μενού

Αγιοσορίτισσα

Εικονογραφικός τύπος της Παναγίας

H Αγιοσορίτισσα είναι εικονογραφικός τύπος της Παναγίας, σύμφωνα με τον οποίο η Θεομήτωρ απεικονίζεται συνήθως ολόσωμη, στραμένη πλαγίως (είτε αριστερά, είτε δεξιά) κατά τρία τέταρτα, δεομένη με τα χέρια της στο ίδιο ύψος, ή με το ένα χέρι πιο χαμηλά.[1]

Γεωργιανή Αγιοσορίτισσα, 11ος-12ος αι.

Η ονομασίαΕπεξεργασία

Η ονομασία Αγιοσορίτισσα δεν συνδέεται με κάποια ιδιότητα της Παναγίας, αλλά με κάποιο τοπωνύμιο. Συγκεκριμένα προέρχεται από την άγια σορό , κιβώτιο πολυτελώς κατασκευασμένο και διακοσμημένο στο οποίο βρισκόταν η αγία Ζώνη της Θεοτόκου και το οποίο βρισκόταν στο ναό της Θεοτόκου ο οποίος βρισκόταν κοντά στο ναό της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, στη συνοικία των Χαλκοπρατείων.[2][1]

 
Βυζαντινή Αγιοσορίτισσα του 12ου αι. (Φράιζινγκ, Βαυαρία)

Διάδοση και παραλλαγέςΕπεξεργασία

Η παλαιότερη απεικόνιση της Παναγίας αυτού του τύπου είναι ψηφιδωτό του 5ου αι., της βόρειας μικρής κιονοστοιχίας στο ναό του Αγίου Δημητρίου της Θεσσαλονίκης. Πιθανώς αντέγραφε φορητή εικόνα.[1] Απεικονίσεις της Αγιοσορίτισσας έχουμε σε σφραγιδες και μολυβδόβουλλα από τον 10ο αι. και νομίσματα όπως του 12ου αι.(Μανουήλ Α΄ Κομνηνός), του 13ου (Θεόδωρος Κομνηνός-Δούκας), καθώς και σε εικόνες, π.χ της Ιεράς Μονής του Σινά, της Ρώμης, στον καθεδρικό ναό του Φράιζινγκ.[2]

Βασική παραλλαγή είναι ο τύπος της Χυμευτής, ίσως από κάποια χυμευτή ή σμαλτωμένη εικόνα.[2]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Καλοκύρης, Κωνσταντίνος Δ. (1972). Η Θεοτόκος εις την εικονογραφίαν Ανατολής και Δύσεως. Θεσσαλονίκη: Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών. σελ. 70. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία