Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Σερ Φράνσις Μπέικον»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
 
Ο Μπέικον ποτέ δεν έλαβε την πλήρη συγχώρηση και αμνηστία που θα τον αποκαθιστούσε.Τον Μάρτιο του 1626,καθώς πήγαινε με την άμαξα και βρισκόταν κοντά στο Χάιγκεϊτ,του ήρθε η ιδέα να διαπιστώσει αν το χιόνι ανέστελλε τη διαδικασία της αποσύνθεσης.Σταμάτησε την αμαξά του,αγόρασε μία όρνιθα και τη γέμισε με χιόνι.Έπαθε τότε ψύξη,που εξελίχθηκε σε βρογχίτιδα,και πέθανε στις 9 Απριλίου 1626.
 
 
== H Σκέψη του ==
 
H καθοριστική αρχή στην ψυχοσύνθεση του Μπέικον ηταν ο σταθερός ανταγωνισμός ανάμεσα σε δύο τάσεις:θα μπορούσε να επιχειρηματολογήσει πειστικά,πότε για τον πρακτικό πότε για τον θεωρητικό τρόπο ζωής.Η αλλαγή εστιακής απόστασης από βραχυπρόθεσμους σε μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς ήταν ανυσηχητική για τον ίδιο και τους κριτικούς του.Οτιδήποτε ίσως σκεφθεί κανείς για τους στόχους του Μπέικον λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτικές επιτυχίες και τους πατριωτικούς στόχους,η γνησιότητα του ως φιλοσόφου δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.Αν το γεγονός ότι άφησε ημιτελές έργο και και πολλά προγράμματα σε μορφή προσχεδίου σημαίνει αποτυχία,τότε απέτυχε και στις φιλοσοφικές και πολιτικές προσπαθειές του.Μία τέτοια εκτίμηση ωστόσο δεν λαμβάνει υπόψην το αληθινό του όραμα-τον έλεγχο της φύσης,υποτασσόμενος σε αυτή.
 
=== Τα κύρια φιλοσοφικά κείμενά του ===
 
*''Instauratio magna''(''Αναστήλωση των επιστημών'')
*''Novum organum''(''Το νέο όργανο'')
*''Parasceve ad Historiam Naturalem et Experimentalem''(''Σύντομο σχεδίασμα των απαιτήσεων μιας θεμελιακης φυσικής ιστορίας'')
*''De Augmentis Scientiarum''(''Περί της προόδου των επιστημών'')
 
=== Οι πηγές του ===
 
Σύγχρονοι κριτικοί έδειξαν ότ άντλησε μεγάλο μέρος των γνωσεών του από τον [[Μπερναντίνο Τελέζιο]]([[Bernandino Telesio]]),φιλόσοφο του 16ου αιώνα που στράφηκε κατά του αριστοτελισμού και υποστήριξε την εμπειρική μέθοδο,από τον [[Χουάν Ουάρτε]]([[Juan Huarte]]),Ισπανό φιλόσοφο και γιατρό του 16ου αιώνα,και από μεσαιωνικές και αναγεννησιακές συλλογές.
 
=== Η γνωσιοθεωρία του ===
 
Από το ''Πρόοδος της μαθήσεως'' φαίνεται ότι ο Μπέικον έδινε μεγάλη αξία στη γνώση,χωρίς ωστόσο να χτυπάει στον αέρα·υπήρχε θρησκευτική,κοινωνική και σκεπτική αντίθεση.Η γνώση αμύνονταν κατά της δυσπιστίας και των διαστρεβλώσεων που οφείλονταν στο ζήλο των θεολόγων,κατά της κριτικής των πολιτικών,οι οποίοι υποστήριζαν ότι η γνώση εξασθενεί τη δράση,και κατά της δυσπιστίας των ίδιων των πεπαιδευμένων.Ο Μπέικον δεν ανέχοταν τους τρόπους των λογίων,αλλά πίστευε ότι οι πεπαιδευμένοι έχουν τη δυνατότητα να δείξουν μεγαθυμία επειδή έχουν συνείδηση του εύθραυστου προσώπου τους,της αποτυχίας του πεπρωμένου τους και της αξίας της ψυχής τους και της κλίσης τους.Οίκτιρε την εκκεντρική,εριστική και «λεπτεπίλεπτη» μάθηση·ο άνθρωπος όφειλε να αγωνίζεται για να γνωρίζει το ουσιαστικό περιεχόμενο πριν από τις λέξεις,και το ίδιο το περιεχόμενο δεν πρέπει να αποσυντίθεται στα στρεβλά ερωτήματα των μεσαιωνικών σχολαστικών.Σοβαρότερη είναι η απάτη που καταστρέφει την ουσιαστική μορφή της γνώσης,γιατί η αλήθεια του όντος και η αλήθεια της γνώσης είναι ένα.Θεωρούσε «δηκτικό χιούμορ» την ακραία εκζήτηση του νεωτερισμού ή της [[Αρχαιότητα|Αρχαιότητας]],δυσπιστούσε προς τον πρόωρο περιορισμό της γνώσης σε «ελευθέριες τέχνες»,προείδε τη διόγκωση του ρόλου των ειδικών και τους κινδύνους μιας επιπόλαιας απόρριψης των αμφιβολιών.
 
Αν και ήταν πεπεισμένος για την ανάγκη της πληρότητας της γνώσης,ο Μπέικον δεν απέκρυψε τα ενδιαφεροντά του:«ο τομέας της φιλοσοφίας και των επιστημών είναι η σφαίρα χωρίς την οποία δεν με ενδιαφέρει να ζω».Στο προοίμιο,στην εισαγωγή και στο σχέδιο για την ''Αναστήλωση των επιστημών'' εισηγήθηκε τη ριζική ανάπλαση της επικοινωνίας ανάμεσα στο ανθρώπινο πνεύμα και στη φύση των πραγμάτων,όπου η συλλογιστική σκέψη πρέπει να υποβιβαστεί υπέρ μιας κριτικής υπαγωγής βασισμένης σε πειραματικό έλεγχο.Ο στόχος του ήταν να υποτάξει και να ξεπεράσει τις ανάγκες και τις δυστυχίες της ανθρωπότητας.Περιέγραφε την επιστημονική μέθοδο που θα ακολουθούσε,έκανε παρατηρήσεις,καθώς και ένα προσχέδιο ώστε να καταλήξει στην αρχή που θα ρύθμιζε το όλο εγχείρημα,που ήταν η δόξα του Θεού.
 
Στο ''Νέο όργανο'' η θεωρία εκφράστηκε με αφορισμούς,στους οποίους τρεις ιδέες αποτελούσαν το υπόβαθρο:η ανάγκη για μία νέα λογική,η προσπάθεια ανακάλυψης των «μορφών» αυτού που πίστευε ότι είναι ένας περιορισμένος αριθμός απλών φύσεων(ποιοτήτων όπως η θερμότητα ή η λευκότητα) και η συλλογή μίας περιεκτικής φυσικής ιστορίας.Εξετάζοντας χωριστά τις τρεις ιδέες,δεν είναι δύσκολο να τις συλλάβουμε·είναι η μεταξύ τους σύνδεση που έχει θεωρηθεί αινιγματική και μη ικανοποιήτικη.Ο Μπέικον θεωρούσε τη γνώση σαν μία πυραμίδα με τη φυσική ιστορία στη βάση της,τη φυσική στο μέσο της και τη μεταφυσική στην κορυφή της.Η εκτίμηση του γι'αυτό το τμήμα του έργου φαίνεται ότι είχε αυξηθεί και,προς το τέλος της ζωής του,της έδωσε θεμελιώδη σπουδαιότητα.
 
=== Φιλοσοφία της επιστήμης ===
 
 
 
 
 
33

επεξεργασίες