Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

μ
Διόρθωση αποσαφήνισης: Δήμητρα - Αλλαγή συνδέσμου προς Δήμητρα (μυθολογία)
Οι '''Κάβειροι''' (ή '''Κάβιροι''' στη [[Βοιωτία]]) ήταν θεότητες αρχαίας Ελληνικής μυστηριακής λατρείας η οποία πρωτοεμφανίζεται στη [[Λήμνος|Λήμνο]] και τη [[Θήβα]] (ή πιο συγκεκριμένα, αρχικά τουλάχιστον, σε περιοχή της Βοιωτίας λίγο δυτικά της Θήβας) αλλά αργότερα επεκτείνεται και αλλού ([[Μικρά Ασία]], [[Μακεδονία]], [[Θράκη]], υπόλοιπο [[Αιγαίο]]). Οι Κάβειροι συχνά, ήδη από την αρχαιότητα, ταυτίζονται και με τους "Μεγάλους Θεούς" των Μυστηρίων της [[Σαμοθράκη]]ς. Η προέλευση τους είναι άγνωστη, πιθανώς μη ελληνική και συχνά έχουν διατυπωθεί θεωρίες "προελληνικής"<ref>Βλ. και τη γνώμη του Ηρόδοτου, Hdt. 2.51.2-3</ref> ή "[[Εγγύς Ανατολή|ανατολικής]]"<ref>Βλ. και τη γνώμη του Στησίμβροτου περί [[Φρυγία|φρυγικής]] προέλευσης</ref> προέλευσης: το όνομα Κάβειροι έχει συχνά συσχετιστεί με τη σημιτική ρίζα kbr "μεγάλος, δυνατός", ενώ άλλοι το συνδέουν με τα Χιττιτικά.
 
Οι Κάβειροι της Θήβας αναφέρονται σε αφιερωματικές επιγραφές ως "Κάβιρος" και "Παις" (γιος του Κάβιρου). Σύμφωνα με τον [[Παυσανίας|Παυσανία]], η Καβείρια [[Δήμητρα (μυθολογία)|Δήμητρα]] ξεκίνησε τις τελετές των Καβείρων της Θήβας ως δώρο προς τον [[Προμηθέας|Προμηθέα]], ο οποίος ήταν ένας από τους Κάβειρους, και το γιο του, τον Αιτναίο.<ref>Paus. 9.25.5-10</ref> Ο ίδιος αναφέρει αλλού πως ο Αθηναίος Μέθαπος αφού επανοργάνωσε τα μυστήρια στην Ανδανία της Μεσσηνίας, ίδρυσε τα μυστήρια των Καβείρων της Θήβας.<ref>Paus. 4.1.7</ref>
 
Για τους Κάβειρους της Λήμνου, ο [[Ακουσίλαος]] αναφέρει ότι ο [[Ήφαιστος]] και η θεά [[Καβειρώ]] γέννησαν τον [[Καδμίλος|Καδμίλο]] (ή Κασμίλο ή Κάμιλλο) ο οποίος γέννησε τους τρεις Κάβειρους που με τη σειρά τους γέννησαν τρεις Καβειρίδες νύμφες.<ref>Acus. 2 F 20 = Strabo 10.3.21</ref> Το σύμβολο των τριών Λήμνιων Καβείρων ήταν η λαβίδα και το σφυρί του μεταλλουργού.
==Μεγάλοι Θεοί της Σαμοθράκης==
{{επέκταση}}
Οι "Θεοί Μεγάλοι" ή "Θεοί" δεν αναφέρονται ποτέ στην ίδια τη Σαμοθράκη ως Κάβειροι, ωστόσο ο Στησίμβροτος ο Θάσιος<ref>FGrHist 107 F 20 = Strabo 10.3.19-20</ref> και ο Ηρόδοτος (ο οποίος έμμεσα αναφέρει ότι ήταν μύστης ο ίδιος) <ref>Hdt. 2.51.2</ref> ταυτίζουν τους δύο. Ο περιηγητής Μνασέας δίνει τα ονόματά τους ως [[Αξίερος]], [[Αξιόκερσα]] και [[Αξιόκερσος]], τους οποίους ταυτίζει αντίστοιχα με τους [[Δήμητρα (μυθολογία)|Δήμητρα]], [[Περσεφόνη]] και [[Άδης|Άδη]] ενώ ο σχολιαστής του Μνασέα προσθέτει ένα τέταρτο, το Κασμίλο τον οποίο ταυτίζει με τον Ερμή.<ref>Scholia to Ap. Rhod., Argon. Ι.917</ref>
 
Στα Αργοναυτικά του Απολλώνιου Ρόδιου, οι Αργοναύτες αποβιβάζονται στη Σαμοθράκη και μυώνται στα μυστήρια ώστε να πλεύσουν με ασφάλεια υπό την προστασία των Καβείρων.<ref>Ap. Rhod. 1.915-921</ref>