Ρίγκελ: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

19 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 13 έτη
μ
Ρομπότ: Προσθήκη: eu:Rigel; διακοσμητικές αλλαγές
μ (Ρομπότ: Τροποποίηση: sr:Ригел)
μ (Ρομπότ: Προσθήκη: eu:Rigel; διακοσμητικές αλλαγές)
'''Ρίγκελ''' είναι το ιδιαίτερο όνομα του φωτεινότερου αστέρα στον [[αστερισμός|αστερισμό]] [[Ωρίων (αστερισμός)|Ωρίωνα]], τoυ β Ωρίωνος (''beta Orionis'', β Ori), που βρίσκεται στα νοτιοδυτικά του αστερισμού. Διακρίνεται εύκολα από την Ελλάδα με γυμνό μάτι τις νύχτες του χειμώνα. Είναι ο έκτος φωτεινότερος απλανής αστέρας στον γήινο ουρανό.
 
== Ονομασίες και Ιστορία ==
 
Το όνομα αυτό (διεθνώς '''Rigel''') προέρχεται από την [[αραβική γλώσσα|αραβική]] φράση '''Rijl Jauzah al Yusra''', που σημαίνει «το αριστερό πόδι του κεντρικού» ή του γίγαντα, όπως ονόμαζαν τον Ωρίωνα. Το ''Rigel'' πρωτοεμφανίζεται στους ''[[Αλφόνσειοι Πίνακες|Αλφόνσειους Πίνακες]]'' του 1521: ''«Lucida que est in pede sinistro. Et est communis ei et aquae: et dicitur Algebar nominatur etiam Rigel»''. Το '''Algebar''', όπως και η παραφθορά του, '''Elgebar''', απαντάται και μεταγενέστερα ως ποιητική ονομασία. Τα αναφερόμενα «νερά» είναι σε σχέση με τον παρακείμενο αστερισμό [[Ηριδανός (αστερισμός)|Ηριδανό]], τον ουράνιο ποταμό.
Οι [[Αστρολογία|αστρολόγοι]] ισχυρίζονταν ότι μεγαλεία και τιμές περίμεναν όσους γεννιόνταν κάτω από την επίδρασή του.
 
== Αστρονομικά και αστροφυσικά δεδομένα ==
Η επιφανειακή [[θερμοκρασία]] του Ρίγκελ είναι 11.000 [[κλίμακα Κέλβιν|K]], ενω η [[μάζα]] του εκτιμάται ότι είναι 17 φορές μεγαλύτερη της μάζας του Ήλιου και η [[διάμετρος|διάμετρός]] του 70 φορές μεγαλύτερη, επομένως ο [[όγκος]] του είναι 340 χιλιάδες φορές μεγαλύτερος από τον όγκο του Ήλιου. Το [[απόλυτο μέγεθος]] του Ρίγκελ είναι –6–6,7, που αντιστοιχεί σε βολομετρική λαμπρότητα 66 χιλιάδες φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου.
 
Επειδή είναι τόσο λαμπρός αστέρας και η περιοχή του έχει μεγάλες ποσότητες διαστρικής ύλης, ο Ρίγκελ φωτίζει αρκετά νέφη σκόνης στη γειτονιά του, δημιουργώντας έτσι [[νεφέλωμα ανακλάσεως|νεφελώματα ανακλάσεως]]. Το πιο αξιοσημείωτο από αυτά είναι το '''IC 2118''', γνωστό με το χαρακτηριστικό όνομα «Κεφάλι της Μάγισσας».
Ο Ρίγκελ απομακρύνεται από εμάς με ταχύτητα 20,7 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο (74.500 χιλιόμετρα την ώρα). Εξαιτίας της μεγάλης αποστάσεως από τη Γη, εμφανίζει πολύ μικρή [[ιδία κίνηση]], 0,002 δευτερόλεπτο της μοίρας ανά έτος.
 
=== Ο συνοδός αστέρας ===
Ο συνοδός ανακαλύφθηκε το [[1831]] από τον [[Φρίντριχ Γκέοργκ Βίλχελμ φον Στρούβε]]. Η εγγύτητά του με τον κύριο αστέρα, που είναι 500 φορές λαμπρότερος, τον καθιστά δύσκολο στόχο για μικρά τηλεσκόπια. Οι δύο αστέρες μοιράζονται κοινή ιδία κίνηση, οπότε μάλλον αποτελούν διπλό σύστημα, παρότι η μεγάλη μεταξύ τους απόσταση (πάνω από 2.200 [[αστρονομική μονάδα|AU]]) καθιστά αδύνατη μέχρι σήμερα την ανίχνευση τροχιακής κινήσεως.
 
== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
*[http://www.alcyone.de/SIT/bsc/bsc_search.html Κατάλογος Φωτεινών Αστέρων]
*[http://www.astro.uiuc.edu/~kaler/sow/rigel.html Περιγραφή του Ρίγκελ]
 
== Πηγές ==
* Allen, R.H.: ''Star Names: Their Lore and Meaning'', Dover Publ. 1963 (ονομασίες & ιστορία)
* Το αντίστοιχο άρθρο της αγγλόγλωσσης Wikipedia
[[eo:Riĝelo]]
[[es:Rigel]]
[[eu:Rigel]]
[[fa:پای شکارچی]]
[[fi:Rigel]]