Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Ωστενίτης»

491 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 12 έτη
+φωτο
(-διπλά λινκς, +νεα λινκς)
(+φωτο)
[[Εικόνα:Fe-cementite-phase-diagram-greek.svg|220px|right|thumb|Το [[διάγραμμα φάσεων]] Fe–C.]]
Ο '''ωστενίτης''' ή ''γ''-Fe είναι αλλοτροπική μορφή του [[σίδηρος|σιδήρου]] που κρυσταλλώνεται στο [[εδροκεντρωμένο κυβικό σύστημα]]. Στην περίπτωση του καθαρού σιδήρου, ο ωστενίτης είναι σταθερός από τους 912 έως τους 1394°C. Όταν ο [[σίδηρος]] δεν είναι καθαρός αλλά περιέχει [[κράμα|κραματικά]] [[χημικό στοιχείο|στοιχεία]], τότε η θερμοκρασιακή [[ζώνη σταθερότητας]] του ωστενίτη εκτείνεται ή περιορίζεται.
 
Ο ωστενίτης ονομάστηκε έτσι από τον [[Ηνωμένο Βασίλειο|βρετανό]] πρωτοπόρο της μικροσκοπίας [[Χένρυ Κλίφτον Σόρμπυ]] ([[w:en:Henry Clifton Sorby|Henry Clifton Sorby]]: [[1826]]&ndash;[[1908]])<ref>Ο Χένρυ Σόρμπυ επινόησε επίσης τα ονόματα ''[[φερρίτης (μεταλλουργία)|φερρίτης]]'' (από το [[λατινική γλώσσα|λατινικό]] ferrum, που σημαίνει [[σίδηρος]]) και ''[[περλίτης (μεταλλουργία)|περλίτης]]'' (από το [[αγγλική γλώσσα|αγγλικό]] perl, που σημαίνει [[μαργαριτάρι]]). Για τον Σόρμπυ, βλ. [http://www.sorby.org.uk/hcsorby.shtml Valerie Clinging, "Henry Clifton Sorby: Sheffield's greatest scientist." The Sorby Natural History Society, Sheffield, UK (2005)] (Ανακτήθηκε στις 10/12/2007.)</ref> προς τιμήν του συμπατριώτη του [[μεταλλουργία|μεταλλουργού]] [[Γουίλλιαμ Τσάντλερ Ρόμπερτς-Ώστεν]] ([[w:en:William Chandler Roberts-Austen|Sir William Chandler Roberts-Austen]]: [[1843]]&ndash;[[1902]]), ο οποίος παρουσίασε το πρώτο [[διάγραμμα φάσεων]] [[σίδηρος|Fe]]&ndash;[[άνθρακας|C]] το [[1897]]<ref>Για περισσότερα για τον Ρόμπερτς-΄Ωστεν, βλ. F. X. Kayser and J. W. Patterson, "Sir William Chandler Roberts-Austen: His role in the development of binary diagrams and modern physical metallurgy," ''Journal of Phase Equilibria'', vol. 19 (1998), no. 1, pp.&nbsp;11&ndash;18.</ref>.
 
Ο ωστενίτης είναι όλκιμος και η [[σκληρότητα υλικού|σκληρότητά]] του κυμαίνεται από 250 έως 300 HB ([[Brinell]]). Για θερμοκρασίες χαμηλότερες από 912°C, ο ''γ''-Fe μετασχηματίζεται σε χωροκεντρωμένο [[φερρίτης (μεταλλουργία)|φερρίτη]] ή ''α''-Fe. Επίσης, για θερμοκρασίες υψηλότερες από 1394°C, μετασχηματίζεται σε χωροκεντρωμένο ''δ''-Fe, που αποκαλείται επίσης φερρίτης. Σε αντίθεση με τον φερρίτη, ο ωστενίτης είναι ελάχιστα μαγνητικός ([[παραμαγνητικό υλικό|παραμαγνητικός]]).
 
Στους κοινούς ανθρακούχους [[χάλυβας|χάλυβες]], η θερμοκρασιακή ζώνη σταθερότητας του ωστενίτη εξαρτάται από τον περιεχόμενο [[άνθρακας|άνθρακα]], όπως φαίνεται και στο [[διάγραμμα φάσεων]] [[σίδηρος|Fe]]&ndash;[[άνθρακας|C]]. Η περιεκτικότητα του ωστενίτη σε άνθρακα φτάνει και 2,1% κ.β. στους 1153°C. Στους κραματωμένους χάλυβες, η σταθερότητα του ωστενίτη ευνοείται από την παρουσία ορισμένων [[χημικό στοιχείο|στοιχείων]], όπως το [[μαγγάνιο]], το [[νικέλιο]] και το [[κοβάλτιο]], που αποκαλούνται ''γάμμα φερρογόνα''. Έτσι, π.χ., ο [[ανοξείδωτος χάλυβας]] «18/8» (18% κ.β. [[χρώμιο|Cr]], 8% κ.β. [[νικέλιο|Ni]]) είναι ωστενιτικός ακόμα και σε θερμοκρασία δωματίου. Ορισμένα άλλα στοιχεία, όπως το [[μολυβδαίνιο]], το [[χρώμιο]] και το [[πυρίτιο]], περιορίζουν την σταθερότητα του ωστενίτη.
 
[[Εικόνα:Stainless-steel-304-austenite-fracture.jpeg|220px|right|thumb|Ο ωστενίτης σχηματίζει ευμεγέθεις κρυστάλλους (κόκκους) που παρατηρούνται εύκολα στο μικροσκόπιο. Στην φωτογραφία παρουσιάζεται η επιφάνεια θραύσης [[ανοξείδωτος χάλυβας|ανοξείδωτου χάλυβα]] 304 με χαρακτηριστικούς κόκκους ωστενίτη.]]
Με ψύξη του ωστενίτη, και αναλόγως με τον ρυθμό ψύξης και την περιεκτικότητα σε [[άνθρακας|άνθρακα]], προκύπτουν διάφορες φάσεις και δομές. Με βραδείς ρυθμούς ψύξης, σχηματίζεται [[φερρίτης (μεταλλουργία)|φερρίτης]], [[περλίτης (μεταλλουργία)|περλίτης]] και [[σεμεντίτης]], όπως προβλέπεται από το [[διάγραμμα φάσεων]] [[σίδηρος|Fe]]&ndash;[[άνθρακας|C]]. Με σχετικά υψηλό ρυθμό ψύξης, σχηματίζεται [[μπαινίτης]], ενώ για υψηλούς ρυθμούς ψύξης («[[βαφή (μεταλλουργία)|βαφή]]»), σχηματίζεται [[μαρτενσίτης]].
 
442

επεξεργασίες