Άνοιγμα κυρίου μενού

Κύθνος

νησί της Ελλάδας στις Κυκλάδες
(Ανακατεύθυνση από Δήμος Κύθνου)

Συντεταγμένες: 37°23′00″N 24°25′00″E / 37.3833°N 24.4167°E / 37.3833; 24.4167

Κύθνος
North Kythnos airview.JPG
Αεροφωτογραφία της βόρειας Κύνθου
GR Kithnos.PNG
Γεωγραφία
ΑρχιπέλαγοςΑιγαίο Πέλαγος
Νησιωτικό σύμπλεγμαΚυκλάδες
Έκταση99,432 km2
Υψόμετρο336 μ
Υψηλότερη κορυφήΠροφήτης Ηλίας
Χώρα
ΠεριφέρειαΝοτίου Αιγαίου
ΝομόςΚυκλάδων
ΠρωτεύουσαΚύθνος
Δημογραφικά
Πληθυσμός1.310 (απογραφής 2011)
Πρόσθετες πληροφορίες
ΙστοσελίδαΔήμος Κύθνου

Η Κύθνος είναι νησί των Δυτικών Κυκλάδων ανάμεσα στην Κέα και τη Σέριφο. Απέχει 56 ναυτικά μίλια (104 χλμ.) από το λιμάνι του Πειραιά και 2 ώρες από το λιμάνι του Λαυρίου. Ονομάζεται και Θερμιά (τα Θερμιά),[1] τουλάχιστον από τον 12ο αιώνα οπότε και αναφέρεται «Επισκοπή Κέας και Θερμίων». Το όνομα αυτό οφείλεται στην ύπαρξη θερμών πηγών[2], οι οποίες βρίσκονται στον όρμο των Λουτρών. Τα λουτρά της Κύθνου λέγεται ότι απολάμβανε και ο βασιλιάς 'Οθωνας και η βασίλισσα Αμαλία του Ολδεμβούργου.[3][4] Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ο πληθυσμός του νησιού ανέρχεται 1456 μόνιμους κατοίκους.[5] Στις άμεσα προηγούμενες απογραφές του 1991[6] και του 2001[7] το νησί είχε 1632 και 1608 μόνιμους κατοίκους αντίστοιχα.

Γενικά στοιχείαΕπεξεργασία

Έχει έκταση 99,432 τ.χλμ. και μήκος ακτογραμμών περίπου 104 χιλιόμετρα. Διαθέτει 92 όρμους, ορμίσκους και παραλίες, οι περισσότερες από τις οποίες είναι προσιτές οδικά. Τα βουνά της νήσου δεν είναι μεγάλα, η υψηλότερη κορυφή είναι ο «Προφήτης Ηλίας» στο όρος Πέτρα με υψόμετρο 336 μ. ενώ στο ίδιο περίπου ύψος είναι και οι κορυφές των Αγίων Θεοδώρων. Παλαιότερα στην Κύθνο ευδοκιμούσε πολύ το κριθάρι που προπολεμικά η εξαγωγή του έφθανε το μισό εκατομμύριο οκάδες. Κύριος αγοραστής ήταν η ζυθοποιία Φιξ. Άλλα κύρια προϊόντα είναι το μέλι τα σύκα, το κρασί, τα αμύγδαλα. Το κλίμα θεωρείται πολύ υγιεινό και η διαμονή μάλλον ευχάριστη παρά τους ισχυρούς βόρειους ανέμους. Γενικά τα δένδρα στην Κύθνο σπανίζουν.[8]

Στο νησί υπάρχουν δύο μεσόγεια χωριά, η Χώρα ή Μεσαριά που αποτελεί και την πρωτεύουσα του νησιού, με 806 κατοίκους και η Δρυοπίδα με 797 κατοίκους (απογραφή 2001).[7] Επιπλέον υπάρχουν τρεις κύριοι παραθαλάσσιοι οικισμοί: το κύριο λιμάνι Μέριχας με 250 κατοίκους περίπου, τα Λουτρά με τις ιαματικές πηγές και η Παναγία Κανάλα με την ομώνυμη εκκλησία. Η περιοχή αυτή της Κανάλας είναι από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς του καλοκαιριού καθώς παραθερίζουν εκεί πλήθος τουριστών. Φημίζεται ακόμη, ως το πιο «πράσινο» σημείο του νησιού. Εκτός από αυτούς υπάρχουν και αρκετοί μικρότεροι οικισμοί όπως: Αγ. Δημήτριος, Επισκοπή, Αγ. Στέφανος, Φλαμπούρια, Καλό Λιβάδι, Αγ. Ειρήνη και Απόκρουση. Έχει σχεδόν καθημερινή συγκοινωνία με τον Πειραιά, το λιμάνι του Λαυρίου και την πρωτεύουσα των Κυκλάδων Ερμούπολη (Σύρος) καθώς και με άλλα νησιά των δυτικών Κυκλάδων, με συμβατικά κυρίως πλοία και ταχύπλοα τους καλοκαιρινούς μήνες. Στην αριστερή πλευρά του Μέριχα ακριβώς πάνω από τη θάλασσα, υψώνεται ο ναός των Αγίων Ακινδύνων. Οι Άγιοι – Ακίνδυνος, Πηγάσιος, Ανεμπόδιστος, Ελπιδοφόρος και Αφθόνιος – είναι οι προστάτες του λιμανιού και των καραβιών του. Κάθε χρόνο, στις 2 Νοεμβρίου οι κάτοικοι του Μέριχα αλλά και όλου του νησιού διοργανώνουν ένα από τα μεγαλύτερα πανηγύρια του νησιού, για να τιµήσουν τους πέντε Μάρτυρες.

Στο νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού βρίσκεται ο οικισμός Κανάλα που έχει πάρει το όνομα του από την Παναγιά Κανάλα. Ο ναός της Παναγίας της Κανάλας χτίστηκε το 1869 στη θέση του αρχικού ναού μετά από την εύρεση της εικόνας από ντόπιους ψαράδες. Η παράδοση λέει ότι η εικόνα ανασύρθηκε από τα δύχτια ψαράδων στο στενό (κανάλι) ανάμεσα στην Κύθνο και την Σέριφο, εξού και η ονομασία Κανάλα. Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας στην Κανάλα είναι ένα εξαιρετικό έργο της Κρητικής σχολής και την αγιογράφησε ο ιερέας Εμμανουήλ Σκορδίλης το 1575. Την Παναγιά την Κανάλα την αναφέρει και ο Νίκος Γκάτσος στο περίφημο Κυκλαδίτικο που έχει μελοποιήσει ο Μάνος Χατζιδάκις καθώς και ο Κωστής Παλαμάς στο ποίημά του <<Οι τρείς Αδελφές>> το οποίο αναφέρεται στις τρείς σημαντικότερες Παναγίες του νησιού:Παναγία Κανάλα, Στρατολάτησα και Φλαμπουριανή.[8]

ΙστορίαΕπεξεργασία

Πρώτοι κάτοικοι της Κύθνου στα αρχαία χρόνια αναφέρονται οι Δρύοπες[9], μυθικός βασιλιάς των οποίων αναφέρεται ο Κύθνος (γιος του θεού Απόλλωνα) εξ ου και το όνομα της νήσου, Ακόμα ήταν γνωστή ως Δρυοπίς ή Οφιούσα.[10] Κατά τον Μεσαίωνα λεγόταν Θήραμνα[11] (όπως ο Δανιήλ ο Θηράμνιος 1661), ενώ ο Νείλος Δοξαπατρής από το 1143 την αναφέρει με το όνομα Θερμιά, από τις θερμές πηγές που υφίστανται. Αργότερα οι Τούρκοι την αποκαλούσαν «Χαμάμ αντασί» (=νήσος Λουτρά). Και τέλος οι Ιταλοί την αποκαλούσαν «Φέρμινα».

