Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Δερβίσης»

μ
r2.5.2) (Ρομπότ: Προσθήκη: lbe:Дарвиш; διακοσμητικές αλλαγές
μ (Ρομπότ: Προσθήκη: lt:Dervišas)
μ (r2.5.2) (Ρομπότ: Προσθήκη: lbe:Дарвиш; διακοσμητικές αλλαγές)
[[FileΑρχείο:Indischer Maler um 1650 (II) 001.jpg|thumb|150px|Δερβίσης εξημερώνει λιοντάρι και τίγρη. [[Ζωγραφική Μουγκάλ]], περ. 1650]]
Με τον όρο '''Ντερβίς''' (ή Δερβίσης) προφέρεται \ˈdər-vish\ εννοείται κυριολεκτικά ο ζητιάνος, έτσι όπως τουλάχιστον απορρέει από τον [[Περσία|περσικό]] όρο '''Νταρβίς''' ή '''Νταρβές''' (''darvīsh, darvesh'' درويش), για τον [[θρησκεία|θρησκευτικό]] επαίτη, που καθιερώθηκε στον ύστερο 16ο αιώνα στην [[Ανατολή]]<ref>dervish, (2010), στο ''Merriam-Webster Online Dictionary''. Ανάκτηση 10 Απριλίου, 2010, από http://www.merriam-webster.com/dictionary/dervish</ref>. Η ρίζα της λέξης -''νταρ'' σημαίνει πόρτα υποννοώντας κυριολεκτικά εκείνον που πηγαίνει από πόρτα σε πόρτα. Ανάμεσα στους θρησκευόμενους [[Ισλάμ|μουσουλμάνους]], ο νταρβές ονομάζεται επίσης ''[[φακίρ]]'', (faqı¯r), δηλαδή φτωχός, ιδιαίτερα στην [[Αραβία]]<ref>Βλ. [http://www.answering-islam.org/Books/Hughes/d.htm ''Dictionary of Islam,'' 64].</ref>. Η εξελληνισμένη μορφή της λέξης είναι δερβίσης. Από τεχνικής άποψης ο όρος χρησιμοποιείται κυρίως για άτομα που δε συνδέονται με κάποιο ιδιαίτερο τάγμα και εκφράζουν την ποιότητα του περιπλανώμενου. Στη Β. [[Αφρική]] οι ντερβίς αναφέρονται κυρίως ως ''ικβάν'', δηλαδή αδελφοί, (ikhwa¯n)<ref>Renard, John 2009, 73.</ref>.
 
== Συνοπτική ιστορία ==
Ήδη από τα μέσα του 12ου αιώνα καταγράφεται η επίσκεψη ενός τέτοιου θρησκευτικού επαίτη στον κυβερνήτη της δυναστείας των Γκαζναβιδών Μου'ιζ αλ-Νταβλά Κχουσράβ Σαχ (Mu'izz al-Dawlah Khusraw Shah), στην Γκάζνα του ανατολικού [[Αφγανιστάν]]. Αναφέρεται ως ξυπόλητος και ενδεδυμένος με μαύρο τομάρι αίγας. Στο κεφάλι του έφερε κάλυμμα από το ίδιο υλικό διακοσμημένο με κέρατα. Στο χέρι του κρατούσε ράβδο διακοσμημένη με δακτύλιους οστά και μικρούς στρογγυλούς κώδωνες<ref>Karamustafa, Ahmet T. 1994, 1.</ref>.
Μετά από έναν αιώνα περίπου ασκητές παρόμοιας εμφάνισης καταγράφεται ότι συγκεντρώθηκαν γύρω από τον [[Μπάρακ Μπάμπα]] στη [[Μικρά Ασία]] και το [[Ιράν]] περί το 706/1306. Ο Μπάρακ Μπάμπα φέρεται ότι έφθασε στη Συρία το έτος 706/1306 επικεφαλής ομάδας ντερβίς, ενδεδυμένων με ένα κόκκινο ύφασμα γύρω από τη μέση. Στο κεφάλι έφεραν κόκκινο τουρμπάνι και κωδωνόσχημα σήμαντρα, θυμίζοντας σε ένα επίπεδο τους [[Σαμανισμός|σαμάνους]] του Β. Αφγανιστάν<ref>Algar Hamid, 754-55.</ref>. Έναν αιώνα μετά την παρουσία του ΜΠάρακ Μπάμπα το 1404, ο [[Ισπανία|Ισπανός]] περιηγητής [[Ρούι Γκονδάλεθ ντε Κλαβίχο]] (Ruy Gonzales de Clavijo) ανέφερε την παρουσία ενός χωριού, το σημερινό Ντελίμπαμπα, κοντά στο [[Ερζερούμ]], που κατοικείτο αποκλειστικά από Ντερβίς, υποδεικνύοντας ομοιότητες προς τους Ντερβίς των περασμένων πρώιμων περιόδων, όσον αφορά τουλάχιστον στη χρήση των κεράτων<ref>de Clavijo Ruy Gonzales, 139-40.</ref>.
Με το πέρασμα του [[χρόνος|χρόνου]] ομάδες ιδεολογικά προσανατολισμένες προς την απάρνηση, όμοιες με τις προηγούμενες, άρχισαν να ξεπηδούν σε διαφορετικές περιοχές του Ισλάμ. Ανάμεσά τους οι [[Αμπντάλ Ντερβίς]], οι [[Τζαμί Ντερβίς]], οι [[Μπεκτασί Ντερβίς]] και οι [[Σαμς-ι Ταμπριζί Ντερβίς]] στη Μικρά Ασία, οι Μανταρί Ντερβίς και οι Τζαλαλί Ντερβίς στη μουσουλμανική Ινδία. Από αυτές τις διακριτές ομάδες ντερβίς μελετήθηκαν περισσότερο οι Καλανταριγιά, ενώ οι Χαϊνταριγιά και οι Αμπντάλ του Ρουμ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητες, σε ό,τι αφορά τουλάχιστον στη θέση τους στο [[κοινωνία|κοινωνικό]] και [[πολιτική|πολιτικό]] γίγνεσθαι του Ισλάμ.
 
