Άνοιγμα κυρίου μενού

Βυσσινιά Καστοριάς

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 40°37′12″N 21°20′19.12″E / 40.62000°N 21.3386444°E / 40.62000; 21.3386444

Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΚαστοριά
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότηταΚαστοριά
Υψόμετρο900[1]
Πληθυσμός135 (2001)

Η Βυσσινέα είναι ορεινός οικισμός (υψόμ. 900 μ., 135 κάτοικοι 2001) του νομού Καστοριάς και βρίσκεται στα Βόρεια του νομού και της λίμνης της Καστοριάς, στις δυτικές πλαγιές του Βιτσίου.

ΓενικάΕπεξεργασία

Αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα ως Βύσανη Καστοριάς[2] και στη συνέχεια μετονομάζεται εις Κοινότητα Βυσσινιάς.[3]

Έως το 1940 ονομάζονταν Βυσσινιά. Πριν από την εφαρμογή των Καλλικρατικών Δήμων, που εντάχθηκε στο Δήμο Καστοριάς, ανήκε στο Δήμο Βιτσίου. Απέχει από την πόλη της Καστοριάς 14χλμ.

ΙστορίαΕπεξεργασία

 
Βυσσινώτισες με τις τοπικές ενδυμασίες (1936) 1η σειρά: Γκίκα, Πρασίνη, Πούφκα, Σταύραινα.
 
Ο Βυσσινιώτης Θωμάς Χρήστου, "Ρώμπακας", ομαδάρχης του Τσόντου Βάρδα [4]

Είναι ίσως το παλαιότερο χωριό στο ορεινό συγκρότημα του όρους Βιτσίου καθόσον αναφέρεται στα Οθωμανικά φορολογικά κατάστιχα[5] εξαιτίας της φορολόγησης κάποιας ξακουστής μαίας με το όνομα Βύσσα στα τέλη του 15ου αι. από όπου πήρε το χωριό και το όνομά του αρχικά ως Βύσσανη ή Βύσσινη.

Η πρώτη έγγραφη μνεία του χωριού σε ελληνική πηγή γίνεται πάντως σε διαζύγιο το οποίο εκχώρησε η Ιερά Μητρόπολις Καστορίας στον Μπόσικο από τη Βήσανη στις 25 Φεβρουαρίου 1685 (,αχπε΄): "Η ταπεινότης ημών κατά τον θείον νόμον εχώρισεν αυτόν τον Μπόσικον από την μοιχαλίδα εκείνην Κυράνω", αναφέρεται μεταξύ άλλων.[6] Στο διαζύγιο ονομάζονται επίσης ως μάρτυρες και οι προεστοί του χωριού Γκαηντάνος, Κότζος και Μήτρος.

 
Το πάνω μέρος της σελίδας 27 του Κώδικα ΕΒΕ 2753 στην οποία υπάρχει το διαζύγιο του Μπόσικου. (φωτογραφία απ' το φωτοαντίγραφο του Κώδικα που βρίσκεται στην Δημοτική Βιβλιοθήκη Καστοριάς)

Πληθυσμιακά στοιχείαΕπεξεργασία

Απογραφή 1878 1886 1900 1913 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001
Πληθυσμός 960[7] 1.000[8] 1150 [9] 960[10] 700[11] 642[12] 684[13] 472[14] 267 260 222 157 135
 
