Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλέξιος Κομνηνός (συναυτοκράτορας)

Βυζαντινός συναυτοκράτορας

Ο Αλέξιος Κομνηνός (1108 - 1142) Βυζαντινός πρίγκιπας από την Δυναστεία των Κομνηνών και Συναυτοκράτορας ήταν μεγαλύτερος γιος του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ιωάννη Β΄ Κομνηνού και της Πιρόσκας κόρης του Αγίου Λαδίσλαου.[3] Η μητέρα του ήταν 5η απόγονος της Θεοφανώς Σκληρού, συζύγου του Όθων Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. [4]. Η Θεοφανώ ήταν συγγενής του Νικηφόρου Β΄ Φωκά και του Ιωάννη Α΄ Τσιμισκή[5]. Ο Αλέξιος ήταν δίδυμος με την αδελφή του Μαρία Κομνηνή, από τα άλλα αδέλφια του μικρότερος ήταν ο μετέπειτα αυτοκράτορας Μανουήλ Α΄ Κομνηνός.

Αλέξιος Κομνηνός
Byzantinischer Mosaizist um 1122 001.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 1106[1]
Μακεδονία
Θάνατος 2  Αυγούστου 1142
Αττάλεια
Τόπος ταφής Αγία Σοφία
Χώρα πολιτογράφησης Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Αρχαία Ελληνικά[2]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα στρατιωτικός ηγέτης
Οικογένεια
Σύζυγος Ευπραξία Μστισλάβιβνα
Τέκνα Marie Comnène
Γονείς Ιωάννης Β΄ Κομνηνός και Ειρήνη της Ουγγαρίας
Αδέλφια Ανδρόνικος Κομνηνός
Ισαάκιος Κομνηνός
Μανουήλ Α΄ Κομνηνός
Μαρία Κομνηνή
Θεοδώρα Κομνηνή
Ευδοκία Κομνηνή
Άννα Κομνηνή
Συγγενείς Μστισλάβ Α΄ του Κιέβου (πεθερός)
Οικογένεια Δυναστεία Κομνηνών
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα Βυζαντινός αυτοκράτορας

Πίνακας περιεχομένων

ΣυναυτοκράτοραςΕπεξεργασία

 
Ο Χριστός ευλογεί τον Ιωάννη Β΄ και τον συναυτοκράτρα γιο του Αλέξιο Κομνηνό

Γεννήθηκε στην Μακεδονία, ορίστηκε Συναυτοκράτορας από τον πατέρα του σε ηλικία 17 ετών (2 Αυγούστου 1142) και πέθανε αιφνίδια από πυρετό στην Αττάλεια, στην Παμφυλία. Την επόμενη χρονιά (1143) πέθανε και ο πατέρας του σε ατύχημα, η βασιλεία του πατέρα του θεωρείται λιγότερη σημαντική σε σχέση με του παππού του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού ή του αδελφού του Μανουήλ Α΄, γι΄αυτό οι πηγές που σχετίζονται με τον Συναυτοκράτορα Αλέξιο είναι ελλιπείς. Ο Πτωχοπρόδρομος χαιρετίζει τον Ιωάννη Β΄ και τον μεγαλύτερο αδελφό του Αλέξιο με την φράση "βασιλείς που γεννήθηκαν από βασιλείς και αυτοκράτορες, μεταρρυθμιστές των παλιότερων εθίμων και προνομίων, το σκήπτρο και η βασιλική εξουσία είναι για αυτούς πατρική κληρονομιά".[6]

Το διάστημα που ήταν συναυτοκράτορας φτιάχθηκε το ψηφιδωτό στην Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης, όπου παριστά τον Ιωάννη Β΄, τη σύζυγό του και τον Αλέξιο. Επίσης σε ένα εικονογραφημένο χειρόγραφο απεικονίζεται ο Χριστός με την Ελεημοσύνη και τη Δικαιοσύνη προσωποποιημένες εκατέρωθεν αυτού να στέφει τους δύο Αυτοκράτορες με τις επιγραφές: "Ιωάννης εν Χριστώ τω Θεώ πιστός βασιλεύς πορφυρογέννητος και Αυτοκράτωρ Ρωμαίων ο Κομνηνός" και "Αλέξιος εν Χριστώ τω Θεώ πιστός βασιλεύς πορφυρογέννητος ο Κομνηνός".

