Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

μ
Robot-assisted disambiguation: Ρωμαίοι - Changed link(s) to Αρχαία Ρώμη; διακοσμητικές αλλαγές
{{πηγές|16|10|2009}}
[[ImageΑρχείο:Asiaminorhistory.jpg|thumb|350px|right|Ιστορικός χάρτης της Μ. Ασίας]]
Η '''Παφλαγονία''' ήταν χώρα της [[Μικρά Ασία|Μικράς Ασίας]] (αρχαιότερα η βόρεια [[Φρυγία]]) παρά το Βόρειο και κεντρικό τμήμα αυτής μεταξύ του Πόντου (Μικρά [[Καππαδοκία]]) προς Ανατολικά, της [[Βιθυνία|Βιθυνίας]] Δυτικά, του Ευξείνου προς Βορρά και της [[Φρυγία|Φρυγίας]] προς Νότο που από τον [[3ος αιώνας π.Χ.|3ο αιώνα π.Χ.]] μετονομάστηκε σε [[Γαλατία]] από τους [[Γαλάτες]] που εγκαταστάθηκαν εκεί.
 
Διαρρέεται από τον '''Άλυ''' ποταμό (σημ. Kızılırmak) που αποτελεί και το φυσικό ανατολικό όριο της χώρας. Η Παφλαγονία είναι, στο μεγαλύτερο μέρος της, τραχιά ορεινή χώρα αλλά διαθέτει και εύφορες κοιλάδες με σημαντική παραγωγή φουντουκιών και φρούτων. Ηταν γνωστή από τους αρχαίους χρόνους για τα άλογα και τα μουλάρια της αλλά και για τη σιδηρουργία της, ενώ σημαντικές ελληνικές αποικίες είχαν ιδρυθεί στα παράλιά της, όπως η [[Σινώπη]] και η [[Άμαστρις]].
 
== Ιστορία ==
Πρώτη μνεία για τη χώρα αυτή έχουμε από τον [[Όμηρος|Όμηρο]] ([[s:ΙΛΙΑΣ-Β#850|Ιλ.Β' 851]] κ.ε) κατά τον οποίο ο βασιλιάς της, ''Πυλαιμένης ο εξ Ενετών'', σύμμαχος των Τρώων, οδήγησε στην [[Τροία]] το στρατό των εξής πόλεων της χώρας: ''Κυτώρου'', ''Κρώμνης'', ''Σησάμου'', ''Αιγιαλού'' και ''Εριθύνων''. Τον Πυλαιμένη τελικά σκότωσε ο [[Μενέλαος]]. Ο αρχαίος ιστορικός [[Στράβωνας]] αναφέρει ότι οι Παφλαγόνες, μετά την άλωση της Τροίας, δεν επανήλθαν στη χώρα τους αλλά μέσω Θράκης κινούμενοι δυτικά έφθασαν στο Αδριατικό πέλαγος όπου έκτισαν την Ενετία (Στράβων 543). Αυτή η παράδοση ίσως να πλάστηκε ως δικαιολογία για την εξαφάνιση του ονόματος της πόλης των Ενετών.
 
Οι Παφλαγόνες συμμετείχαν στην εκστρατεία του [[Ξέρξης|Ξέρξη]] εναντίον της Ελλάδας. Αργότερα έγιναν ανεξάρτητοι, με δικό τους ηγεμόνα. Κατά την εκστρατεία του [[Αλέξανδρος ο Μέγας|Μ. Αλεξάνδρου]] στη [[Μικρά Ασία]] (333 π.Χ.) οι [[Παφλαγόνες]] δήλωσαν υποτέλεια, με τον όρο να μη διέλθουν τα μακεδονικά στρατεύματα από τη χώρα τους. Τότε η Παφλαγονία ήταν ενωμένη με τον Πόντο (Βλ. [[Καππαδοκία]] – Ιστορία) με ηγεμόνα τον [[Μιθριδάτης|Μιθριδάτη]] το γιο του ''Αριοβαρζάνου''. Μετά το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου η περιοχή δόθηκε στον [[Ευμένης της Καρδίας|Ευμένη]]. Μετά τη μάχη στην Ιψό, περιήλθε από τον [[Αντίγονος ο Μονόφθαλμος|Αντίγονο]] στον βασιλιά της Θράκης [[Λυσίμαχος|Λυσίμαχο]] και από αυτόν στον [[Σέλευκος Α' Νικάτωρ|Σέλευκο Α']]. Κατά το 2ο αιώνα π.Χ. οι ηγεμόνες της Παφλαγονίας φέρουν το όνομα του μυθικού βασιλιά τους Πυλαιμένη και είναι ανεξάρτητοι των Σελευκιδών.
 