Στους αρχαίους χρόνους στην Κύθνο είχε ιδρυθεί μια ακμάζουσα ιωνική αποικία. Οι αρχαίοι Κύθνιοι ασχολούνταν και με την ναυτιλία και στους Περσικούς πολέμους συμμετείχαν με μία τριήρη και μία πεντηκόντορο. Η αρχαία πολιτεία της Κύθνου φημιζόταν για την ευνομία της όπου και για το λόγο αυτό ο Αριστοτέλης αφιερώνει ειδική μελέτη για την Κύθνο στο έργο του «Περί Κυθνίων Πολιτείας»[9], έργο που δεν διασώθηκε. Μετά το τέλος των Περσικών πολέμων, η Κύθνος συμμετείχε στην Αθηναϊκή Συμμαχία, ενώ αργότερα πέρασε στον έλεγχο των Μακεδόνων, οι οποίοι είχαν εγκαταστήσει φρουρά στο νησί. Επί ρωμαιοκρατίας η Κύθνος αποτέλεσε τόπο εξορίας σημαινόντων προσώπων[9]. Επιπλέον κατά την αρχαιότητα στο νησί λειτουργούσαν αρκετοί ναοί, οι οποίοι είχαν ως επακόλουθο την προσέλευση στην Κύθνο επισκεπτών από διάφορες περιοχές (όπως π.χ. η Αίγυπτος, η Μικρά Ασία, η Ιταλία κ.ά.).[12] Επίσης στην Κύθνο της αρχαιότητας γεννήθηκαν οι ζωγράφοι Τιμάνθης και Κυδίας.[13]

Αρχαιολογικές ανασκαφέςΕπεξεργασία

Ο Μαρουλάς, στη βορειοανατολική ακτή του νησιού, κοντά στα «Λουτρά», ήταν η παλαιότερη εγκατάσταση των Κυκλάδων. Οργανικά δείγματα που στάλθηκαν για χρονολόγηση πιστοποιούν ότι η θέση χρονολογείται στην 9η και 8η χιλιετία π.Χ., δηλαδή στη Μεσολιθική περίοδο.[14][15] Οι ανασκαφές έφεραν στην επιφάνεια λείψανα κυκλικών κατασκευών, που πιθανώς είχαν χρησιμοποιηθεί ως χώροι διαμονής, καθώς και μερικούς τάφους.[16]

Η σημαντικότερη αρχαιολογική τοποθεσία της Κύθνου είναι το Βρυόκαστρο ή Ρηγόκαστρο,[17] όπου στην αρχαιότητα βρισκόταν η πόλη της Κύθνου και κατοικήθηκε από τον 10ο αι. π.Χ. μέχρι και την πρώτη περίοδο του Μεσαίωνα.[18] Μεταξύ άλλων στο συγκεκριμένο αρχαιολογικό χώρο έχουν βρεθεί αρχαία ιερά όπως π.χ. (ο ναός του Θεού Απόλλωνα και της Θεάς Αρτέμιδος και το δίδυμο ιερό του Θεού Ασκληπιού και της Θεάς Αφροδίτης), καθώς και άλλες κατασκευές.[19] Επίσης έχουν βρεθεί και παλαιοχριστιανικοί ναοί.[20]

ΓαστρονομίαΕπεξεργασία

Αντιπροσωπευτικά πιάτα της τοπικής κουζίνας είναι τα σφουγγάτα (τηγανιτά μπαλάκια που φτιάχνονται με κύριο συστατικό ξινό τυρί) και ο πούλος (πρόκειται για ένα ψωμάκι που το γεμίζουν με παστό χοιρινό κρέας). [21]

Δήμος ΚύθνουΕπεξεργασία

Δήμος Κύθνου
Δήμος

 

Χώρα   Ελλάδα
Έδρα Κύθνος
Διοίκηση  
 • Δήμαρχος Σταμάτιος Γαρδέρης (2014/επανεκλ. 2019)
Διοικητική υπαγωγή  
 • Αποκ. διοίκηση Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου
 • Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
 • Περιφ. ενότητα Κέας - Κύθνου
Διαμέρισμα Νησιά Αιγαίου
Νομός Νομός Κυκλάδων
Έκταση 100,2 km2
Πληθυσμός 1.456 (απογραφή 2011)
Ιστότοπος https://dimos.kythnos.gr/

Ο δήμος Κύθνου περιλαμβάνει το νησί της Κύθνου καθώς και τις γύρω νησίδες. Βρίσκεται στο νομός Κυκλάδων.

