Χορδωτά: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

89 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 11 έτη
μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
μΧωρίς σύνοψη επεξεργασίας
μΧωρίς σύνοψη επεξεργασίας
Τα '''Χορδωτά''' (''Chordata'') αποτελούν την πολυπληθέστερη από τις [[συνομοταξία|συνομοταξίες]] ή φύλα (''Phylum'') του [[Βασίλειο (βιολογία)|βασιλείου]] (''Regnum'') των [[Ζώο|Ζώων]] (''Animalia''). Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η ύπαρξη, τουλάχιστον για κάποια περίοδο της ζωής τους, [[νωτιαία χορδή|νωτιαίας χορδής]], κοίλης [[ραχιαία νευρική χορδή|ραχιαίας νευρικής χορδής]], [[φαρυγγική σχισμή|φαρυγγικών σχισμών]], [[ενδόστυλο|ενδόστυλου]] και μεταεδρικής [[ουρά|ουράς]]. Η συνομοταξία χορδωτά διαιρείται σε τρεις [[υποσυνομοταξία|υποσυνομοταξίες]]: τα [[Ουροχορδωτά|Ουροχορδωτά ή Χιτωνοφόρα]] (''Urochordata'' ή ''Tunicata''), που εκπροσωπούνται από τα [[Ασκιδιοειδή]] (''Ascidiacea''), τα [[Κεφαλοχορδωτά]] (''Cephalochordata''), που εκπροσωπούνται από τον [[Αμφίοξος|Αμφίοξο]] (''Amphioxus''), και τα [[Κρανιωτά]] (''Craniata''), που περιλαμβάνουν όλα τα [[Σπονδυλωτά]] (''Vertebrata''). Τα σπονδυλωτά περιλαμβάνουν όλα τα [[κυκλόστομα]], τους [[χονδριχθύες]], τους [[οστεϊχθύες]], τα [[αμφίβια]], τα [[ερπετό|ερπετά]], τα [[πτηνό|πτηνά]] και τα [[Θηλαστικό|θηλαστικά]]. Υπάρχουν πάνω από 60.000 είδη χορδωτών, τα μισά από τα οποία ανήκουν στους Οστεϊχθύες. Τα [[Ημιχορδωτά|Ημιχορδωτά ή Πρωτοχορδωτά]] (''Hemichordata'' ή ''Protochordata''), ταξινομούνταν ως τέταρτη υποσυνομοταξία των χορδωτών, όμως πλέον κατατάσσονται ως ξεχωριστή συνομοταξία.
 
Οι προνύμφες των ουροχορδωτών φέρουν ταυτόχρονα και νωτοχορδήνωτιαία χορδή και νευρική χορδή, οι οποίες χάνονται με την ενηλικίωση. Τα κεφαλοχορδωτά φέρουν ταυτόχρονα και νωτοχορδήνωτιαία χορδή και νευρική χορδή (χωρίς όμως [[εγκέφαλος|εγκέφαλο]] ή ειδικά αισθητήρια όργανα) και πολύ απλό [[κυκλοφορικό σύστημα]]. Τα κρανιωτά είναι η μόνη υποσυνομοταξία, της οποίας τα μέλη φέρουν [[κρανίο]]. Σε όλα τα κρανιωτά, εκτός από την ομοταξία [[Μυξίνες]] (''Myxini''), η ραχιαία κοίλη νευρική χορδή περιβάλλεται από [[χόνδρος|χόνδρινους]] ή [[οστό|οστέινους]] [[σπόνδυλος|σπονδύλους]] και η νωτοχορδήνωτιαία χορδή είναι γενικώς υποβαθμισμένη. Οι μυξίνες, ενώ διαθέτουν κρανίο, στερούνται [[σπονδυλική στήλη|σπονδυλικής στήλης]] και γι' αυτόν τον λόγο γενικώς δεν θεωρούνται ως σπονδυλωτά. Τα χορδωτά και οι τρεις συγγενικές συνομοταξίες, τα Ημιχορδωτά, τα [[Εχινόδερμα]] (''Echinodermata'') και τα [[Ξενοστροβιλίδια]] (''Xenoturbellida''), αποτελούν την [[υπερσυνομοταξία]] (''Superphylum'') [[Δευτεροστόμια]] (''Deuterostomia'') του [[υποβασίλειο|υποβασιλείου]] (''Subregnum'') [[Ευμετάζωα]] (''Eumetazoa'').
 