Αγροτόσπιτο της δεκαετίας του 1930
  • Με τη συμφωνία περί ανταλλαγής πληθυσμών βάσει του Πρωτόκολλου Πολίτη-Καλφώφ (1924) μετανάστευσαν λιγότερα από πενήντα άτομα, όπως προκύπτει επιπρόσθετα, πέραν της συσχέτισης των στατιστικών στοιχείων, και από την ρευστοποίηση 13 περιουσιών κατοίκων που μετανάστευσαν με τις οικογένειες τους στη Βουλγαρία».[15]
  • Η μεγαλύτερη ασυγκρίτως μείωση του πληθυσμού (212 άτομα επί συνόλου 680 μεταξύ των οποίων 59 παιδιά[16] που στάλθηκαν στις Ανατολικές χώρες της Ευρώπης) συντελέσθηκε κατά τη διάρκεια του κομμουνιστικού εγχειρήματος που περιορίσθηκε η εντός ελλαδικού χώρου εμπόλεμη μαχητικότητά του από τά τέλη του 1947-1949 στα ορεινά συγκροτήματα του Γράμμου και του Βιτσίου.
  • Κατά τη δεκαετία του 1950 μειώνεται έτι περαιτέρω ο πληθυσμός κατά 205 άτομα εξαιτίας της μετανάστευσης στην Αυστραλία, Καναδά και ΗΠΑ, ενώ την επόμενη δεκαετία 1961-1971 μεταναστεύουν στη τότε Δυτική Γερμανία μόνο δύο οικογένειες και την μεθεπόμενη δεκαετία ορισμένοι, λόγω άνθησης της γούνας, εγκαθίστανται στην Καστοριά.

Απασχόληση κατοίκωνΕπεξεργασία

Η Βυσσινέα κτισμένη σε μια λεκάνη που περιβάλλεται από βουναλάκια με οξυές και βελανιδιές και βορειοανατολικά από τον ορεινό όγκο του Βιτσίου με πολλά νερά, λειμώνες και εύκρατο κλίμα ευνοείται για την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας που εγκαταλείφθηκε τις τελευταίες δεκαετίες και οι κάτοικοί της κυρίως ασχολούνται με την παραγωγή μήλων, φασολιών, πατάτας, καρυδιών, αλλά και με την υλοτομία.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Όπως δημοσιεύτηκε στον τόμο απογραφής πληθυσμού και κατοικιών του 1971, πίνακας 4, Μέσος σταθμικός των υψομέτρων εκάστου δήμου ή κοινότητος, σ. 441.
  2. [ΦΕΚ 259/21.12.1918]
  3. ΦΕΚ 413/22.11.1926
  4. Μάνος, Νικόλαος. Αφανείς Γηγενείς Μακεδονομάχοι (1903-1913), Ι. Σ. Κολιόπουλος (επιστ. εποπτεία), Ι. Δ. Μιχαηλίδης – Κων. Σ. Παπανικολάου (επιμ.), Θεσσαλονίκη, Ε.Μ.Σ. – University Studio Press, 2008, σελ. 86.
  5. Δημήτριος Λιθοξόου, Πληθυσμοί και Οικισμοί της περιοχής της Καστοριάς
  6. Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, κωδ. 2753, σελ. 27.
  7. A. Synvet, Les Grecs de l'Empire ottoman: Etude statistique et ethnographique, Κωνσταντινούπολη, 1878, σελ. 55. (pdf) (Γαλλικά)«960 χριστιανοί ορθόδοξοι»]
  8. Βέσσανη Καστορίας«Χωρίον έχον 1.000 χριστιανούς, εκκλησίαν, σχολείον αρρένων, κρήνη» [Σχινάς, 246]
  9. Вишени/ Костурска каза, 1.150 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900, 265] αν και το 1886 λειτουργούσε σχολείο αρρρένων [Σχινάς, 246]
  10. [Απαρίθμηση (1913), 40] «960 άτομα, 460 άρρενες και 500 θήλεις»
  11. Ελληνική απογραφή 1920: 241 άρρενες και 459 θήλεις, 175 οικογένειες σελ. ξ' Πίνακας 2*
  12. Ελληνική απογραφή 1928, σελ. 287 Ομοδημότες 620, ετεροδημότες 22, δημότες που απογράφτηκαν αλλού 17. Υπήρχαν δύο άρρενες πρόσφυγες που ήρθαν μετά το 1922
  13. Ελληνική απογραφή 1940: πραγματικός πληθυσμός 684, νόμιμος πληθυσμός 669
  14. Ελληνική απογραφή 1951 σελ. 271
  15. Ιάκωβος Μηχαηλίδης, Μετακινήσεις Σλαυοφώνων πληθυσμών 1912-1930, σ.99 εκδ. ΚΡΙΤΙΚΗ 2003, ISBN 960-218-305-8
  16. [Мартинова, 52]

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία