Βέλο Κορινθίας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 37°58′59.09″N 22°46′00.08″E / 37.9830806°N 22.7666889°E / 37.9830806; 22.7666889

Το Βέλο είναι κωμόπολη της Περιφερειακής Ενότητας Κορινθίας στην Πελοπόννησο[1].

Βέλο
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Βέλο
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΠελοποννήσου
Περιφερειακή ΕνότηταΚορινθίας
Δήμοςδήμου Βέλου-Βόχας
Δημοτική ΕνότηταΒέλου
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοποννήσου
Υψόμετρο30
Πληθυσμός3.096 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΒέλλο
Ταχ. κωδ.20002
Τηλ. κωδ.+30 27420

ΓεωγραφίαΕπεξεργασία

Το Βέλο βρίσκεται κοντά στις ακτές του Κορινθιακού κόλπου, σε απόσταση 17 χιλιόμετρα δυτικά από την Κόρινθο και 5 χιλιόμετρα νότια από το Κιάτο. Ο πληθυσμός του σύμφωνα με την απογραφή του 2001 ήταν 3.096 κάτοικοι συμπεριλαμβανομένου και του οικισμού Σαϊταίικα. Αποτέλεσε έδρα του δήμου Βέλου-Νεράντζας που λειτούργησε την περίοδο 1998-2010. Σήμερα ανήκει στον δήμο Βέλου - Βόχας[2] και ο μόνιμος πληθυσμός του σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ως δημοτική ενότητα ανέρχεται σε 8.061 ενώ ως οικισμός 3.096 κάτοικοι[3], οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Ειδικότερα καλλιεργούν σταφύλια, οπωροφόρα δένδρα (εσπεριδοειδή, βερίκοκα κ.α), λαχανικά και κτηνοτροφές. Στη γύρω από το χωριό περιοχή υπάρχουν αρκετές βιοτεχνίες επεξεργασίας και συσκευασίας γεωργικών προϊόντων.[4]

ΕτυμολογίαΕπεξεργασία

Όσον αναφορά την ονομασία δεν υπάρχει μία αποδεκτή εκδοχή καθώς στις επίσημες πηγές αναφέρεται ως Βέλος ή Βέλλος (Velos, Vellos). Σύμφωνα με μελέτη "Die Slaven in Griechenland" του Γερμανού Max Vasmer, το όνομα Βέλος είναι σλαβικής προέλευσης (Belos), το οποίο στις σλαβογενείς γλώσσες σημαίνει λευκό.

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η πρώτη επίσημη αναφορά στην ονομασία Velos (Βέλος) συναντάται στο αρχείο Nani, στην απογραφή Grimani που πραγματοποιήθηκε το 1700  επί Β’ Ενετοκρατίας (1685-1715).

Το 1814 μία έκταση 12.000 στρεμμάτων πωλείται από τους Τούρκους ιδιοκτήτες της Αλή και Δερβίς Βέη σε 12 (ή κατ΄ άλλους 14) αγοραστές εκ Βέλου. Στο βιβλίο "Ελληνικά" του Ι. Ραγκαβή το 1853, υπάρχει απογραφή του 1851 που αναφέρει ότι ο Βέλος κατοικείται από 33 οικογένειες με σύνολο ατόμων 116.

Μετά την απελευθέρωση, αναφέρεται επίσημα ως οικισμός γραμμένος Βέλλο (με 2 "λ") το 1834 στο ΦΕΚ 19Α - 07/06/1834 να προσαρτάται στο δήμο Αιγιαλείας του τότε νομού Αργολίδος και Κορινθίας και το 1940 να διορθώνεται σε Βέλον. Ως κοινότητα συστάθηκε για πρώτη φορά το 1912 με το ΦΕΚ 262Α - 31/08/1912 με έδρα τον οικισμό. Το 1994 με το ΦΕΚ 136Α - 30/08/1994 ορίστηκε έδρα του τότε δήμου Βέλου-Νεράντζης και το 1997 με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997[2]

