Ανδρέας Βερούσης

Έλληνας αρματολός και αγωνιστής

Ο Ανδρέας Βερούσης (1740 - 1797) ή Ανδρέας Ανδρούτσος, ή Ανδρέας Βερούτσος ή Ανδρέας Μουτσανάς, ή Καπετάν Ανδρούτσος (εξ ου και το υποκοριστικό Ανδρούτσος) ήταν ο πατέρας του οπλαρχηγού του 1821 Οδυσσέα Ανδρούτσου.

Ανδρέας Βερούσης
IAN 0508 Savvas 1890 Kapetan Androutzos.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1740
Θάνατος1797
Κωνσταντινούπολη
Χώρα πολιτογράφησηςΟθωμανική Αυτοκρατορία
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταστρατιωτικός
Οικογένεια
ΣύζυγοςΑκριβή Τσαρλαμπά
ΤέκναΟδυσσέας Ανδρούτσος
Ταρσίτσα Καμμένου
ΓονείςΑθανάσιος Βερούσης

ΒιογραφικόΕπεξεργασία

Ο Ανδρέας Βερούσης ήταν γιός του Αθανασίου Βερούση από τις Λιβανάτες Λοκρίδας[1]. Γεννήθηκε το έτος 1740 ή 1750. Διετέλεσε διαβόητος αρχικλέφτης, αλλά και πειρατής συνεργάτης του Λάμπρου Κατσώνη τις περιόδους 1770-1792 του Ρωσσοτουρκικού Πολέμου.[2] Επανειλημμένα καταναυμάχησε τον τουρκικό στόλο. Λεγόταν επίσης το λιοντάρι της Ρούμελης. Ο Ανδρέας Βερούσης, Βερούτσος ήταν ήδη επαναστάτης εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας πριν την επίσημη κήρυξή της την 25η Μαρτίου 1821. Σε μια από τις μάχες του με τους Οθωμανούς τραυματίστηκε στην κνήμη και επειδή όντας τραυματίας κινδύνευε στην κατεχόμενη Ελλάδα, κατέφυγε στη Βενετοκρατούμενη Πρέβεζα για ασφάλεια και για να τύχει ιατρικής περίθαλψης από Βενετσιάνους χειρουργούς ιατρούς.[εκκρεμεί παραπομπή] To έτος 1786 ο Ανδρέας Βερούσης διεκομίσθη στην Πρέβεζα, και φιλοξενήθηκε από τον άρχοντα της Πρέβεζας εύπορο προεστό Δημήτρη Τσαρλαμπά, Γαλλόφιλο αλλά και πράκτορα των Ρώσων κατά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1787-1792[3] του οποίου τελικά παντρεύτηκε την κόρη Ακριβή Τσαρλαμπά στις 13 Μαρτίου 1786 με κουμπάρο τον "θαλασσόλυκο" Λάμπρο Κατσώνη υποπλοίαρχο του Ναυτικού της Ρωσικής αυτοκρατορίας.[εκκρεμεί παραπομπή] Κάποια στιγμή, το έτος 1792, ο Ανδρέας Βερούσης Βερούτσος συνελήφθη από τους Βενετούς, παραδόθηκε στους Τούρκους και μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου πέθανε από βασανιστήρια των Οθωμανών το 1797, μάλιστα λέγεται ότι το αποκεφαλισθέν πτώμα του το έριξαν στα νερά του Βοσπόρου, σε ηλικία 47 ετών.[εκκρεμεί παραπομπή] Η απολογία του Ανδρέα Βερούση κατά την ανάκρισή του από τους Βενετούς είναι διαθέσιμη και έχει δημοσιευθεί μεταφρασμένη από τον ιστορικό Κυριάκο Σιμόπουλο. Στην ανακριτική κατάθεση του στους Βενετούς, ο Ανδρέας Βερούσης ρωτήθηκε αν αληθεύει πως είναι συμπολεμιστής του Λάμπρου Κατσώνη και απαντά: «Είναι αληθέστατα. Ήδη προ πέντε ετών, ευρισκόμην εις Σαραγούσαν. Εκεί ανέλαβον υποχρέωσιν με τον κύριον Ίψον, Ρώσον Στρατηγόν, να συγκεντρώσω πολεμιστάς εκ Τουρκίας. Επελθούσης μετ' εμού συμφωνίας, εκράτησα τον λόγον μου. Συγκέντρωσα από την Τουρκίαν (*) 800 Αλβανούς, με έκαμαν καπετάνιον και διοικητήν και υπηρέτησα εις την ναυτικήν μοίραν με τον Ίψον, τον Στρατηγόν Ταμάρα και τον Κολονέλον Λάμπρον. Επολέμησα πάντα κατά των Τούρκων ....».[4]

Το σπίτι του Ανδρούτσου στην ΠρέβεζαΕπεξεργασία

 
Το σπίτι του καπετάν Ανδρούτσου στην Πρέβεζα, πριν κατεδαφισθεί.

Το σπίτι του διέμεινε ο καπετάν Ανδρούτσος μετά τον γάμο του με την Ακριβή Τσαρλαμπά ήταν το πατρικό της στην Πρέβεζα. Σωζόταν μέχρι το έτος 2011 στη συμβολή των οδών Χρήστου Κοντού και Οδυσσέα Ανδρούτσου και υπήρχε σε αυτό μαρμάρινη επιγραφή με το εξής κείμενο: «ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ 1773-1798».[5] Η επιγραφή τοποθετήθηκε μεταπολεμικά. Οι χρονολογίες αναφέρονται στα χρόνια που ο Ανδρέας Βερούσης ή Ανδρούτσος έζησε στο σπίτι αυτό. Το έτος 2011 το κτίριο κατεδαφίσθηκε με σκοπό την ανέγερση νέας οικοδομής, παρά τις προσπάθειες του πολιτιστικού Συλλόγου "Πρέβεζα", η δε αρχαιολογική υπηρεσία και η πολεοδομία Πρέβεζας αιτιολόγησαν την απόφαση κατεδάφισης με το σκεπτικό "το οίκημα δεν διέθετε αρχιτεκτονικά στοιχεία διατηρητέου", αγνοώντας ότι ένα κτίριο είναι φορέας ιστορικής μνήμης.[6]

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Μενελαΐδου, Τατιάνα (2013). «ΙΚΕΕ / Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Βιβλιοθήκη». Μεταπτυχιακές Διατριβές. Α.Π.Θ. 
  2. Παναγιώτης Στάθης, ιστορικός, "Ελευθεροτυπία" «Tα Ιστορικά», Μάρτιος 2009, σελ. 142
  3. Ελευθεροτυπία: «Τα Ιστορικά» 21-03-2009
  4. Κυριάκος Σιμόπουλος:"Ελληνική Ιστορία" Τόμος Β', σελ. 741, (*) Σημείωση: Όλη η υπόδουλη στους Τούρκους Βαλκανική χερσόνησος και τα υπόλοιπα μέρη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αποκαλούνταν «Τουρκιά», όμως η εν λόγω στρατολόγηση έγινε στην Επικράτεια του Αλή Πασά, σαφώς φίλου του Ανδρέα Βερούση.
  5. Βλ. Ηλίας Βασιλάς, Άπαντα, σελ. 192-193.
  6. Eφημερίδα Τοπική Φωνή Πρέβεζας: Κατεδαφίσθηκε το σπίτι του Οδυσσέα Ανδρούτσου", 2011