Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Διονύσιος ο Φιλόσοφος, ήταν κληρικός και ηγέτης αγροτικών εξεγέρσεων κατά των Τούρκων.

Διονύσιος ο Φιλόσοφος
20140415 ioannina494.JPG
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1560 ή 1541[1]
Θάνατος1611
Αιτία θανάτουγδάρσιμο
ΘρησκείαΟρθόδοξος Χριστιανισμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΝέα ελληνική γλώσσα
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταχριστιανός ιερέας
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΜητροπολίτης

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Ήταν Ηπειρώτης με Μακεδονική καταγωγή από την Αβδέλλα Γρεβενών, γεννημένος στην Παραμυθιά γύρω στο 1560. Έγινε μοναχός στο Διχούνι σε πολύ μικρή ηλικία. Αργότερα, στην ηλικία των 15, έφυγε στην Πάδοβα για σπουδές στην Ιατρική, Φιλοσοφία, Φιλολογία, Λογική, Αστρονομία και την Ποίηση. Λόγω της ευρυμάθειας και της γλωσσομάθειάς του, απέκτησε το προσωνύμιο "Φιλόσοφος". Το 1582 εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Το 1593 χειροτονήθηκε μητροπολίτης Λάρισας. Κατοικούσε στα Τρίκαλα, που εκείνη την εποχή ονομάζονταν Τρίκκη. Ήταν άνθρωπος μορφωμένος και πολύ προοδευτικός. Αρχικά ήρθε σε συνεννόηση με τον Δούκα της Νεβέρ, απόγονο των Παλαιολόγων, κι άρχισε να οργανώνει τους Έλληνες για να εξεγερθούν. Τότε προδόθηκε και το Πατριαρχείο έσπευσε να τον καθαιρέσει. Ο ίδιος αναγκάστηκε να καταφύγει στην Ιταλία και αργότερα στην Ισπανία. Εκεί εξακολούθησε να καταστρώνει σχέδια εξεγέρσεως κατά των Τούρκων, αποστέλλοντας στην Πελοπόννησο απεσταλμένους του, για να προσεταιρισθεί τους Μανιάτες. Επιδίωξε να κερδίσει την επιρροή του βασιλιά της Ισπανίας και του Πάπα, για να τον στηρίξουν στον επαναστατικό του αγώνα. Στη διασπορά συσπείρωσε κοντά του αρκετούς Έλληνες, όπως ο Ιωάννης Μινώτος. Επέστρεψε στην Ελλάδα όπου εγκαταστάθηκε στο μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου μεταξύ Κερασόβου και Ραδοβύζι στη Θεσπρωτία. Με διδάγματα που είχαν ως επίκεντρο το διακαή πόθο για την ελευθερία, άρχισε να αφυπνίζει τους πληθυσμούς στρατολογώντας άνδρες εναντίον των Τούρκων. Στενοί του συνεργάτες υπήρξαν οι Ζώτος Τσίριπος, Γεώργιος και Λάμπρος Ντελής. Ηγήθηκε δύο εξεγέρσεων αγροτών εναντίον των Τούρκων, μία στην περιοχή των Αγράφων το 1600 και μία το 1611 στα Ιωάννινα, τα οποία μάλιστα κατέλαβε για λίγο.

Στη δεύτερη εξέγερση, κατά τη νύχτα της 10-11 Σεπτεμβρίου (Τρίτη προς Τετάρτη) μαζί με περίπου 700 ως 1000 Αλβανούς χωρικούς, βοσκούς και γεωργούς, από 70 χωριά της Παραμυθιάς[2][3] κατέλαβαν τα Ιωάννινα βάζοντας φωτιά στην οικία του πασά Οσμάν. Οι τούρκικες δυνάμεις που αρχικά τράπηκαν σε φυγή, ταχέως ανασυντάχθηκαν, επιτέθηκαν στους επαναστάτες και τους απέκοψαν. Μετά την αποτυχία της εξεγέρσεως ο Διονύσιος κατέφυγε σε σπήλαιο των Ιωαννίνων, αλλά προδόθηκε και συνελήφθη. Πλέον στα χέρια των Τούρκων βρήκε τραγικό θάνατο (γδάρθηκε ζωντανός), χωρίς, όπως αναφέρεται, να λυγίσει ούτε στιγμή. Το δέρμα του το γέμισαν με άχυρο, και το περιέφεραν από πόλη σε πόλη μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Οι Τούρκοι προέβησαν σε αντεκδικήσεις κατά του ηπειρωτικού πληθυσμού ενώ ως συνένοχοι του Διονυσίου θανατώθηκαν οι επίσκοποι Δημητριάδος (Βόλου) Αγάπιος και Φαναρίου Σεραφείμ.[4][5][6]

Από τους εχθρούς του αποκαλούνταν ειρωνικά «Σκυλόσοφος». Ο Μάξιμος ο Πελοποννήσιος έγραψε λίβελο εναντίον του, με τίτλο «Στηλιτευτικός λόγος κατά Διονυσίου και των συναποστησάντων αυτώ εις Ιωάννινα».

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

ΥποσημειώσειςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=737.
  2. Μέρτζιος, Κ. Δ. (1938). «Η Επανάστασις Διονυσίου του Φιλοσόφου». Ηπειρωτικά Χρονικά (13): 81-2, 83-5. 
  3. Ψιμούλη, Βάσω Δ. (2006). Σούλι και Σουλιώτες. Ιστορία και Πολιτική (Τέταρτη έκδοση). Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας. σελ. 94. 
  4. «Διονύσιος ο Φιλόσοφος, Μητροπολίτης Λαρίσης - ΤΑ ΝΕΑ». ΤΑ ΝΕΑ. 2000-08-17. http://www.tanea.gr/2000/08/17/greece/dionysios-o-filosofos-mitropolitis-larisis/. Ανακτήθηκε στις 2018-09-14. 
  5. «Διονύσιος ο Φιλόσοφος- Ο φλογερός Δεσπότης που ξεσήκωσε τη Θεσσαλία και την Ήπειρο.». Διακόνημα. 2010-03-23. http://www.diakonima.gr/2010/03/23/%CE%B4%CE%B9%CE%BF%CE%BD%CF%8D%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%BF-%CF%86%CE%B9%CE%BB%CF%8C%CF%83%CE%BF%CF%86%CE%BF%CF%82-%CE%BF-%CF%86%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CF%81%CF%8C%CF%82-%CE%B4%CE%B5%CF%83%CF%80/. Ανακτήθηκε στις 2018-09-14. 
  6. «Διονύσιος ο φιλόσοφος μητροπολίτης Λαρίσης». http://www.eleftheria.gr/m/%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%B5%CF%81%CF%8E%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1/item/107840.html. Ανακτήθηκε στις 2018-09-14.