Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Μεταλλοτεχνία»

μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
(Νέα σελίδα: 220px|right|thumb|Σιδηρουργός εν ώρα εργασίας. '''Μεταλλοτεχνία''' είναι η τέχνη της δημιου...)
 
μ
[[Εικόνα:Enclume.jpg|220px|right|thumb|Σιδηρουργός εν ώρα εργασίας.]]
'''Μεταλλοτεχνία''' είναι η τέχνη της δημιουργίας αντικειμένων από μεταλλικά υλικά (καθαρά [[μέταλλο|μέταλλα]] ή [[κράμα|κράματα]]). Επίσης, ''μεταλλοτεχνία'' αποκαλείται και ο κλάδος της επιστήμης της [[μεταλλογνωσίαμεταλλο^^γνωσία|μεταλλογνωσίας]] που έχει ως αντικείμενο τη μελέτη της συμπεριφοράς μεταλλικών υλικών όταν σ' αυτά ασκούνται διάφορες δυνάμεις.
 
Η μεταλλοτεχνία ως τέχνη ([[αγγλική γλώσσα|αγγλ.]], [[w:en:Metalworking|metalworking]]) έχει μεγάλη ιστορία και συνδέεται με την ιστορία του ανθρώπινου γένους. Αντιθέτως, η μεταλλοτεχνία ως επιστήμη ([[αγγλική γλώσσα|αγγλ.]], [[w:en:Mechanical Metallurgy|mechanical metallurgy]]) διαμορφώθηκε κατά το β΄ μισό του 20ού αι., με τη συστηματική μελέτη της μηχανικής συμπεριφοράς των μετάλλων σε μακροσκοπικό και μικροσκοπικό επίπεδο.
Ο άνθρωπος ανακάλυψε το [[σίδηρος|σίδηρο]] για πρώτη φορά σε [[μετεωρίτης|μετεωρίτες]] και άρχισε να τον χρησιμοποιεί για διακοσμητικούς σκοπούς στην [[Αίγυπτος|Αίγυπτο]] και τη Σουμερία ([[Μεσοποταμία]]) γύρω στο 4000 π.Χ. Πολλά χρόνια αργότερα, γύρω στο 2500 π.Χ., οι [[Χετταίοι]] της [[Μικρά Ασία|Μικράς Ασίας]] άρχισαν να φτιάχνουν όπλα και άλλα αντικείμενα από [[χάλυβας|χάλυβα]] που παρήγαγαν με αναγωγή σιδηρομεταλλευμάτων με άνθρακα χωρίς να μεσολαβήσει τήξη. Σύντομα, ο σίδηρος μεταδόθηκε και στην [[Αίγυπτος|Αίγυπτο]], με την οποία οι [[Χετταίοι]] είχαν καλές εμπορικές σχέσεις. Γύρω στο 1000 π.Χ., η παραγωγή και η χρήση του σιδήρου είχε γίνει γνωστή στην [[Ελλάδα]] και την [[Ινδία]].
 