Οικισμοί και νησίδεςΕπεξεργασία

Αναλυτικά οι οικισμοί και οι νησίδες που αποτελούν τον δήμο Κύθνου:

Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011 ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 2.29.Γ. αυτού.

Απογραφή ΠληθυσμούΕπεξεργασία

Απογραφή 1991 2001 2011
Πληθυσμός 1632[6] 1608[7] 1456[5]

ΕικόνεςΕπεξεργασία

ΣημειώσειςΕπεξεργασία

Λεπτομερείς ναυτιλιακές πληροφορίες για την Κύθνο παρέχει ο Ελληνικός Πλοηγός 2ος τόμος και ιδιαίτερα ο χάρτης ελληνικής έκδοσης: ΧΕΕ-421, που καλύπτει και όλες τις ΒΔ. Κυκλάδες και ειδικότερα ο ΧΕΕ-421/5, που είναι και ο λιμενοδείκτης του λιμένα Μέριχα.

ΠρόσωπαΕπεξεργασία

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Ιαματικές πηγές». Κύθνος. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2019. 
  2. Μάρκος Ν. Ρούσσος-Μηλιδώνης, Ιησουίτες του 17ου και 18ου αιώνα περιγράφουν το Αιγαίο, Εκδόσεις Δήμου Άνω Σύρου, Αθήνα 1989, σελ. 84-85.
  3. «Το κυκλαδίτικο νησί όπου ο Βασιλιάς Όθωνας και η Βασίλισσα Αμαλία απολάμβαναν τα λουτρά τους». Newsit.gr. 21 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2019. 
  4. «Λουτρά Κύθνου:». www.kanalakythnos.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2019. 
  5. 5,0 5,1 «ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ». statistics.gr. 20 Μαρτίου 2014. σελ. 10843. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2019. 
  6. 6,0 6,1 «ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ» (PDF). www.eetaa.gr. 6 Δεκεμβρίου 1993. σελ. 9531. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2019. 
  7. 7,0 7,1 7,2 «ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ» (PDF). e-demography.gr. 2003. σελ. 149. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2019. 
  8. 8,0 8,1 «ΚΥΘΝΟΣ: Όλη η ιστορία της κλεισμένη σε κιβώτια». Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2019. 
  9. 9,0 9,1 9,2 Σύγχρονος Εγκυκλοπαιδεία Ελευθερουδάκη, έκδοσις πέμπτη, εκσυγχρονισμένη δια συμπληρώματος κατά τόμον, Εγκυκλοπαιδικαί Εκδόσεις Ν. Νίκας και ΣΙΑ Ε.Ε., Αθήναι 1964, τόμος 15ος, σελ. 278.
  10. «Ιστορία». Κύθνος. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2019. 
  11. «Στη μικρή, ήρεμη Κύθνο, Του Ντινου Κιουση | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2019. 
  12. «Αρχαία Κύθνος: Οι ανασκαφές αποκαλύπτουν τα μυστικά της». www.news247.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2019. 
  13. «Ιστορία». Κύθνος. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2019. 
  14. Sampson A.κ.α.,The Mesolithic settlement at Maroulas, Kythnos, Mediterranean Archeology and Archeometry 2(2002), σελ.45-67
  15. http://extras.ha.uth.gr/kythnos/index.php?page=sites
  16. Αλέξανδρος Μαζαράκης Αινιάν, «Κύθνος», στο:Ανδρέας Βλαχόπουλος (επίμ), Αρχαιολογία-νησιά του Αιγαίου, εκδ.Μέλισσα, Αθήνα, 2005, σελ.246
  17. «Αρχαιολογικοί Χώροι». Κύθνος. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2019. 
  18. «Κύθνος-Βρυόκαστρο - H αρχαία πόλη της Κύθνου». extras.ha.uth.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2019. 
  19. «Αρχαία Κύθνος: Οι ανασκαφές αποκαλύπτουν τα μυστικά της». www.news247.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2019. 
  20. Newsroom (4 Σεπτεμβρίου 2018). «Σπουδαία αρχαιολογική ανακάλυψη στην Κύθνο». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2019. 
  21. ΑΙΓΑΙΟ Η ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΥΠΟΓΡΑΦΕΙ ΤΗ ΓΕΥΣΗ. Αθήνα: Έθνος. 2017. σελ. 19. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία