Δρόμος 5000 μέτρων

αγώνας δρόμου 5000 μέτρων στον αθλητισμό

Ο δρόμος των 5000 μέτρων είναι αγώνισμα του στίβου που διεξάγεται εντός του σταδίου σε όλες τις μεγάλες διοργανώσεις, όπου αντιστοιχεί σε δωδεκάμιση στροφές για στίβο κανονικών διαστάσεων. Το ίδιο αγώνισμα όταν διεξάγεται σε δημόσια οδό αναφέρεται συχνά διεθνώς ως «δρόμος 5 χιλιομέτρων». Σε αμφότερες τις περιπτώσεις κατατάσσεται στους δρόμους μεγάλων αποστάσεων («δρόμοι αντοχής»).

Δρομείς τρέχουν τα 5000 μέτρα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2007 στην Οσάκα.

Το αγώνισμα περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα των Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων της νεότερης εποχής από το 1912 για τους άνδρες και από το 1996 για τις γυναίκες. Επίσης, διεξάγεται στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου από την πρώτη τους διοργάνωση για τους άνδρες και από το 1995 για τις γυναίκες. Προηγουμένως όμως υπήρχε για τις γυναίκες στους μεγάλους αγώνες ως αντίστοιχο αγώνισμα ο δρόμος 3000 μέτρων, που αντικαταστάθηκε από τα 5000 μέτρα.

Ο δρόμος των 5000 μέτρων αντιπροσωπεύει την ίδια περίπου απόσταση με τον δόλιχο, αγώνισμα των Αρχαίων ολυμπιακών αγώνων που εισάχθηκε για πρώτη φορά το 720 π.Χ.. Κάποιες φορές ο δρόμος των 5000 μέτρων γίνεται και σε κλειστό στίβο, με την IAAF να αναγνωρίζει επίσημα ξεχωριστά ρεκόρ για τον ανοικτό και τον κλειστό στίβο στο αγώνισμα.[1][2]

ΡεκόρΕπεξεργασία

Παγκόσμιο ρεκόρΕπεξεργασία

Το πρώτο παγκόσμιο ρεκόρ στον δρόμο 5000 μέτρων ανδρών αναγνωρίσθηκε από την IAAF το 1912, και από τότε έχει καταρριφθεί επισήμως 34 φορές.[3]

Το πρώτο παγκόσμιο ρεκόρ στον δρόμο 5000 μέτρων γυναικών αναγνωρίσθηκε από την IAAF το 1981, και από τότε έχει καταρριφθεί επισήμως 12 φορές.[4] Ωστόσο, κάποιες φορές οι γυναίκες έτρεχαν και στα 5000 μέτρα πριν την προσθήκη του δρόμου αυτού στα ολυμπιακά αθλήματα.[5]

ΆνδρεςΕπεξεργασία

Η εξέλιξη του επίσημου παγκόσμιου ρεκόρ στο αγώνισμα των ανδρών φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα. Πριν από αυτό, ως καλύτερη επίδοση αναφέρεται εκείνη του Άγγλου δρομέα Άλφρεντ Σραμπ (A. Shrubb) με 14 λεπτά και 59 δευτερόλεπτα από το 1904.

Χρόνος (λ.δ) Αθλητής και εθνικότητα Ημερομηνία Τόπος αγώνα
14.36,6 Χάνες Κόλεμαϊνεν   Φινλανδία 1912-06-10 Στοκχόλμη, Σουηδία[3]
14.35,4 Πάαβο Νούρμι   Φινλανδία 1922-09-12 Στοκχόλμη, Σουηδία[3]
14.28,2 Πάαβο Νούρμι   Φινλανδία 1924-06-19 Ελσίνκι, Φινλανδία[3]
14.17,0 Λάουρι Λέτινεν   Φινλανδία 1932-06-19 Ελσίνκι, Φινλανδία[3]
14.08,8 Τάιστο Μέκι   Φινλανδία 1939-06-16 Ελσίνκι, Φινλανδία[3]
13.58,2 Γκούντερ Χεγκ   Σουηδία 1942-09-20 Γκέτεμποργκ, Σουηδία[3]
13.57,2 Εμίλ Ζάτοπεκ   Τσεχοσλοβακία 1954-05-30 Παρίσι, Γαλλία[3]
13.56,6 Βλαντίμιρ Κουτς   ΕΣΣΔ 1954-08-29 Βέρνη, Ελβετία[3]
13.51,6 Κρις Τσάταγουέι   Ηνωμένο Βασίλειο 1954-10-13 Λονδίνο, Ηνωμ. Βασίλειο[3]
13.51,2 Βλαντίμιρ Κουτς   ΕΣΣΔ 1954-10-23 Πράγα, Τσεχοσλοβακία[3]
13.50,8 Σάντορ Ιχάρος   Ουγγαρία 1955-09-10 Βουδαπέστη, Ουγγαρία[3]
13.46,8 Βλαντίμιρ Κουτς   ΕΣΣΔ 1955-09-18 Βελιγράδι, Γιουγκοσλαβία[3]
13.40,6 Σάντορ Ιχάρος   Ουγγαρία 1955-09-23 Βουδαπέστη, Ουγγαρία[3]
13.36,8 Γκόρντον Πίρι   Ηνωμένο Βασίλειο 1956-06-19 Μπέργκεν, Νορβηγία[3]
13.35,0 Βλαντίμιρ Κουτς   ΕΣΣΔ 1957-10-13 Ρώμη, Ιταλία[3]
13.34,8 Ρον Κλαρκ   Αυστραλία 1965-01-16 Χόμπαρτ, Αυστραλία[3]
13.33,6 Ρον Κλαρκ   Αυστραλία 1965-02-01 Ώκλαντ, Νέα Ζηλανδία[3]
13.25,8 Ρον Κλαρκ   Αυστραλία 1965-06-04 Κόμπτον, ΗΠΑ[3]
13.24,2 Κιπτσόγκε Κέινο   Κένυα 1965-11-30 Ώκλαντ, Νέα Ζηλανδία[3]
13.16,6 Ρον Κλαρκ   Αυστραλία 1966-07-05 Στοκχόλμη, Σουηδία[3]
13.16,4 Λάσε Βίρεν   Φινλανδία 1972-09-14 Ελσίνκι, Φινλανδία[3]
13.13,0 Εμίλ Πούτεμανς   Βέλγιο 1972-09-20 Βρυξέλλες, Βέλγιο[3]
13.12,9 Ντικ Κουέξ   Νέα Ζηλανδία 1977-07-05 Στοκχόλμη, Σουηδία[3]
13.08,4 Χένρυ Ρόνο   Κένυα 1978-04-08 Μπέρκλυ, ΗΠΑ[3]
13.06,20 Χένρυ Ρόνο   Κένυα 1981-09-13 Κνάρβικ, Νορβηγία[3]
13.00,41 Ντέιβιντ Μούρκροφτ   Ηνωμένο Βασίλειο 1982-07-07 Όσλο, Νορβηγία[3]
13.00,40 Σαΐντ Αουίτα   Μαρόκο 1985-07-22 Όσλο, Νορβηγία[3]
12.58,39 Σαΐντ Αουίτα   Μαρόκο 1987-07-27 Ρώμη, Ιταλία[3]
12.56,96 Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ   Αιθιοπία 1994-06-04 Χένγκελο, Ολλανδία[3]
12.55,30 Μόζες Κιπτανούι   Κένυα 1995-06-08 Ρώμη, Ιταλία[3]
12.44,39 Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ   Αιθιοπία 1995-08-16 Ζυρίχη, Ελβετία[3]
12.41,86 Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ   Αιθιοπία 1997-08-13 Ζυρίχη, Ελβετία[3]
12.39,74 Ντάνιελ Κόμεν   Κένυα 1997-08-22 Βρυξέλλες, Βέλγιο[3]
12.39,36 Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ   Αιθιοπία 1998-06-13 Ελσίνκι, Φινλανδία[3]
12.37,35 Κενενίσα Μπεκέλε   Αιθιοπία 2004-05-31 Χένγκελο, Ολλανδία[3]
12.35,36 Τζόσουα Τσέπτεγκεϊ   Ουγκάντα 2020-08-14 Μονακό[3]

Στον κλειστό στίβο, η παγκόσμια επίδοση είναι 12.49,60 από τις 20 Φεβρουαρίου 2004 και ανήκει επίσης στον Κενενίσα Μπεκέλε. Σημειώθηκε στο Μπέρμιγχαμ.

ΓυναίκεςΕπεξεργασία

Η εξέλιξη του παγκόσμιου ρεκόρ στα 5000 μέτρα γυναικών φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα. Περιλαμβάνονται και οι βεβαιωμένες επιδόσεις πριν το 1981.

Χρόνος (λ.δ) Αθλητής και εθνικότητα Ημερομηνία Τόπος αγώνα
16.17,4 Πάολα Πίνι   Ιταλία 1969-05-11 Φόρμια, Ιταλία
15.53,6 Πάολα Πίνι   Ιταλία 1969-09-02 Μιλάνο, Ιταλία
15.41,4 Νατάλια Μαρασέσκου   Ρουμανία 1977-03-16 Οράντεα, Ρουμανία
15.37,0 Τζάνις Μέριλ   ΗΠΑ 1977-07-11 Μάιντς, Γερμανία
15.35,52 Κάθυ Μιλς   ΗΠΑ 1978-05-26 Νόξβιλ, ΗΠΑ
15.33,8 Τζάνις Μέριλ   ΗΠΑ 1979-05-19 Ντέραμ, ΗΠΑ
15.30,6 Τζάνις Μέριλ   ΗΠΑ 1980-03-22 Στάνφορντ, ΗΠΑ
15.28,43 Ίνγκριντ Κρίστιανσεν   Νορβηγία 1981-07-11 Όσλο, Νορβηγία
15.24,6 Γιέλενα Σιπατόβα   ΕΣΣΔ 1981-09-06 Ποντόλσκ, Σοβιετική Ένωση
15.14,51 Πώλα Φατζ   Ηνωμένο Βασίλειο 1981-09-13 Κνάρβικ, Νορβηγία[4]
15.13,22 Ανν Ωντέιν   Νέα Ζηλανδία 1982-03-17 Ώκλαντ, Νέα Ζηλανδία[4]
15.08,26 Μαίρυ Ντέκερ   ΗΠΑ 1982-07-05 Γιουτζήν, ΗΠΑ[4]
14.58,89 Ίνγκριντ Κρίστιανσεν   Νορβηγία 1984-06-28 Όσλο, Νορβηγία[4]
14.48,07 Ζόλα Μπαντ   Ηνωμένο Βασίλειο 1985-08-26 Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο[4]
14.37,33 Ίνγκριντ Κρίστιανσεν   Νορβηγία 1986-08-05 Στοκχόλμη, Σουηδία[4]
14.36,45 Φερνάντα Ριμπέιρου   Πορτογαλία 1995-07-22 Έχτελ-Έκσελ, Βέλγιο[4]
14.31,27 Ντονγκ Γιανμέι   Κίνα 1997-10-21 Σαγκάη, Κίνα[4]
14.28,09 Τζιάνγκ Μπο   Κίνα 1997-10-23 Σαγκάη, Κίνα[4]
14.24,68 Ελβάν Αμπεϋλεγκέσε   Τουρκία 2004-06-11 Μπέργκεν, Νορβηγία[4]
14.24,53 Μεσερέτ Ντεφάρ   Αιθιοπία 2006-06-03 Νέα Υόρκη, ΗΠΑ[4]
14.16,63 Μεσερέτ Ντεφάρ   Αιθιοπία 2007-06-15 Όσλο, Νορβηγία[4]
14.11,15 Τιρουνές Ντιμπάμπα   Αιθιοπία 2008-06-06 Όσλο, Νορβηγία[4]
  • Η Ζόλα Μπαντ, έχοντας ακόμα τη νοτιοαφρικανική υπηκοότητα, έτρεξε τη διαδρομή σε 15.01,83 το 1984, λίγο πριν το ρεκόρ της Κρίστιανσεν, αλλά η επίδοσή της δεν αναγνωρίσθηκε.

Στον κλειστό στίβο, η παγκόσμια επίδοση είναι 14.18,86 από τις 19 Φεβρουαρίου 2015 και ανήκει στην Γκενζεμπέ Ντιμπάμπα (Αιθιοπία). Σημειώθηκε στη Στοκχόλμη.

