Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Γιάροσλαβ Χάσεκ (τσεχ.: Jaroslav Hašek, 30 Απριλίου 1883 - 3 Ιανουαρίου 1923) ήταν Τσέχος σατιρικός συγγραφέας. Έζησε σε μια εποχή που η Πράγα ήταν ένα κέντρο λογοτεχνίας με σήμερα παγκοσμίως γνωστά ονόματα όπως ο Φραντς Κάφκα και ο Μαξ Μπροντ.

Γιάροσλαβ Χάσεκ
Jaroslav Hašek.gif
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Jaroslav Hašek (Τσεχικά)
Γέννηση30  Απριλίου 1883[1][2][3][4][5][6][7][8][9]
Πράγα[10][11][12]
Θάνατος3  Ιανουαρίου 1923[1][13][2][14][3][4][5][6][7][8][15][9]
Lipnice nad Sázavou[10]
Αιτία θανάτουφυματίωση
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
ΕθνικότηταΤσέχοι
Χώρα πολιτογράφησηςΑυστροουγγαρία
Τσεχοσλοβακία
ΘρησκείαΚαθολική Εκκλησία (έως 1907)
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΤσεχικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΤσεχικά[16]
ΣπουδέςReálné gymnázium v Ječné
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταδημιουργός γραπτών έργων[10][17]
σατιρικός συγγραφέας[17]
μυθιστοριογράφος
δημοσιογράφος
Αξιοσημείωτο έργοΟ Καλός Στρατιώτης Σβέικ
Περίοδος ακμής1900
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/ΚίνημαParty for Moderate Progress Within the Bounds of the Law και Τσεχικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα
Οικογένεια
ΣύζυγοςΙαρμίλα Χάσκοβα (από 1910)
ΓονείςJosef Hašek
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχεςΑ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Υπογραφή
Jaroslav Hašek - podpis.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

ΖωήΕπεξεργασία

Ο Χάσεκ γεννήθηκε στην Πράγα, όταν αποτελούσε πόλη της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας και υπήρξε γιος του δασκάλου μαθηματικών Josef Hašek και της συζύγου του, Κατερίνα. Η φτώχεια ανάγκασε την οικογένεια — με συνολικά τρία παιδιά, τον Γιάροσλαβ, τον τρία χρόνια νεότερο αδελφό του, Μπόχουσλαβ, και μια ορφανή ξάδελφη, τη Μαρία — να μετακομίζει συχνά, περισσότερες από δέκα φορές κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας του. Ως έφηβος, εγκατέλειψε το γυμνάσιο στην ηλικία των δεκαπέντε ετών για να γίνει φαρμακοποιός, αλλά τελικά αποφοίτησε από μία οικονομική σχολή. Εργάστηκε για λίγο ως τραπεζικός υπάλληλος και ως πωλητής σκυλιών (το ίδιο επάγγελμα ακολούθησε και ο ήρωας Σβέικ στο ομώνυμο μυθιστόρημά του).

Το 1906 προσχώρησε στο αναρχικό κίνημα, έχοντας συμμετοχή και στις αντι-γερμανικές ταραχές που σημειώθηκαν στην Πράγα το 1897, τότε ως μαθητής. Έδινε διαλέξεις σε ομάδες εργαζομένων και το 1907 έγινε ο συντάκτης του αναρχικού περιοδικού Komuna. Απομακρύνθηκε από το αναρχικό κίνημα και εργάστηκε ως σατιρικός συγγραφέας για περιοδικά όπως Η Τσουκνίδα (Kopřivy) και το Karikatury, από το 1908 μέχρι το 1910.

Το 1911 συμμετείχε στις εκλογές με το «Κόμμα υπέρ της προόδου μέσα στα πλαίσια του νόμου» (μια παρωδία παραδοσιακών κομμάτων) ζητώντας την κρατικοποίηση των υπηρεσιών θυρωρού, την σκλαβιά κλπ. Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκόσμιου Πολέμου αιχμαλωτίστηκε από τον ρωσικό στρατό και εντάχθηκε στις Τσεχοσλοβακικές Λεγεώνες, δυνάμεις εθελοντών που πολεμούσαν με το μέρος της Αντάντ κατά της Αυστροουγγαρίας. Μετά την Οκτωβριανή επανάσταση στη Ρωσία διαφώνησε με τις Λεγεώνες και εντάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό. Τον Δεκέμβριο του 1920 επέστρεψε στην πατρίδα του. Παντρεύτηκε συνολικά δύο φορές, την πρώτη ακολουθώντας το καθολικό τελετουργικό, και τη δεύτερη φορά στη Ρωσία, με ορθόδοξο γάμο.