Με την μετάβαση του ανθρώπου από την [[Εποχή του Χαλκού]] στην ''[[Εποχή του Σιδήρου]]'', η μεταλλοτεχνία έλαβε ακόμα μεγαλύτερη σημασία. Οι καλοί [[μεταλλουργία|μεταλλουργοί]] γνώριζαν όχι μόνον πώς να παράγουν [[σίδηρος|σίδηρο]] από σιδηρομεταλλεύματα, αλλά και πώς να δουλεύουν το [[μέταλλο]] που παρήγαγαν (σπογγώδης [[σίδηρος]]), ώστε να το διαμορφώνουν στο επιθυμητό σχήμα και να του δίνουν την απαραίτητη σκληρότητα. Αυτό το πετύχαιναν με ενανθράκωση της επιφανείας του σπογγώδους [[σίδηρος|σιδήρου]] εν θερμώ, οπότε ο [[σίδηρος]] γίνονταν [[χάλυβας]], και κατόπιν με «[[βαφή (μεταλλουργία)|βαφή]]» (απότομη ψύξη) του ερυθροπυρωμένου μετάλλου. Πολύ καθαρός [[χάλυβας]] με υψηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα (1,5% κ.β.) άρχισε να παράγεται στη Νότιο [[Ινδία]] και την [[Σρι Λάνκα]] γύρω στο 300 π.Χ. Ο ινδικός [[χάλυβας]], γνωστός στα [[αγγλική γλώσσα|αγγλικά]] ως ''wootz steel'', χρησίμευσε για την παραγωγή των [[Άραβες|αραβικών]] [[δαμασκηνό σπαθί|δαμασκηνών σπαθιών]], τα οποία ήταν φόβος και τρόμος για τους [[Σταυροφορίες|Σταυροφόρους]] (1000&ndash;1400 μ.Χ.)<ref>J.D. Verhoeven, A.H. Pendray, and W.E. Dauksch, "The key role of impurities in ancient Damascus steel blades." [http://www.tms.org/pubs/journals/JOM/9809/Verhoeven-9809.html ''JOM'', vol. 50, no. 9, pp. 58&ndash;68].</ref>.
Ο [[χρυσός]] και ο [[άργυρος]] ήταν επίσης γνωστά μέταλλα από την αρχαιότητα. Ο χρυσός πρωτοχρησιμοποιήθηκε από αρχαίους Θράκες στη σημερινή [[Βουλγαρία]] γύρω στα 4000 π.Χ. Αργότερα άρχισαν να τον χρησιμοποιούν οι [[Σουμερία|Σουμέριοι]] (3000 π.Χ.) και οι [[Αίγυπτος|Αιγύπτιοι]] (2500 π.Χ.) για την παραγωγή κοσμημάτων. Οι τελευταίοι άρχισαν χρησιμοποιούν τον χρυσό και ως ανταλλάξιμο είδος, ως χρήμα δηλαδή. Γύρω στο 600 π.Χ. έκαναν την εμφάνισή τους και τα πρώτα νομίσματα, αρχικά στην [[Λυδία]] της [[Μικρά Ασία|Μικράς Ασίας]] και από εκεί στην [[Ιωνία]] και στον υπόλοιπο ελληνικό κόσμο. Τον ίδιο καιρό, δηλαδή γύρω στο 600 π.Χ., εμφανίστηκαν επίσης και τα πρώτα νομίσματα στην [[Κίνα]] και την [[Ινδία]]. Τα πρώτα νομίσματα ήταν φτιαγμένα από ''ήλεκτρο'', ένα φυσικό [[κράμα]] [[χρυσός|χρυσού]]&ndash;[[άργυρος|αργύρου]] σε αναλογία 55:45 με μικρές προσμείξεις [[χαλκός|χαλκού]] (1&ndash;2% κ.β.). Τα νομίσματα είχαν πολύ μεγάλη αξία: ο [[Λυδία|λυδικός]] ''στατήρ'', που ζύγιζε 14,1 g και ήταν φτιαγμένος από ήλεκτρο, αντιστοιχούσε στον μηνιαίο μισθό ενός στρατιώτη ή σε δέκα αργυρά νομίσματα.
===Η μεταλλοτεχνία στον ελλαδικό χώρο===
[[Εικόνα: Hyperryron-Manuel I-sb1965.jpg|220px|right|thumb|Χρυσό βυζαντινό νόμισμα που κόπηκε στην Κωνσταντινούπολη περί το 1143 με 1152 μ.Χ., την εποχή του [[Μανουήλ Α'|Μανουήλ Α΄ Κομνηνού, του Πορφυρογέννητου]].]]
Η μεταλλοτεχνία στον ελλαδικό χώρο έχει μεγάλη παράδοση, που ξεκινά από την Χαλκολιθική Εποχή και φτάνει έως τις ημέρες μας. Στα βυζαντινά και κατόπιν στα οθωμανικά χρόνια, μεγάλη φήμη απέκτησαν οι αργυροχρυσοχόοι (''χρυσικοί'', ''ασημιτζήδες'', ''κουγιουμτζήδες'' ή ''τζογελιέρηδες'') της [[Κωνσταντινούπολη|Κωνσταντινούπολης]], των [[Ιωάννινα|Ιωαννίνων]], της [[Στεμνίτσα|Στεμνίτσας]] και άλλων [[Βαλκάνια|βαλκανικών]] πόλεων<ref name="korre">Κατερίνα Κορρέ-Ζωγράφου, ''Χρυσικών έργα 1600&ndash;1900. Συλλογή Κ. Νοταρά''. Ελληνικό Λαογραφικό και Ιστορικό Αρχείο, Αθήνα 2002. ISBN 9602011580.</ref>. Οι αργυροχρυσοχόοι της Τουρκοκρατίας είχαν ειδικά προνόμια και ήταν οργανωμένοι σε συντεχνίες οι οποίες ονομάζονταν ''ισνάφια'', ''εσνάφια'' ή ''ρουφέτια''. Πολλά δείγματα αργυροχρυσοχοΐας της εποχής εκείνης σήμερα φιλοξενούνται σε μουσεία σε όλον τον [[Βαλκάνια|βαλκανικό χώρο]].
 
Η χύτευση ([[αγγλική γλώσσα|αγγλ.]], casting) αποτελεί ίσως την πρώτη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε για τη μορφοποίηση μετάλλων. Για τη χύτευση το μέταλλο ή το κράμα τήκεται και κατόπιν χυτεύεται σε μία μήτρα (καλούπι). Η μήτρα μπορεί να είναι κενή ή να περιέχει μοντέλο από εύτηκτο στερεό υλικό, όπως κερί ή πολυστυρένιο, το οποίο καταστρέφεται καθώς εισέρχεται στη μήτρα το τηγμένο μέταλλο. Η μήτρα μπορεί να είναι φτιαγμένη από άμμο, γύψο ή κεραμικό υλικό για μια χρήση. Για αντικείμενα μεγάλων διαστάσεων, η χύτευση μπορεί να γίνει σε καλούπια πολλαπλής χρήσης συνήθως φτιαγμένα από [[χυτοσίδηρος|χυτοσίδηρο]], [[ορείχαλκος|ορείχαλκο]], κ.λπ. Το μεταλλικό αντικείμενο που παράγεται με χύτευση, συνήθως καθαρίζεται από ατέλειες και εξωτερικές ακαθαρσίες, λειαίνεται και διαμορφώνεται στις τελικές του διαστάσεις.
 
Στη βιομηχανία υπάρχει και η συνεχής χύτευση, η οποία εφαρμόζεται για την παραγωγή πλατέων ή μακρών προϊόντων, όπως δοκοί (μπιγιέτες) και πλινθώματα ([[αγγλική γλώσσα|αγγλ.]], slabs) [[χάλυβας|χάλυβα]], [[αλουμίνιο|αλουμινίου]] και [[χαλκός|χαλκού]]. Επειδή η χύτευση συνδέεται με πολύπλοκα φαινόμενα μεταφοράς θερμότητας και αλλαγών φάσεων, σήμερα η χύτευση θεωρείται ξεχωριστός τομέας της [[μεταλλογνωσία|μεταλλογνωσίας]].
 
 
474

επεξεργασίες