Ρεκόρ ηπείρων και εθνικά (ανοικτού στίβου)Επεξεργασία

ΑνδρώνΕπεξεργασία

ΓυναικώνΕπεξεργασία

Ρεκόρ αγώνωνΕπεξεργασία

ΑνδρώνΕπεξεργασία

ΓυναικώνΕπεξεργασία

  • Ολυμπιακών Αγώνων («ολυμπιακό ρεκόρ»): 14.26,17 Βίβιαν Τσεριγιότ (Κένυα), Ρίο ντε Τζανέιρο 2016
  • Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Στίβου: 14.26,83 Αλμάζ Αγιάνα (Αιθιοπία), Πεκίνο 2015

Ολυμπιονίκες του αγωνίσματοςΕπεξεργασία

Ο πρώτος χρυσός ολυμπιονίκης μετά την καθιέρωση του αγωνίσματος των 5000 μέτρων στους Ολυμπιακούς Αγώνες ήταν ο Φινλανδός Χάνες Κόλεμαϊνεν το 1912, ενώ στις γυναίκες η Κινέζα Γουάνγκ Τσουνσγία το 1996. Σημερινοί ολυμπιονίκες (το 2016) είναι ο Σομαλοβρετανός Μο Φάρα στους άνδρες και η Κενυάτισσα Βίβιαν Τσεριγιότ στις γυναίκες. Για πλήρη κατάλογο και άλλες σχετικές πληροφορίες, δείτε το ιδιαίτερο λήμμα: 5000 μέτρα στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Τα μετάλλια στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ΣτίβουΕπεξεργασία

ΆνδρεςΕπεξεργασία

Διοργάνωση
Χρυσό
Αργυρό
Χάλκινο
Ελσίνκι 1983 Ημόν Κόχλαν   Ιρλανδία Βέρνερ Σιλντάουερ   Ανατολική Γερμανία Μάρτι Βάινιο   Φινλανδία
Ρώμη 1987 Σαΐντ Αουίτα   Μαρόκο Ντομίνγκους Κάστρου   Πορτογαλία Τζακ Μπάκνερ   Ηνωμένο Βασίλειο
Τόκιο 1991 Γιόμπες Οντιέκι   Κένυα Φίτα Μπαγίσα   Αιθιοπία Μπραχίμ Μπουταγιέμπ   Μαρόκο
Στουτγάρδη 1993 Ισμαέλ Κιρούι   Κένυα Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ   Αιθιοπία Φίτα Μπαγίσα   Αιθιοπία
Γκέτεμποργκ 1995 Ισμαέλ Κιρούι   Κένυα Χαλίντ Μπουλαμί   Μαρόκο Σεμ Κορόρια   Κένυα
Αθήνα 1997 Ντάνιελ Κόμεν   Κένυα Χαλίντ Μπουλαμί   Μαρόκο Τομ Νυαρίκι   Κένυα
Σεβίλλη 1999 Σαλάχ Ισού   Μαρόκο Μπέντζαμιν Λίμο   Κένυα Μοχάμεντ Μουρχίτ   Βέλγιο
Έντμοντον 2001 Ρίτσαρντ Λίμο   Κένυα Μίλιον Βόλντε   Αιθιοπία Τζων Κιμπόβεν   Κένυα
Σαιν-Ντενί 2003 Ελιούντ Κίπτσογκε   Κένυα Χισάμ Ελ Γκερούζ   Μαρόκο Κενενίσα Μπεκέλε   Αιθιοπία
Ελσίνκι 2005 Μπέντζαμιν Λίμο   Κένυα Σιλέσι Σιχίνε   Αιθιοπία Κραιγκ Μότραμ   Αυστραλία
Οσάκα 2007 Μπέρναρντ Λάγκατ   ΗΠΑ Ελιούντ Κίπτσογκε   Κένυα Μόζες Κιπσίρο   Ουγκάντα
Βερολίνο 2009 Κενενίσα Μπεκέλε   Αιθιοπία Μπέρναρντ Λάγκατ   ΗΠΑ Τζέιμς Κουάλια Σκουρούι   Κατάρ
Νταεγκού 2011 Μο Φάρα   Ηνωμένο Βασίλειο Μπέρναρντ Λάγκατ   ΗΠΑ Ντεγιέν Γκεμπρεμεσκέλ   Αιθιοπία
Μόσχα 2013 Μο Φάρα   Ηνωμένο Βασίλειο Χάγκος Γκεμπριγουέτ   Αιθιοπία Ισιά Κοέτς   Κένυα
Πεκίνο 2015 Μο Φάρα   Ηνωμένο Βασίλειο Κάλεμπ Νντίκου   Κένυα Χάγκος Γκεμπριγουέτ   Αιθιοπία
Λονδίνο 2017 Μουκτάρ Εντρίς   Αιθιοπία Μο Φάρα   Ηνωμένο Βασίλειο Πωλ Τσελίμο   ΗΠΑ