ΘάνατοςΕπεξεργασία

Ο αιφνίδιος θάνατος του σε ηλικία 36 ετών περιγράφεται ως εξής "ήταν μία αστραπιαία και πολύ σύντομη ασθένεια με την μορφή ψηλού πυρετού την ώρα που βρισκόταν στην Ακρόπολη".[7] Η τοποθεσία του θανάτου του ήταν η Αττάλεια, ο πατέρας του είχε δημιουργήσει μία βάση με στόχο να φέρει την ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή.[8] Ο δεύτερος αδελφός του Ανδρόνικος ανέλαβε να μεταφέρει την σωρό του Αλέξιου στην Κωνσταντινούπολη αλλά πέθανε αμέσως μετά με τον ίδιο τρόπο.[9] Το καθήκον της μεταφοράς εκπλήρωσε τελικά για τον Αλέξιο και τον Ανδρόνικο ο τρίτος αδελφός τους Ισαάκιος.

ΟικογένειαΕπεξεργασία

Οι ιστορικοί αναφέρουν δύο κόρες ηγεμόνων, που παντρεύτηκαν μέλη του Οίκου των Κομνηνών. Ταιριάζει να είναι ο Αλέξιος Κομνηνός: νυμφεύτηκε πρώτα την Ντομπρότζεζα (Ευπραξία) των Ρουρικιδών, κόρη του Μστισλάβ Α΄ μεγάλου πρίγκιπα τού Κιέβου και έπειτα την Κάτα (Ειρήνη) των Μπαγκρατιόνι, κόρη του Δαβίδ Δ΄ της Γεωργίας[10]. Είχε κόρη τη

  • Μαρία, που παντρεύτηκε τον Αλέξιο Αξούχο, πανσεβαστό, πρωτοστράτορα και δούκα της Κιλικίας, ήταν γιος του Ιωάννη Αξούχου και πιστός φίλος του Ιωάννη Β΄ αλλά έχασε σύντομα την εύνοια του Μανουήλ Α΄ (1167).[11][12]

Ο Ιωάννης Κίνναμος και ο Νικήτας Χωνιάτης κατηγόρησαν τον Αλέξιο Αξούχο ότι προκάλεσε μαζί με έναν "Λατίνο μάγο" στην αυτοκράτειρα Μαρία της Αντιόχειας μαγεία με στόχο την αποβολή για να μην γεννήσει γιο, η μαγεία έγινε πιθανότατα με χορήγηση φαρμάκων.[13] Ο Αλέξιος Αξιούχος έζησε το υπόλοιπο διάστημα της ζωής του ως μοναχός.[14] Έχει βρεθεί σφραγίδα με την επιγραφή "Μαρία, σύζυγος Αλεξίου πρωτοστράτορος", παιδιά τους ήταν :[15]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb122025192. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb122025192. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. Νικήτας Χωνιάτης, "Η πόλη του Βυζαντίου", σ.22
  4. Θεοφανώ Σκληρού > Ματθίλδη Οθωνιδών Γερμανίας > αγία Ριτσέζα Εζόνεν Λοθαριγγίας > Αδελαΐδα Πιάστ Πολωνίας > Λαδίσλαος Α΄ Άρπαντ Ουγγαρίας > Πιρόσκα (Ειρήνη) Άρπαντ Ουγγαρίας
  5. Η Θεοφανώ ήταν μικρανεψιά του Νικηφόρου Β΄ και κόρη της εξαδέλφης του Ιωάννη Α΄.
  6. Magdalino p. 422
  7. Νικήτας Χωνιάτης, "Η πόλη του Βυζαντίου", σ.22
  8. Νικήτας Χωνιάτης, "Η πόλη του Βυζαντίου", σσ. 21-22
  9. Νικήτας Χωνιάτης, "Η πόλη του Βυζαντίου", σ. 374
  10. Υπάρχουν τρεις απόψεις για τον σύζυγο της Κάτα (Ειρήνης): μπορεί να είναι ο Ισαάκιος Κομνηνός ή ο Αλέξιος Βρυέννιος, γιος της Άννας Κομνηνής ή ο Αλέξιος Κομνηνός (συναυτοκράτορας).
  11. Νικήτας Χωνιάτης, "Η πόλη του Βυζαντίου", σ. 59
  12. http://fmg.ac/Projects/MedLands/BYZANTINE%20NOBILITY.htm#_Toc178348366
  13. http://www.roman-emperors.org/maryant.htm
  14. http://fmg.ac/Projects/MedLands/BYZANTINE%20NOBILITY.htm#_Toc178348366
  15. Mihail-Dimitri Sturdza, Dictionnaire historique et Généalogique des grandes familles de Grèce, d'Albanie et de Constantinople (1983), σ. 276.
  16. http://fmg.ac/Projects/MedLands/BYZANTINE%20NOBILITY.htm#_Toc178348366

ΠηγέςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Alexios Komnenos (co-emperor) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).