== Επιδράσεις ==
Μετά την τελευταία βασιλική δυναστεία των [[Σελτζούκοι Τούρκοι|Σελτζούκ]], τη χρηματοδότηση της [[αρχιτεκτονική|αρχιτεκτονικής]] δραστηριότητας ανέλαβε η ευημερούσα κοινωνική ομάδα των [[εμίρ|εμίρηδων]]. Ωστόσο, αντίθετα από τους Σελτζούκ [[σουλτάνος|σουλτάν]], που συνήθως χρηματοδοτούσαν οχυρωματικά έργα, [[καραβανσαράι]] και [[τζαμί|τζαμιά]] οι νέοι πάτρονες έχτιζαν στοές ντερβίς και ταφικά μνημεία. Ιδιαίτερα η χρηματοδότηση των Ντερβίς στοών φαίνεται πως είχε πολιτικό κοινωνικό και οικονομικό χαρακτήρα για τους τοπικούς άρχοντες, καθώς εξασφάλιζε τον έλεγχο των [[πληθυσμός|πληθυσμών]] που κατοικούσαν νεοαποκτημένες γαίες. Τα νέα αυτά κτήρια μεταμόρφωναν την ιεραρχία του αστικού τοπίου, καθώς ενθάρρυναν την ανάμειξη των ντόπιων πληθυσμών με τις ομάδες των νεόφερτων σε ένα κλίμα ευσέβειας, που περιείχε όμως το σπέρμα του πολιτικού ελέγχου της πόλης<ref>Wolper, Ethel Sara 1995, 39-47.</ref>.
 
== Παραπομπές-σημειώσεις ==
{{reflist|2}}
 
== Βιβλιογραφία ==
* Algar, Hamid. "Baraq Baba." ''Encyclopaedia Iranica'', 3:754-55.
* de Clavijo Ruy González 1928, ''Embassy to Tamerlane 1403-1406'', (μτφρ Guy Le Strange) Routledge London ISBN 18438219821-84382-198-2.
* Hodgson Marshall G. S. ''The Venture of Islam: Conscience and History in a World Civilization'', Vol 1, Chicago: University of Chicago Press, 1974 ISBN 02263468460-226-34684-6.
* Karamustafa, Ahmet T. 1994, ''God's Unruly Friends : Dervish Groups in the Islamic Later Middle Period, 1200-1550'', University of Utah Press, ISBN 08748045660-87480-456-6.
* Renard, John 2005, ''Historical dictionary of Sufism'', Scarecrow Press, Toronto & Plymouth, ISBN 978-0-8108-6827-4.
* Wolper, Ethel Sara «The Politics of Patronage: Political Change and the Construction of Dervish Lodges in Sivas», ''Muqarnas'', Vol. 12 (1995), σσ. 39-47.
 
[[Κατηγορία:Ισλαμική φιλοσοφία]]
[[it:Derviscio]]
[[ja:ダルヴィーシュ]]
[[lbe:Дарвиш]]
[[lt:Dervišas]]
[[nl:Derwisj]]
80.709

επεξεργασίες