Άνοιγμα κυρίου μενού
Αυτό το λήμμα αφορά σύγχρονο οικισμό. Για την αρχαία πόλη, δείτε: Ακραιφία.

Συντεταγμένες: 38°27′23″N 23°13′17″E / 38.45639°N 23.22139°E / 38.45639; 23.22139

Το Ακραίφνιο (επίσημα Ακραίφνιον) είναι ημιορεινό χωριό του νομού Βοιωτίας σε υψόμετρο 180 μέτρα[1]. Βρίσκεται στο βορειοανατολικό μέρος του νομού, χτισμένο στις πλαγιές του όρους Πτώο. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 και το πρόγραμμα Καλλικράτης αποτελεί την Τοπική Κοινότητα Ακραιφνίου της Δημοτικής Ενότητας Ακραιφνίου του Δήμου Ορχομενού και έχει με πληθυσμό 1.058 κατοίκους[2]. Μέχρι το 1933, το Ακραίφνιο έφερε το όνομα Καρδίτσα[3][4].

Ακραίφνιο
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Ακραίφνιο
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας
Δήμος Ορχομενού
Δημοτική ενότητα Ακραιφνίας
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότητα Βοιωτίας
Υψόμετρο 180
Πληθυσμός 1.058 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασία Καρδίτσα
Ταχ. κωδ. 32001
Τηλ. κωδ. 22680

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Στην ευρύτερη περιοχή του οικισμού υπήρχε κατά την αρχαιότητα η πόλη Ακραιφία ή Ακραίφνιο ενώ κατά την ύστερη Φραγκοκρατία το Ακραίφνιο αναφέρεται στα επίσημα φραγκικά έγγραφα ως Cardanica[5]. Σε οθωμανικό κατάστιχο του 1466 ονομάζεται ως Καρδίτσα (ονομασία που διατηρήθηκε μέχρι το 1933 όταν δόθηκε στον οικισμό το όνομα του αρχαίου Ακραιφνίου[3]) ενώ οι, κατανεμημένοι σε περίπου 15 εστίες[6], κάτοικοί του ήταν Αρβανίτες[5].

Στο διάστημα 1912 - 1998 το Ακραίφνιο υπήρξε έδρα της κοινότητας Ακραιφνίου[7]. Με την εφαρμογή του προγράμματος Καποδίστριας, το 1999 αποτέλεσε έδρα του διευρυμένου δήμου Ακραιφνίου, ο οποίος περιλάμβανε και τις πρώην κοινότητες Κόκκινου και Κάστρου. Από το 2011, με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης, εντάχθηκε διοικητικά στο δήμο Ορχομενού.

ΑξιοθέαταΕπεξεργασία

Σημαντικότερα αξιοθέατα κοντά στον οικισμό είναι η αρχαία πόλη Ακραιφία ή Ακραίφνιο από την οποία σώζονται ερείπια της ακρόπολής της, ερείπια του ναού του Πτώου Απόλλωνα που αναφέρεται από τον Ηρόδοτο[8] και περιγράφεται από τον Παυσανία[9]. Σημαντικά χριστιανικά μνημεία είναι ο Ναός Αγίου Γεωργίου Ακραιφνίου [10] και η Μονή Πελαγίας - χτισμένη πιθανότερα κατά τον 16ο ή 17ο αιώνα. Φυσικό μνημείο της περιοχής είναι το σπήλαιο Σαρακήνο, που βρίσκεται στα όρια του κάμπου της Κωπαΐδας, δυτικά του χωριού, σε υψόμετρο 100 μέτρα και με θέα προς την Κωπαΐδα, τον Ελικώνα και τον Παρνασσό[11]. Παρουσιάζει σημαντικό αρχαιολογικό ενδιαφέρον καθώς στο εσωτερικό του έχουν βρεθεί ευρήματα που ξεκινούν από το 40.000 π.Χ., και πλήθος άλλων ευρημάτων που ανάγονται στη νεολιθική εποχή[12].

Δημογραφικά στοιχείαΕπεξεργασία

Χρονολογία Πληθυσμός
1928 1.001[3]
1940 1.130[3]
1951 1.145[3]
1961 1.316[3]
1971 1.217[3]
1981 1.301[3]
1991 1.462[3]
2001 1.256 [13]
2011 1.058 [14]

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996, σελ. 254, τομ. 2. 
  2. Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών 2011
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Σταματελάτος, Μιχαήλ. Βαμβά - Σταματελάτου, Φωτεινή (2012). Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας. Α΄. Αθήνα: ΤΑ ΝΕΑ, σελ. 55. ISBN 978-960-503-165-7. 
  4. «Πανδέκτης: Karditsa -- Akraifnion». pandektis.ekt.gr. Ανακτήθηκε στις 2017-10-18. 
  5. 5,0 5,1 Καλαϊτζάκης, Θεοφάνης (2000). Η Ανατολική Στερεά Ελλάδα από την ύστερη φραγκοκρατία στην πρώιμη τουρκοκρατία: η Βοιωτία ca 1400-1500: οι πολιτικές συνθήκες, η οικοστική και δημογραφική εξέλιξη, η οικονομική ζωή, το κοινωνικό αποτέλεσμα. Αθήνα: ΕΚΠΑ. Διδακτορική διατριβή, σελ. 88-89. http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/21700#page/96/mode/2up. 
  6. Καλαϊτζάκης, Θεοφάνης (2000). σελ. 102.
  7. Διοικητικές μεταβολές ΟΤΑ, κοινότητα Ακραιφνίου
  8. "... καὶ ἐς τοῦ Πτῴου Ἀπόλλωνος τὸ τέμενος. τοῦτο δὲ τὸ ἱρὸν καλέεται μὲν Πτῷον, ἔστι δὲ Θηβαίων, κεῖται δὲ ὑπὲρ τῆς Κωπαΐδος λίμνης πρὸς ὄρεϊ ἀγχοτάτω Ἀκραιφίης πόλιος. ..." - Ιστορίαι Ηρόδοτος, Ἱστοριῶν ὀγδόη ἐπιγραφομένη Οὐρανία
  9. Ακραίφνιο, αρχαιολογικοί χώροι
  10. «08.13.ag_georgios_akraifn». www.orchomenos.gr. Ανακτήθηκε στις 2017-10-18. 
  11. communication, MINIMATIK visual and interactive. «Το σπήλαιο Σαρακηνού στο Ακραίφνιο Βοιωτίας. Συμβολή στην προϊστορία της Kεντρικής Ελλάδος | Aegeus - Society for Aegean Prehistory». www.aegeussociety.org (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2017-10-18. 
  12. Ακραίφνιο, Σπήλαιο Σαρακήνο
  13. [1], (α/α 03020101)
  14. [2], (α/α 8308)