Άνοιγμα κυρίου μενού

Αστρακοί Ηρακλείου

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 35°13′50″N 25°13′5″E / 35.23056°N 25.21806°E / 35.23056; 25.21806

Αστρακοί
Άποψη από τα νότια
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αστρακοί
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτη
ΔήμοςΑρχανών-Αστερουσίων
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότηταΗρακλείου
Υψόμετρο280
Πληθυσμός228 (2001)

Οι Αστρακοί είναι χωριό και ομώνυμο Δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Αρχανών-Αστερουσίων που βρίσκεται 23 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο. Βρίσκεται στην αριστερή πλευρά της κοιλάδας του ποταμού Καρτερού και αποτελούνταν από δύο οικισμούς τον Επάνω και τον Κάτω. Στην κοίτη του ποταμού, κάτω από το χωριό υπάρχει το σπήλαιο Νεραϊδόσπηλιος, μέσα στο οποίο βλέπουμε πηγή με άφθονο νερό, από την οποία υδρεύεται τμήμα της πόλης του Ηρακλείου[εκκρεμεί παραπομπή]. Παλιότερα ανήκε στην επαρχία Πεδιάδας.

Ένας χωματόδρομος οδηγεί από το χωριό στον πρόσφατα εγκαταλελειμμένο οικισμό Κάτω Αστρακοί, τον παλιό τουρκικό μαχαλά, όπου σώζονται ερειπωμένα τα παλιά παραδοσιακά σπίτια, που παραμένουν αναλλοίωτα λόγω της εγκατάλειψης του οικισμού.[1].

Σύμφωνα με την πληθυσμιακή απογραφή του 2001 έχει 228 κατοίκους, που ασχολούνται κυρίως με την ελαιοκαλλιέργεια. Παράγονται επίσης σταφίδα και σταφύλια. Ανήκει από το 1998 στο Δήμο Καζαντζάκη.

Στους Αστρακούς υπάρχει ιδιαίτερο χριστιανικό χρώμα λόγω των σπουδαίων παλαιών ναών: ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 12ος αιων - ΠΑΝΑΓΙΑ 16ος αιων - ΜΙΧΑΗΛ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ 12ος αιων.

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Οι Αστρακοί αναφέρονται από το 1271[2] και ορθότερα σε άλλα συμβόλαια του 1278[3], με την ονομασία Astracu. Το 1583 το χωριό αναφέρεται στην απογραφή του Καστροφύλακα ως Astracus Catto με 230 κατοίκους.

Η ονομασία ΑΣΤΡΑΚΟΙ σύμφωνα με τη γνώμη του Στ. Σπανάκη προήλθε από τα όστρακα τα οποία βρέθηκαν στους κάτω Αστρακούς. Κατά μια άλλη εκδοχή προήλθε απο μετεωρίτη (αστέρι>αστράκι>ΑΣΤΡΑΚΟΙ) ο οποίος έπεσε στη Λούτρα. Κατά τη γνώμη του καθ. Θεοχ. Δετοράκη προήλθε απο το στράτευμα του Νικ. Φωκά το οποίο άφησε στη περιοχή μετά την απελευθέρωση της Κρήτης απο τους Σαρακηνούς το 961μΧ.

Στους Αστρακούς βρίσκουμε πολλές παλιές εκκλησίες, όπως της Παναγίας, με υπολείμματα τοιχογραφιών και ανάγλυφο στέμμα με 4 τριαντάφυλλα, δικέφαλο αετό και τη χρονολογία 1555. Σύμφωνα με τον Gerola[4] το στέμμα πρέπει να ανήκει στον οίκο Καλλέργη. Αξιόλογος είναι επίσης ο ναός του Μιχαήλ Αρχαγγέλου με τοιχογραφίες αγίων, μεταξύ των οποίων και ο Άγιος Φραγκίσκος.

Κοντά στους Αστρακούς οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως νεκροπόλεις της μινωικής και της πρωτογεωμετρικής περιόδου με σημαντικά ευρήματα. Έχει ανακαλυφθεί επίσης τυχαία μινωικός λύχνος.

Το 1933 βρέθηκε ο σπάνιος, καλά διατηρημένος και περίτεχνος Σφραγιδοκύλινδρος από αιματίτη (πέτρα γκρίζου χρώματος), ο οποίος χρονολογείται στη Μυκηναϊκή εποχή.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. in.gr[νεκρός σύνδεσμος], Αγροτουρισμός
  2. "Rucerus de Fulco habitator in casali Stracu dare tenetur Georgio Cimiski aurifici, habitator in Candida..." (Antonio Lombardo, Documenti della colonia Veneziana di Creta, Torino, 1942, p. 15)
  3. "Mario Chiaudano-A. Lombardo, Fonti per la storia di Venezia, Venezia
  4. "Gerola, Monumenti Veneti ecc. IV 261

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Το Ηράκλειον και ο Νομός του, έκδοση Νομαρχίας Ηρακλείου.
  • Συλλεκτικό αφιέρωμα - ημερολόγιο 2013 Ενορίας Αστρακών π. Εμμ. Πλουμάκη