Ο τελευταίος της Δυναστείας των Πυλαιμενιδών κληροδότησε, το 121 π.Χ., το βασίλειό του στον βασιλιά του Πόντου [[Μιθριδάτης Ε'|Μιθριδάτη Ε']], αλλά αντ΄ αυτού οι [[Αρχαία Ρώμη|Ρωμαίοι]] εγκατέστησαν το γιο του φίλου και συμμάχου τους βασιλιά της Βιθυνίας Νικομήδη, Φιλήμονα, ο οποίος κατέστησε κληρονόμους του τους Ρωμαίους. Ο [[Μιθριδάτης Στ' Ευπάτωρ]], στη συνέχεια, καθυπόταξε την Παφλαγονία και Καππαδοκία, όταν μετά τον πόλεμο με τους Ρωμαίους κατέστη κύριος της κεντρικής και βόρειας Μικράς Ασίας με έδρα την [[Πέργαμος|Πέργαμο]] (88 π.Χ.).
 
Μετά τη λήξη του Β' Μιθριδατικού πολέμου υπέρ των Ρωμαίων (64 π.Χ.), ο νικητής [[Πομπήιος ο Μέγας|Πομπήιος]] προσάρτησε την παραλιακή χώρα της Παφλαγονίας στη ρωμαϊκή επαρχία Πόντου – Βιθυνίας. Οι κάτοικοι του εσωτερικού της χώρας διατήρησαν τη ανεξαρτησία τους μέχρι το 7 π.Χ. Κατά τον 3ο αιώνα μ.Χ., η Παφλαγονία, της οποίας το νότιο τμήμα είχε προσαρτηθεί το 7 μ.Χ. στη [[Γαλατία]], οργανώθηκε ως ιδιαίτερη επαρχία της διοίκησης του Πόντου με πρωτεύουσα τη [[Γάγγρα]]. Αργότερα αποτέλεσε το Θέμα Παφλαγονίας ή Παφλαγόνων.
Από την Παφλαγονία καταγόταν ο βυζαντινός αυτοκράτορας [[Μιχαήλ Δ']], η αυτοκράτειρα [[Θεοδώρα (9ος αιώνας)|Θεοδώρα]] (σύζυγος του [[Θεόφιλος (αυτοκράτορας)|Θεόφιλου]]) και ο ποιητής, υμνογράφος και συγγραφέας [[Ιωάννης Μαυρόπους]].
 
== Πόλεις ==
Ο Όμηρος μνημονεύει τις εξής πόλεις: : ''[[Κύτωρος]]'' (ο ή η), ''[[Κρώμνη]]'', ''[[Σήσαμος]]'', ''[[Αιγιαλός]]'', ''[[Εριθύνους]]'' και ''[[Ενετούς]]'' από τις οποίες η τελευταία εξαφανίστηκε νωρίς. Αργότερα η Μιλήσιοι ίδρυσαν τη [[Σινώπη]]. Άλλες πόλεις ήταν οι: ''[[Άμαστρις]]'', ''[[Τιμολάϊον]]'', ''[[Αβώνου τείχος]]'' (η μεταγενέστερη Ιωνόπολις), πατρίδα του ψευδομάντη Αλέξανδρου του Παφλαγόνα, ''[[Κίνωλις]]'', ''[[Αντικίνωλις]]'', ''[[Στεφάνη]]'', ''[[Αρμώνη]]'', ''[[Ζαγορά]]'', όλες στα παράλια του Ευξείνου.
 
Σήμερα η περιοχή της άλλοτε Παφλαγονίας υπάγεται στο νομό Κασταμονής (Kastamonu).
 
== Πηγές ==
*{{Cite book
| editor = Barclay Vincent Head (1844-1914), μετάφραση Ιωάννης Σβορώνος (1863-1923)
24.279

επεξεργασίες