ΓυναίκεςΕπεξεργασία

Διοργάνωση
Χρυσό
Αργυρό
Χάλκινο
Γκέτεμποργκ 1995 Σόνια Ο Σάλιβαν   Ιρλανδία Φερνάντα Ριμπέιρου   Πορτογαλία Ζαχρά Ουαζίζ   Μαρόκο
Αθήνα 1997 Γκαμπριέλα Σάμπο   Ρουμανία Ρομπέρτα Μπρούνετ   Ιταλία Φερνάντα Ριμπέιρου   Πορτογαλία
Σεβίλλη 1999 Γκαμπριέλα Σάμπο   Ρουμανία Ζαχρά Ουαζίζ   Μαρόκο Αγιελέχ Βορκού   Αιθιοπία
Έντμοντον 2001 Όλγα Γιεγκόροβα   Ρωσία Μάρτα Ντομίνγκεθ   Ισπανία Αγιελέχ Βορκού   Αιθιοπία
Σαιν-Ντενί 2003 Τιρουνές Ντιμπάμπα   Αιθιοπία Μάρτα Ντομίνγκεθ   Ισπανία Ήντιθ Μασάι   Κένυα
Ελσίνκι 2005 Τιρουνές Ντιμπάμπα   Αιθιοπία Μεσερέτ Ντεφάρ   Αιθιοπία Ετζεγκαγιέχου Ντιμπάμπα   Αιθιοπία
Οσάκα 2007 Μεσερέτ Ντεφάρ   Αιθιοπία Βίβιαν Τσεριγιότ   Κένυα Πρισκά Τσερόνο   Κένυα
Βερολίνο 2009 Βίβιαν Τσεριγιότ   Κένυα Σύλβια Κίμπετ   Κένυα Μεσερέτ Ντεφάρ   Αιθιοπία
Νταεγκού 2011 Βίβιαν Τσεριγιότ   Κένυα Σύλβια Κίμπετ   Κένυα Μεσερέτ Ντεφάρ   Αιθιοπία
Μόσχα 2013 Μεσερέτ Ντεφάρ   Αιθιοπία Μέρσυ Τσερόνο   Κένυα Αλμάζ Αγιάνα   Αιθιοπία
Πεκίνο 2015 Αλμάζ Αγιάνα   Αιθιοπία Σενμπερέ Τεφερί   Αιθιοπία Γκενζεμπέ Ντιμπάμπα   Αιθιοπία
Λονδίνο 2017 Χέλεν Ομπίρι   Κένυα Αλμάζ Αγιάνα   Αιθιοπία Σιφάν Χασάν   Ολλανδία


ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «– 5000 Metre Records – Outdoor». Iaaf.org. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2013. 
  2. «– 5000 Metre Records – Indoor». Iaaf.org. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2013. 
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 3,21 3,22 3,23 3,24 3,25 3,26 3,27 3,28 3,29 3,30 3,31 3,32 3,33 3,34 3,35 3,36 «12th IAAF World Championships In Athletics: IAAF Statistics Handbook. Βερολίνο 2009» (PDF). Monte Carlo: IAAF Media & Public Relations Department. 2009. σελίδες Pages 546, 551. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 29 Ιουνίου 2011. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2009. 
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 «12th IAAF World Championships In Athletics: IAAF Statistics Handbook. Βερολίνο 2009» (PDF). Monte Carlo: IAAF Media & Public Relations Department. 2009. σελίδες Pages 546, 643. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 29 Ιουνίου 2011. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2009. 
  5. Main > Women, 5000 m > World Records Progression. Brinkster Track and Field. Ανακτήθηκε στις 2014-01-18.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα 5000 metres της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα 5000 metres world record progression της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).