Δίστρατο Άρτας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 39°17′34.8″N 21°3′9.0″E / 39.293000°N 21.052500°E / 39.293000; 21.052500

Το Δίστρατο (πρώην Πιστιανά[1] και Πιστιανά Παλαιάς Ελλάδος[1][2][3]) είναι ορεινό χωριό του δήμου Κεντρικών Τζουμέρκων στον νομό Άρτας της Ηπείρου. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 47 κατοίκους.

Δίστρατο
Δίστρατο is located in Greece
Δίστρατο
Δίστρατο
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
Αποκεντρωμένη ΔιοίκησηΔιοίκηση Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας
ΠεριφέρειαΗπείρου
Περιφερειακή ΕνότηταΆρτας
Δημοτική ΕνότηταΑθαμανίας
Γεωγραφία
Γεωγραφικό διαμέρισμαΉπειρος
ΝομόςΆρτας
Υψόμετρο450
Πληθυσμός
Μόνιμος47
Έτος απογραφής2021
Πληροφορίες
Παλαιά ονομασίαΠιστιανά
Ταχ. κώδικας470 45
Τηλ. κωδικός26850

Τοποθεσία

Επεξεργασία

Το Δίστρατο είναι κτισμένο σε υψόμετρο 450 μέτρων[4], σε απόσταση 43 χιλιομέτρων ΒΑ της πόλης της Άρτας[2][4]. Βρίσκεται στην κοιλάδα του Αράχθου, σε τοποθεσία η οποία πριν την ίδρυση του χωριού χρησίμευε ως βοσκότοπος και ήταν γνωστή ως Λυκούρες. Επιπλέον τα παλαιότερα χρόνια σε εκείνο το σημείο διασταυρώνονταν οι - τότε διαθέσιμοι - δρόμοι προς τα δυτικά Τζουμέρκα[5].

Γενικά και ιστορικά στοιχεία

Επεξεργασία

Αν και στη θέση του Δίστρατου υπάρχουν ενδείξεις παλαιότερης κατοίκησης, εντούτοις πρόκειται για ένα σχετικά νέο χωριό. Δημιουργήθηκε μετά το 1881 και την απελευθέρωση μέρους της Ηπείρου[6] έπειτα από τη συνθήκη του Βερολίνου, με τον ποταμό Άραχθο να αποτελεί το σύνορο μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας[7]. Σύμφωνα με μαρτυρία του μητροπολίτη Άρτας Σεραφείμ, στη συγκεκριμένη τοποθεσία κατέφυγαν αρχικά 50 οικογένειες προερχόμενες από την τουρκοκρατούμενη Ήπειρο[8]. Οι πρώτοι μόνιμοι κάτοικοι του Δίστρατου ήταν οικογένειες κτηνοτρόφων από τον Καταρράκτη[9], ενώ μέχρι και την πρώτη δεκαετία το 20ού αιώνα ζούσαν σε πρόχειρες οικίες[10]. Το χωριό είναι χωρισμένο σε πέντε γειτονιές με επίκεντρο την εκκλησία της Αγίας Τριάδας, ενώ παραδοσιακά, οι κοντινοί οικισμοί Δαφνούλα, Τζαπάδα και Τραπεζάκι, όπως και το κατηργημένο Πέραμα θεωρούνταν συνοικίες του[11].

Το χωριό αρχικά λεγόταν Πιστιανά, ονομασία που οφείλεται στο ομώνυμο γειτονικό χωριό, το οποίο παρέμεινε υπό οθωμανική κυριαρχία μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους[12]. Το 1912 ορίστηκε ως έδρα κοινότητας[13], ενώ το 1940 μετονομάστηκε σε Πιστιανά Παλαιάς Ελλάδος για να ξεχωρίζει από το έτερο χωριό με την ίδια ονομασία[12]. Οι κάτοικοι του χωριού συμμετείχαν ενεργά στην Εθνική Αντίσταση, κυρίως μέσα από τις τάξεις του ΕΔΕΣ[14].

Στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια πραγματοποιήθηκε η ανοικοδόμηση των υποδομών του Δίστρατου που είχαν υποστεί καταστροφές στη διάρκεια της Κατοχής, ωστόσο τη δεκαετία του 1960 ξεκίνησε η διαρροή του πληθυσμού του προς τα αστικά κέντρα και το εξωτερικό[15]. Ενδιάμεσα, το 1956, έλαβε τη σημερινή του ονομασία, η οποία οφείλεται είτε σε μια τοποθεσία εντός του χωριού είτε στο γεγονός πως αυτό βρίσκεται στη διασταύρωση του δρόμου προς τα δυτικά Τζουμέρκα[1]. Το 1997 υπήχθη στον καποδιστριακό δήμο Αθαμανίας[2], ενώ από το 2011 ανήκει στον δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων. Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στην Αγία Τριάδα και εορτάζει την ημέρα της Πεντηκοστής[16][17].

Αξιοθέατα

Επεξεργασία
  • Αγροτικό Μουσείο στο Πέραμα, με εργαλεία και αντικείμενα χρήσης από την γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγή.
  • "Τζαμάκειος" Βιβλιοθήκη στον περίβολο της εκκλησίας της Αγ. Τριάδας, στην πλατεία του Δίστρατου[4].

Απογραφές πληθυσμού

Επεξεργασία
Απογραφή 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011 2021
Πληθυσμός 317[2] 188[2] 158[2] 128[2] 110[2] 169[2] 151[2] 126[18] 70[19] 47

Παραπομπές

Επεξεργασία
  1. 1,0 1,1 1,2 Χρήστου Β. Ντάλα, Δίστρατο. Σελίδες από την ιστορία του, Σύλλογος των απανταχού Διστρατιωτών Άρτας-Εκδόσεις Αρνός, Αθήνα 1993, σελ. 5.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 Μιχαήλ Σταματελάτος; Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος, σελ. 195.
  3. Νικ. Χ. Παπακώστα, Ηπειρωτικά. Ιστορικά, Λαογραφικά, Κοινωνικά, τόμος Α΄ (Αθαμανικά), Αθήναι 1967, σελ. 181.
  4. 4,0 4,1 4,2 «Ε.Μ.Π.». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2012. 
  5. Ντάλα, 1993, σελ. 5-8, 29.
  6. Ντάλα, 1993, σελ. 29-31.
  7. Παπακώστα, 1967, σελ. 161.
  8. Μητροπολίτου Άρτης Σεραφείμ του Βυζαντίου, Δοκίμιον ιστορικής τινος περιλήψεως της ποτε αρχαίας και εγκρίτου Ηπειρωτικής πόλεως Άρτης και της ωσαύτως νεωτέρας πόλεως Πρεβέζης, Τυπογραφείον Κάλλους, Εν Αθήναις 1884, σελ. 29.
  9. Ντάλα, 1993, σελ. 40.
  10. Ντάλα, 1993, σελ. 42.
  11. Ντάλα, 1993, σελ. 6-7.
  12. 12,0 12,1 Ντάλα, 1993, σελ. 5-6.
  13. «Διοικητικές Μεταβολές Δήμων και Κοινοτήτων: Κ. Διστράτου (Άρτης)». eetaa.gr. ΕΕΤΑΑ. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2024. 
  14. Ντάλα, 1993, σελ. 65-66.
  15. Ντάλα, 1993, σελ. 106-107.
  16. Ντάλα, 1993, σελ. 129-130.
  17. «Ενορία Διστράτου». imartis.gr. Ιερά Μητρόπολις Άρτης. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2024. 
  18. «Απογραφές 1991 και 2001». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουνίου 2006. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2006. 
  19. «Πόσοι κατοικούμε στην Ήπειρο - Όλη η απογραφή του 2011». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2023. 

Βιβλιογραφία

Επεξεργασία
  • Χρήστου Β. Ντάλα, Δίστρατο. Σελίδες από την ιστορία του, Σύλλογος των απανταχού Διστρατιωτών Άρτας-Εκδόσεις Αρνός, Αθήνα 1993.
  • Νικ. Χ. Παπακώστα, Ηπειρωτικά. Ιστορικά, Λαογραφικά, Κοινωνικά, τόμος Α΄ (Αθαμανικά), Αθήναι 1967.
  • Μητροπολίτου Άρτης Σεραφείμ του Βυζαντίου, Δοκίμιον ιστορικής τινος περιλήψεως της ποτε αρχαίας και εγκρίτου Ηπειρωτικής πόλεως Άρτης και της ωσαύτως νεωτέρας πόλεως Πρεβέζης, Τυπογραφείον Κάλλους, Εν Αθήναις 1884.
  • Μιχαήλ Σταματελάτος; Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, Α΄ τόμος, ΤΑ ΝΕΑ, 2012,