Οι προσπάθειες να επιλυθεί το θέμα της [[Εξέλιξη|εξελικτικής]] σχέσης μεταξύ των χορδωτών οδήγησαν στη διατύπωση αρκετών υποθέσεων, όμως οι ερευνητές σήμερα συμφωνούν ομόφωνα στα εξής δύο σημεία: ότι τα χορδωτά είναι [[μονοφυλετισμός|μονοφυλετικά]], δηλαδή ότι όλα προέρχονται από ένα κοινό πρόγονο ο οποίος είναι κι αυτός χορδωτό, και ότι οι εγγύτεροι συγγενείς των κρανιωτών είναι τα κεφαλοχορδωτά. Τα παλαιότερα [[απολίθωμα|απολιθώματα]] χορδωτών ανήκουν στην [[πανίδα]] της πρώιμης [[Κάμβρια περίοδος|Κάμβριας περιόδου]], τα οποία έχουν ανακαλυφθεί στο [[Τσένγκγιανγκ]] της [[Κίνα|Κίνας]]. Πρόκειται για δύο είδη τα οποία θεωρούνται ως [[ψάρι|ιχθύες]], γεγονός το οποίο υποδηλώνει ότι είναι σπονδυλωτά. Επειδή το αρχείο των απολιθωμάτων για τα χορδωτά είναι φτωχό, μόνον η [[μοριακή φυλογενετική]] θα μπορούσε να προσφέρει μια εύλογη προοπτική ως προς τη χρονολόγηση της εμφάνισής τους. Παρ' όλα αυτά, η χρήση της μοριακής φυλογενετικής γι' αυτόν τον σκοπό, θεωρείται αμφιλεγόμενη.
| image=BranchiostomaLanceolatum PioM.svg | width=400 | image-width=400 | height=340 | image-top=0 | image-left=0 | float=right | annotations=
{{Annotation|5|145|1 {{=}} διόγκωση στη [[σπονδυλική στήλη]] ("εγκέφαλος")}}
{{Annotation|5|165|2 {{=}} '''[[νωτοχορδήνωτιαία χορδή]]''' }}
{{Annotation|5|185|3 {{=}} '''[[ραχιαία νευρική χορδή]]''' }}
{{Annotation|5|205|4 {{=}} '''μεταεδρική ουρά''' }}
| journal=Molecular Biology and Evolution | issue=3 | pages=541–549 | doi=10.1093/molbev/msj055
| volume=23| pmid=16280542}}</ref>
* [[ΝωτοχορδήΝωτιαία χορδή]]. Μια αρκετά δύσκαμπτη ράβδοςκυτταροβριθής από χόνδροράβδος, η οποία εκτείνεται κατά μήκος του εσωτερικούεπιμήκους άξονα του σώματοςεμβρύου, κάτω από τον νευρικό σωλήνα. Στην υποσυνομοταξία των σπονδυλωτών, η νωτοχορδήνωτιαία χορδή αναπτύσσεταιεξελίσσεται σε [[σπονδυλική στήλη]], και σε όλα τα υδάτιναυδρόβια είδη αυτό βοηθά το ζώο να κολυμπά κάμπτοντας την ουρά του.
* [[Ραχιαία νευρική χορδή]]. Στα ψάρια και στα υπόλοιπα σπονδυλωτά αναπτύσσεται σε [[νωτιαίος μυελός|νωτιαίο μυελό]], τον κύριο κορμό επικοινωνίας του [[νευρικό σύστημα|νευρικού συστήματος]].
* [[Φαρυγγική σχισμή|Φαρυγγικές σχισμές]]. Ο [[φάρυγγας]] είναι το μέρος του [[λαιμός|λαιμού]] αμέσως πίσω από το στόμα. Στους [[ψάρι|ιχθύες]] οι σχισμές μετατρέπονται έτσι ώστε να σχηματίσουν [[βράγχια]], όμως σε μερικά άλλα χορδωτά αποτελούν μέρος του συστήματος φιλτραρίσματοςδιήθησης της τροφής το οποίο εξάγει σωματίδια τροφής από το νερό μέσα στο οποίο ζουν τα ζώα.
* Μυϊκή ουρά η οποία εκτείνεται πίσω από την [[πρωκτός|έδρα]], με φορά προς τα πίσω.
* [[Ενδόστυλο]]. Μια αύλακα στο κοιλιακό τοίχωμα του φάρυγγα. Στα είδη τα οποία τρέφονται μέσω συστήματος φιλτραρίσματοςδιήθησης παράγει [[βλέννα]] για να συλλέξει τα σωματίδια της τροφής, γεγονός το οποίο βοηθά στη μεταφορά της στον [[οισοφάγος|οισοφάγο]].<ref name>{{cite journal | author=Ruppert, E. | journal=Canadian Journal of Zoology | volume=83 | pages=8–23 | year=2005 | doi = 10.1139/Z04-158| title=Key characters uniting hemichordates and chordates: homologies or homoplasies? | url=http://article.pubs.nrc-cnrc.gc.ca/RPAS/RPViewDoc?_handler_=HandleInitialGet&articleFile=z04-158.pdf&journal=cjz&volume=83 | accessdate=18-1-2010 }}</ref> Επίσης αποθηκεύει [[ιώδιο]] και πιθανώς είναι ο πρόδρομος του [[θυρεοειδής αδένας|θυρεοειδή αδένα]] των σπονδυλωτών.<ref name="RychelSmithShimamotoSwalla2006" />
 
