Άνοιγμα κυρίου μενού

Η διάκριση των εξουσιών είναι θεμελιώδης αρχή του κράτους δικαίου και βεβαίως της δημοκρατίας. Ο όρος αποδίδεται στον Γάλλο φιλόσοφο του διαφωτισμού Μοντεσκιέ. Η έννοια, όμως, προέρχεται από την Αρχαία Ελλάδα. Ο Αριστοτέλης και ο Όμηρος έχουν αναφερθεί στο θέμα αυτό. Ο μεν Αριστοτέλης στο έργο του Πολιτικά (Δ΄ Βιβλίο), ο δε Όμηρος στην Ιλιάδα (Ραψωδία Ο).

Ο Αριστοτέλης στο έργο του Πολιτικά (Πολιτικά, Βιβλίο Δ’, 1297b), κάνει αναφορά σε τρία στοιχεία κάθε πολιτεύματος, τα οποία αν λειτουργούν σωστά, τότε και το πολίτευμα λειτουργεί σωστά.[1] "Κάθε πολίτευμα διαθέτει τρία στοιχεία των οποίων τη σκοπιμότητα για τα καθένα οφείλει να εξετάζει ο σπουδαίος νομοθέτης. Αν αυτά λειτουργούν σωστά, και το πολίτευμα οπωσδήποτε λειτουργεί σωστά. Στο βαθμό,πάλι, που παρατηρούνται διαφορές στο καθένα από αυτά, διαφέρουν και τα πολιτεύματα μεταξύ τους. Από τα τρία αυτά στοιχεία το πρώτο διαβουλεύεται για τα κοινά, το δεύτερο αφορά τις αρχές (ποιες πρέπει να είναι, ποιες αρμοδιότητες να έχουν και με ποιον τρόπο να γίνεται η εκλογή του), και το τρίτο να απονέμει δικαιοσύνη". [2] Υπάρχει συγγένεια όρων με τη διαίρεση των εξουσιών που εισηγείται στο Πνεύμα των Νόμων ο Montesqieu κατά το γαλλικό διαφωτισμό, αλλά όχι ταυτότητα. [3]


Πίνακας περιεχομένων

Νομοθετική εξουσίαΕπεξεργασία

Εκτελεστική εξουσίαΕπεξεργασία

Δικαστική εξουσίαΕπεξεργασία

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. "ἔστι δὲ τῶν τριῶν τούτων ἓν μὲν τί τὸ βουλευόμενον περὶ τῶν κοινῶν, δεύτερον δὲ τὸ περὶ τὰς ἀρχάς, τοῦτο δ᾽ ἐστὶ τίνας δεῖ καὶ τίνων εἶναι κυρίας, καὶ ποίαν τινὰ δεῖ γίνεσθαι τὴν αἵρεσιν αὐτῶν, τρίτον δέ τί τὸ δικάζον".
  2. Αριστοτέλης Πολιτικά ΙΙΙ,ΙV, Εκδόσεις Ζήτρος, Μετάφραση-Σχόλια Πηνελόπη Τζιώκα-Ευαγγέλου
  3. «Πρόκειται για τρεις παράγοντες ή τρεις εξουσίες ή τρεις λειτουργίες, καθοριστικές για τη λειτουργία των πολιτευμάτων. Υπάρχει συγγένεια όρων με τη διαίρεση των εξουσιών που εισηγείται στο Πνεύμα των Νόμων ο Montesqieu κατά το γαλλικό διαφωτισμό, αλλά όχι ταυτότητα». Αριστοτέλης Πολιτικά ΙΙΙ,ΙV, Εκδόσεις Ζήτρος, Μετάφραση-Σχόλια Πηνελόπη Τζιώκα-Ευαγγέλου, Σχόλιο 157 στο βιβλίο IV