Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Βόλφγκανγκ Βάγκνερ (Wolfgang Wagner, 30 Αυγούστου 1919 – 21 Μαρτίου 2010[14]) ήταν Γερμανός σκηνοθέτης και παραγωγός παραστάσεων όπερας. Είναι περισσότερο γνωστός ως ο διευθυντής του Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ, μία θέση που κατείχε αρχικώς από κοινού με τον αδελφό του Βίλαντ από το 1951, μέχρι τον θάνατο του τελευταίου το 1966. Από τότε ο Βόλφγκανγκ είχε τον πλήρη έλεγχο του φεστιβάλ, μέχρι την αποχώρησή του το 2008, παρότι πολλές από τις παραγωγές που ανέθεσε δέχθηκαν σφοδρή κριτική στην εποχή τους. Ταλαιπωρήθηκε επίσης από οικογενειακές συγκρούσεις για πολλά χρόνια. Ο Βόλφγκανγκ ήταν γιος του Ζίγκφριντ Βάγκνερ, εγγονός του διάσημου ιδρυτή του φεστιβάλ, του συνθέτη όπερας Ρίχαρντ Βάγκνερ, και δισέγγονος του Φραντς Λιστ.

Βόλφγκανγκ Βάγκνερ
Wolfgang Wagner 2004.jpg
Γέννηση30  Αυγούστου 1919[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10]
Μπαϊρόιτ[11]
Θάνατος21  Μαρτίου 2010[1][2][3][4][5][6][7][8][9]
Μπαϊρόιτ[12]
Τόπος ταφήςΜπαϊρόιτ
Χώρα πολιτογράφησηςΓερμανία[13]
Ιδιότηταεπιχειρηματίας, θεατρικός σκηνοθέτης, συνθέτης, συγγραφέας και μαέστρος
ΣύζυγοςΓκούντρουν Μακ και d:Q65643427 (1943–1976)
ΤέκναΕύα Βάγκνερ, Γκότφρηντ Βάγκνερ και Καταρίνα Βάγκνερ
ΓονείςΖίγκφριντ Βάγκνερ και Γουίνιφρεντ Βάγκνερ
ΑδέλφιαΒίλαντ Βάγκνερ
Βερένα Βάγκνερ Λάφερεντς
Φρίντελιντ Βάγκνερ
ΒραβεύσειςΤαξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων, Βαυαρικό Τάγμα Αξίας, χρυσό Βαυαρικό συνταγματικό μετάλλιο, Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας του Τάγματος της Αξίας της Γερμανίας, Βαυαρικό Μαξιμιλιανό Τάγμα για τις Επιστήμες και Τέχνες (1984) και Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας με αστέρα (2005)
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

Βιογραφικά στοιχείαΕπεξεργασία

Η μητέρα του, η Γουίνιφρεντ Βάγκνερ, ήταν Αγγλίδα. Ο Βόλφγκανγκ γεννήθηκε στο Βάνφρηντ, το οικογενειακό σπίτι των Βάγκνερ στο Μπαϊρόιτ της Βαυαρίας. Εκτός του Βίλαντ, είχε και μία μεγαλύτερη αδελφή, τη Φρήντελιντ (1918–1991), και μία μικρότερη, τη Βερένα Βάγκνερ-Λάφερεντς (γενν. 1920).

Σε ηλικία 4 ετών ο Βόλφγκανγκ συνάντησε για πρώτη φορά τον Αδόλφο Χίτλερ. Ο Χίτλερ ήταν θαυμαστής της μουσικής του Ρίχαρντ Βάγκνερ, προσωπικός φίλος των γονέων του Βόλφγκανγκ και τα παιδιά της οικογένειας τον αποκαλούσαν «θείο Αδόλφο» ή «θείο Βολφ» (το υποκοριστικό του). Αφότου έγινε καγκελάριος, το 1933, ο Χίτλερ επιδαψίλευσε πολλά προνόμια στην οικογένεια. Ο ίδιος ο Βόλφγκανγκ Βάγκνερ υπήρξε μέλος της Χιτλερικής Νεολαίας, αλλά δεν έγινε ποτέ μέλος του Ναζιστικού Κόμματος. Κατάχθηκε κανονικά στον γερμανικό στρατό ως απλός στρατιώτης το 1939, αλλά κατά την εισβολή στην Πολωνία τραυματίσθηκε σοβαρά στον βραχίονα και απαλλάχθηκε οριστικά από το στράτευμα για ιατρικούς λόγους τον Ιούνιο του 1940 (ο Χίτλερ τον επισκέφθηκε στο νοσοκομείο)[15].

Ο Βόλφγκανγκ Βάγκνερ νυμφεύθηκε δύο φορές, την Ε. Ντρέξελ (1919–2002) και την Γκούντρουν Μακ (1944–2007)[16], και απέκτησε τρία τέκνα: την Εύα (γενν. 1945), τον Γκότφρηντ (γενν. 1947) και την Καταρίνα (γενν. 1978).[17].

Το έργο τουΕπεξεργασία

Ο Βόλφγκανγκ Βάγκνερ εργάσθηκε σκληρά μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Βίλαντ μετά την ήττα της Γερμανίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, για την «ανάσταση» του Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ, πράγμα που πέτυχαν το 1951. Από τότε το Φεστιβάλ διεξάγεται ετησίως χωρίς διακοπή. Μετά τον θάνατο του Βίλαντ το 1966 ο Βόλφγκανγκ έμεινε ο μοναδικός διευθυντής του και έκανε εκτεταμένες ανακαινίσεις στο διάσημο κτήριο της όπερας, το Bayreuth Festspielhaus.

Οι παραγωγές όπερας του Βόλφγκανγκ στο Μπαϊρόιτ δεν ετύγχαναν τόσο ευνοϊκών κριτικών, όσο αυτές του αδελφού του. Και οι δύο πάντως ευνοούσαν τη μοντέρνα, μινιμαλιστική σκηνοθεσία των έργων του παππού τους. Ως διευθυντής του Φεστιβάλ, ο Βόλφγκανγκ ανέθετε παραγωγές σε πολλούς φιλοξενούμενους παραγωγούς. Για πολλές από τις καινοτόμες και ρηξικέλευθες παραστάσεις τους υπήρξαν έντονες διαμαρτυρίες, όπως π.χ. για την παραγωγή το 1976 του «Κύκλου του Δαχτυλιδιού» από τον Πατρίς Σερώ. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, περιόρισε το ρεπερτόριο του φεστιβάλ στις 10 τελευταίες όπερες του παππού του, που συναποτελούν τον λεγόμενο «Κανόνα του Μπαϊρόιτ».

Ο Βόλφγκανγκ Βάγκνερ επικρίθηκε για την αυταρχικότητά του ως παραγωγός και διευθυντής του Φεστιβάλ, ακόμα και από μέλη της οικογένειάς του[18]. Παρά τις κριτικές πάντως, βοήθησε στο να γίνει το Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ ένας από τους δημοφιλέστερους προορισμούς στον κόσμο της όπερας: Το 2007, λίγο πριν την αποχώρησή του, υπήρχε κατάλογος αναμονής για εισιτήρια που έφθανε τα δέκα χρόνια. Το 1994 ο Βόλφγκανγκ Βάγκνερ προσκάλεσε τον σκηνοθέτη Βέρνερ Χέρτσοκ να δημιουργήσει ένα ντοκιμαντέρ για το Φεστιβάλ, το οποίο κυκλοφόρησε υπό τον τίτλο Die Verwandlung der Welt in Musik (= «Η μεταμόρφωση του Κόσμου σε Μουσική»).

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 (Αγγλικά) Internet Movie Database. nm0906158. Ανακτήθηκε στις 13  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12234695j. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  4. 4,0 4,1 (Αγγλικά) SNAC. w6ck09d6. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 (Αγγλικά) Find A Grave. 50105227. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Wolfgang-Manfred-Martin-Wagner. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 (Αγγλικά) Discogs. 3200116. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,0 8,1 filmportal.de. cea4be33c0b3472fa37c347c7bf30fe9. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. 9,0 9,1 (Γερμανικά) Munzinger-Archiv. 00000004861. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. (Γερμανικά) Brockhaus Enzyklopädie. wagner-wolfgang-manfred-martin. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  11. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 10  Δεκεμβρίου 2014.
  12. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
  13. LIBRIS. 15  Ιανουαρίου 2013. libris.kb.se/katalogisering/hftx3j8147kgw04. Ανακτήθηκε στις 24  Αυγούστου 2018.
  14. «Former Bayreuth director Wolfgang Wagner dies aged 90». BBC News. 22 Μαρτίου 2010. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/arts_and_culture/8579842.stm. Ανακτήθηκε στις 22 Μαρτίου 2010. 
  15. Jonathan Carr (2007): The Wagner Clan, Faber, ISBN 0871139758
  16. Schock in Bayreuth – Gudrun Wagner tot. Spiegel.de (2007-11-28). Ανακτήθηκε στις 2/9/2012.
  17. Joseph M. Erbacher's Wagner Family Tree Αρχειοθετήθηκε 2003-01-04 στο Wayback Machine.. Home.c2i.net. Ανακτήθηκε στις 2/9/2012.
  18. Tom Service (2007-07-20). «Wagner's guardian», BBC News.

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Carr, Jonathan: The Wagner Clan: The Saga of Germany's Most Illustrious and Infamous Family, Atlantic Monthly Press, 2007, ISBN 0-87113-975-8
  • Wagner, Nike: The Wagners: The Dramas of a Musical Dynasty, Princeton University Press, 1998, ISBN 0-690-08811-X

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Wolfgang Wagner της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).