ΈργοΕπεξεργασία

Ο Χάσεκ εργάστηκε με επιτυχία για εφημερίδες και περιοδικά, γράφοντας σατιρικές ιστορίες και άρθρα. Ως συγγραφέας συνδύασε την απλή λαϊκή γλώσσα με την περιγραφή πολύπλοκων λεπτομερειών. Λίγοι αναγνώρισαν την ποιότητα στα έργα του. Οι περισσότεροι συνάδελφοί του πίστευαν ότι τα έργα του ήταν ένα επιφανειακό φαινόμενο. Από το 1910 εργάστηκε για το ζωολογικό περιοδικό Svět zvířat (Ο Κόσμος τον Ζώων). Περιγράφοντας ανύπαρκτα ζώα έφερε μεγάλη αναταραχή στους ειδικούς. Το αποκορύφωμα ήταν άρθρα όπως η περιγραφή μεθυσμένων παπαγάλων και η ανακάλυψη της προϊστορικής ψείρας.

Το σημαντικότερο έργο του είναι το αντιπολεμικό (και εν πολλοίς αυτοβιογραφικό) μυθιστόρημα με τον τίτλο Ο Καλός Στρατιώτης Σβέικ. Το βιβλίο αποτελεί αντίδραση στα γεγονότα του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου και έχει μεταφραστεί σε 58 γλώσσες. Το μυθιστόρημα αναφέρεται στην ιστορία ενός απλού και ασήμαντου ανθρώπου που επιστρατεύεται και ξεκινά για τον πόλεμο. Η σχολαστική πραγματοποίηση των στρατιωτικών εντολών αποκαλύπτει τον παραλογισμό και την γελοιότητα του συστήματος και τον ξεπεσμό της Αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας. Αυτό το έργο θεωρείται κλασσικό αριστούργημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και βρίσκεται συχνά μέσα σε καταλόγους των 100 καλύτερων βιβλίων.

Ελληνικές μεταφράσειςΕπεξεργασία

  • «Ο καλός στρατιώτης Σβέικ» (μετάφραση Μαντώς Αναστασιάδη, εκδ. «Η Πυξίδα», 1954 και "Βιβλιοθήκη για όλους", χχ)
  • «Ένας δολοφόνος καταζητείται» (μετάφραση Απόστολος Νικολάου, εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα 1981)
  • «Ο καλός στρατιώτης Σβέικ» (μετάφραση από τα Τσέχικα: Ρενέ Ψυρούκη), εκδ. Γη, 1974 (επανέκδοση από τις εκδ. Αλφειός, 2004, ISBN 960-87931-0-6)
  • Η απολογία ενός προδότη (μετάφραση Λ. Ολύμπου 1970 εκδ. Κουλτούρα

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 «Краткая литературная энциклопедия». (Ρωσικά) Συνοπτική Λογοτεχνική Εγκυκλοπαίδεια. Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1962.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11906978q. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) SNAC. w6t1546v. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Jaroslav-Hasek. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 5,2 International Music Score Library Project. Category:Hašek,_Jaroslav. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 6,2 (Αγγλικά) Discogs. 432090. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 7,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 9126758. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,0 8,1 8,2 (Γαλλικά) Babelio. 3985. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. 9,0 9,1 9,2 (Γερμανικά) Brockhaus Enzyklopädie. hasek-jaroslav. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. 10,0 10,1 10,2 «Краткая литературная энциклопедия». (Ρωσικά) Συνοπτική Λογοτεχνική Εγκυκλοπαίδεια. Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1962.
  11. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 10  Δεκεμβρίου 2014.
  12. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  13. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 27  Σεπτεμβρίου 2015.
  14. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. 118546554. Ανακτήθηκε στις 17  Οκτωβρίου 2015.
  15. filmportal.de. 1ac6a418922046bd8ae4f6f2b2ed5bf1. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  16. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11906978q. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  17. 17,0 17,1 «Литературная энциклопедия». (Ρωσικά) Literary Encyclopedia 1929—1939. Communist Academy, Great Russian Entsiklopedia, JSC, Khudozhestvennaya Literatura. 1929.