== Υποσυνομοταξίες των χορδωτών ==
* Η ταξινομική θέση των [[πετρόμυζο|πετρόμυζων]], της ομάδας [[Πετρομυζοντίδες|Πετρομυζοντίδες ή Υπεροάρτια]] (''Petromyzontida'' ή ''Hyperoartia''), είναι αμφίβολη. Έχουν πλήρως σχηματισμένη κρανιακή κοιλότητα και υποτυπώδεις σπονδύλους, και γι' αυτόν τον λόγο θα μπορούσαν να θεωρηθούν σπονδυλωτά και πραγματικοί [[ψάρι|ιχθύες]].<ref>{{cite web | title=Introduction to the Petromyzontiformes | publisher=University of California Museum of Paleontology| url=http://www.ucmp.berkeley.edu/vertebrates/basalfish/petro.html | accessdate=18-1-2010 }}</ref> Παρ' όλα αυτά σύμφωνα με έρευνες οι οποίες έχουν γίνει με τη χρήση της μοριακής φυλογενετικής, η οποία χρησιμοποιεί [[βιοχημεία|βιοχημικές]] μεθόδους για να κατατάξει τους οργανισμούς, έχουν παρουσιαστεί αποτελέσματα τα οποία τις κατατάσσουν στα σπονδυλωτά και άλλα τα οποία τις κατατάσσουν μαζί με τις μυξίνες.<ref>{{cite journal | author=Shigehiro Kuraku, S., Hoshiyama, D., Katoh, K., Suga, H, και Miyata, T.| title=Monophyly of Lampreys and Hagfishes Supported by Nuclear DNA-Coded Genes | journal=Journal of Molecular Evolution | volume=49 | issue=6 | pages=729–735 | month=Δεκέμβριος|year=1999|doi=10.1007/PL00006595 | pmid=10594174}}</ref>
 
* Η συντριπτική πλειοψηφία των κρανιωτών ανήκουν στα [[σπονδυλωτά]] (''Vertebrata''), στα οποία η [[νωτοχορδήνωτιαία χορδή]] αντικαθίσταται από [[σπονδυλική στήλη]].<ref name="UCMPMorphologyOfVertebrates">{{cite web | url=http://www.ucmp.berkeley.edu/vertebrates/vertmm.html | accessdate=18-1-2010| title=Morphology of the Vertebrates | publisher=University of California Museum of Paleontology}}</ref> Η σπονδυλική στήλη αποτελείται από μια σειρά οστέινων ή χόνδρινων κυλινδρικών σπονδύλων, συνήθως με [[νευρικό τόξο|νευρικά τόξα]] τα οποία προστατεύουν τον [[νωτιαίος μυελός|νωτιαίο μυελό]], και προεξοχές οι οποίες συνδέουν τους σπονδύλους μεταξύ τους.
 
== Οι πλησιέστεροι συγγενείς ==
[[Αρχείο:Balanoglossus 01.png|thumb|right|160px|[[Εντερόπνευστα|Εντερόπνευστο]] ημιχορδωτό: ''[[Βαλανόγλωσσος]]'' ]]
 
Τα [[Ημιχορδωτά]] έχουν μερικά χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα των χορδωτών: βραγχιακές οπές οι οποίες ανοίγουν μέσα στον φάρυγγα και μοιάζουν αρκετά με τις βραγχιακές σχισμές· στοματοχορδές, παρόμοιες σε σύσταση με τις νωτοχορδέςνωτιαίες χορδές, οι οποίες όμως διατρέχουν κυκλικά τον δακτύλιο που βρίσκεται μπροστά από το στόμα· ραχιαία νευρική χορδή, αλλά επίσης και μια μικρότερη κοιλιακή νευρική χορδή.
Υπάρχουν δύο ομάδες ημιχορδωτών. Τα μονήρη [[Εντερόπνευστα]] (''Enteropneusta'') έχουν μακριά [[προβοσκίδα]] και σκωληκοειδή σώματα με μήκος που μπορεί να φτάσει τα 2,5 μέτρα, με έως και 200 βραγχιακές σχισμές. Παρ' όλα αυτά μπορούν να ορύξουν τον ιζηματογενή θαλάσσιο πυθμένα. Τα [[Πτεροβράγχια]] (''Pterobranchia'') ζουν σε αποικίες, έχουν συχνά μήκος λιγότερο από 1 χιλιοστόμετρο και οι κατοικίες τους επικοινωνούν μεταξύ τους. Τρέφονται μέσω ενός ζεύγους βραγχιακών προσακτρίδων (πλοκαμιών) και έχουν μια κοντή ασπιδόσχημη προβοσκίδα. Το εκλιπόν είδος [[γραπτόλιθος]] (''Graptolithina'') ζούσε σε αποικίες μέσα σε αυλούς (σωλήνες) παρόμοιους με αυτούς των πτεροβράγχιων, και στα απολιθώματα τα οποία έχουν βρεθεί μοιάζουν με μικροσκοπικά σιδεροπρίονα.<ref>{{cite web | url=http://www.ucmp.berkeley.edu/chordata/hemichordata.html | accessdate=19-1-2010| title=Introduction to the Hemichordata | publisher=University of California Museum of Paleontology}}</ref>
 
14

επεξεργασίες