Η Αγία ΜαρίναΕπεξεργασία

Το σημαντικότερο ιστορικά κτίσμα του Βέλου είναι ο ναός της Αγίας Μαρίνας ο οποίος είναι έργο του Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλλερ[5]. Πρόκειται για τον πρώτο ναό τον οποίο έχτισε στην Ελλάδα και το σχήμα του θυμίζει την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη. Θεμελιώθηκε το 1888 στη θέση όπου προϋπήρχε επί τουρκοκρατίας ο ομώνυμος ναΐσκος ο οποίος καταστράφηκε στο σεισμό του 1858 και το νεκροταφείο του χωριού. Μετά το σεισμό του 1981 στις Αλκυονίδες το κτίσμα καθίσταται ακατάλληλο για χρήση.[6] Η πολυετής αποκατάσταση και συντήρηση του πραγματοποιείται με χρήματα των κατοίκων (έρανοι λαχειοφόροι) και βρίσκεται υπό την επίβλεψη του υπουργείου πολιτισμού. Ο ναός το 1982 ανακηρύσσεται μνημείο διατηρητέο από την Υπουργό Μελίνα Μερκούρη.[7]

Ιστορικό πληθυσμούΕπεξεργασία

Έτος Πληθυσμός κωμόπολης Πληθυσμός Δήμου
1971 2.433 2.472
1981 2.715 2.794
1991 3.135 3.237
2001 3.156 8.211
2011 3.096 8.061

ΥπηρεσίεςΕπεξεργασία

Στο Βέλο λειτουργούν υποκαταστήματα της Εθνικής[8] και Τράπεζας Πειραιώς (η Τράπεζα Πειραιώς λειτουργεί μόνο ως κόμβος ΑΤΜ[9]), των ΕΛΤΑ[10], του ΟΤΕ (μόνο ως υποδομή), Περιφερειακό Ιατρείο, Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών[11], ΚΑΠΗ[12].

ΕκπαίδευσηΕπεξεργασία

Λειτουργούν 1 παιδικός σταθμός, 2 νηπιαγωγεία, 1 12θέσιο δημοτικό σχολείο, 1 γυμνάσιο[13] και 1 ενιαίο λύκειο, καθώς και το Πρακτικό Γεωργικό Σχολείο (Π.Γ.Σ.) Βέλου του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α "ΔΗΜΗΤΡΑ" στον χώρο της παλιάς αγροτικής σχολής Α.Χ.Ε.Π.Α.Ν.Σ καθώς και η περίφημη Γεωπονική Σχολή Βέλου γνωστή ως Γ.Σ.Β.[14]

ΣυγκοινωνίεςΕπεξεργασία

Το Βέλο καλύπτεται από τα δρομολόγια του ΚΤΕΛ Κορινθίας[15] . Συγκεκριμένα υπάρχουν λεωφορεία τακτικά για Κόρινθο, Κιάτο και Αθήνα. Λειτουργούν επίσης σταθμοί ταξί στις πλατείες Ελευθερίας και Αγίου Φανουρίου. Ο σταθμός του Προαστιακού του Κιάτου βρίσκεται επίσης σε σχετικά κοντινή απόσταση.

ΠρόσωπαΕπεξεργασία

Από το Βέλο κατάγονται:

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 22, τομ. 7. 
  2. 2,0 2,1 «ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020. 
  3. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10760 (σελ. 286 του pdf)
  4. «Βέλο (Velo) | korinthia.net». web.archive.org. 26 Ιανουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2020. 
  5. «Ερνέστος Τσίλλερ». Βικιπαίδεια. 2017-10-17. https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=%CE%95%CF%81%CE%BD%CE%AD%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%82_%CE%A4%CF%83%CE%AF%CE%BB%CE%BB%CE%B5%CF%81&oldid=6689063. 
  6. «ΙΕΡΟΙ ΝΑΟΙ». www.imkorinthou.org. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2020. 
  7. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020. 
  8. www.xo.gr https://www.xo.gr/dir-products-az/E/ethniki-trapeza/?locId=L348. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2020.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  9. «POIs 4 GPS - POIs - Τράπεζα Πειραιώς - ATMs - Λίστα Σημείων». pois.4gps.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2020. 
  10. «ΕΛΤΑ» (PDF). 
  11. «Διεύθυνση Κ.Ε.Π.». Δήμος Βέλου-Βόχας. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2020. 
  12. «ΚΑΠΗ». Δήμος Βέλου-Βόχας. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2020. 
  13. «ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΒΕΛΟΥ – Το ιστολόγιο του Γυμνασίου Βέλου». blogs.sch.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2020. 
  14. «Πρακτικό Γεωργικό Σχολείο Βέλου - ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ». www.elgo.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2020. 
  15. «Κόρινθος - Κιάτο - Κόρινθος». ΚΤΕΛ Κορινθίας.