Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Χωματερό Μεσσηνίας»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ
 
==Ονομασία==
Δεν είναι γνωστή η προέλευση του ονόματος του χωριού. Πιθανολογείται ότι προήλθε από τη διαμόρφωση του εδάφους (Χωματερό-τόπος που έχει μόνο χώμα).
Δεν γνωρίζουμε πότε και πως προέκυψε η ονομασία του χωριού. Ετυμολογικά προέρχεται από τη λέξη χώμα-χώματος και το επίθημα -ερός δηλ. χωματερός, χωματερή, χωματερό.
 
Ίσως στην αρχή να είχε δοθεί στην περιοχή ως τοπωνύμιο, λόγω της διαμόρφωσης του εδάφους. Το Χωματερό. Δηλαδή τόπος που έχει μόνο χώμα. Αυτό το μέρος λοιπόν επέλεξαν κάποιοι για να χτίσουν τα σπίτια τους. Δίπλα κυλούσε το ποταμάκι της Νούπελης, ο τόπος Χωματερός και έτοιμος για να φυτεύουν περιβόλια και δίπλα τους μικροί γήλοφοι για να βόσκουν τα ζώα τους.
 
==Ιστορία==
[[Αρχείο:Agiosdionisios1.JPG|thumb|300px||Ο ναός του χωριού, αφιερωμένος στον Άγιο Διονύσιο]]
ΙστορικάΠρώτη καιφορά ασφαλέςαναφορά δεδομένο,της ότι η ονομασίαονομασίας Χωματερό ως οικισμό την συναντάμε για πρώτη φοράγίνεται στην απογραφή Γκριμάνι που έγινε το 1700 από του [[Ενετοί|Ενετούς]].Τότε στο Territorio di Coron (περιοχή Κορώνης) που κάλυπτε όλη την Ανατολική Πυλία και έφτανε μέχρι την Ανδρούσα υπήρχαν 62 χωριά. Μεταξύ αυτών αναφέρεται και το Χωματερό (comatero) στο οποίο κατοικούσαν έξι οικογένειες και αριθμούσαν ένα σύνολο 22 ατόμων.Δεν γνωρίζουμε πως ζούσαν τότε και με τι ασχολούνταν οι κάτοικοι του χωριού. Από τις ιστορικές γνώσεις της ευρύτερης περιοχής, που έχουμε, σίγουρα θα ήταν γεωκτηνοτρόφοι και ίσως και κάποιοι να εργάζονταν και σε δουλειές της Μονής΄΄Μονής ''Παναγία Γριβιτσανή''(Άγιοι Θεόδωροι σήμερα).
Παναγία Γριβιτσανή΄΄ (Άγιοι Θεόδωροι σήμερα).
 
Όταν το 1835 ήρθε ο ΄Οθωνας στην τότε ελεύθερη Ελλάδα και κυβερνούσε η Αντιβασιλεία στηνΣτην απογραφή που έγινε στα χωριά του Δήμου Κολωνίδων, πουμετά συγκροτούσαντην τοέλευση Δήμοτου στον[[Όθωνας|Όθωνα]] αριθμόστην τωνΕλλάδα, κατοίκων στον οικισμότο Χωματερό έχειφαίνεται παύλα.ότι Δενδεν κατοικούσεέχει κανέναςκατοίκους εκεί.καθώς Οείχε Ιμπραήμκαταστραφεί τααπό είχετον κάψειστρατό όλατου Ιμπραήμ. Στην απογραφή του 1846 καταγράφονται 20 κάτοικοι και στην απογραφή του 1851 μόνον πέντε. Αυτή η αυξομείωση του πληθυσμού φανερώνει πως στο χωριό διέμεναν εποχιακά κάποιοι άνθρωποι. Ίσως να επρόκειτο για βοσκούς που έρχονταν από τα χωριά του Φαλάνθου της Αρκαδίας και έμεναν στο Χωματερό από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο.
Αυτή η αυξομείωση του πληθυσμού φανερώνει πως στο Χωματερό έμεναν εποχιακά κάποιοι άνθρωποι. ΄Ισως αυτοί να ήταν οι παραχειμάσιοι ποιμένες που έρχονταν από τα χωριά του Φαλάνθου της Αρκαδίας και έμεναν στο χωριό έξη μήνες το χρόνο από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο.
Μέσα στη δεκαετία του 1850 το φαινόμενο μιας εσωτερικής μετανάστευσης αλλάζει την άνθρωποπληθυσμιακή δύναμη της περιοχής Οι παραχειμάσιοι ποιμένες οι αναβοκατεβάτες όπως τους έλεγαν έρχονται και διαμένουν μόνιμα πλέον στα χωριά της περιοχής. Στο Χωματερό εγκαταστάθηκαν οικογένειες, που ήρθαν όλες σχεδόν από την Αλωνίσταινα της Αρκαδίας
 
Τα επόμενα χρόνια εγκαταστάθηκαν στο Χωματερό οικογένειες που ήρθαν όλες σχεδόν από την [[Αλωνίσταινα]] της [[Αρκαδία|Αρκαδίας]]. Ονόματα όπως Κατσαργύρης, Μπαγατέλας, Μουντζούρης, Κατσίβας, Κωτσάκης - Τερτίπης, Κοσμάς, Κούκος υπάρχουν στις στρατολογικές καταστάσεις της Αλωνίσταινας κατά το έτος 1824, 1842. Αλλά και το όνομα Μισέρος και Λόγγας λένε οι απόγονοί τους υπήρχε στην Αλωνίσταινα.
Για όσους δεν είχαν παιδιά στρατεύσιμα ή είχαν μόνο κορίτσια δεν έχουμε από άλλη πηγή πληροφορίες γι αυτό και δεν αναφέρονται. Αλλά και το όνομα Μισέρος και Λόγγας λένε οι απόγονοί τους υπήρχε στην Αλωνίσταινα.
 
Στην απογραφή του 1890 το Χωματερό είχε 134 κατοίκους. Μετά λοιπόν την μόνιμη εγκατάσταση των Αρκάδων το χωριό αποκτά όλες τις προϋποθέσεις ενός χωριού οργανωμένου. Χτίζουν εκκλησία τον ΄Αγιο Διονύσιο. Λέγεται πως επιθυμία των κατοίκων ήταν να ονομάσουν την εκκλησία τους Αγία Παρασκευή όπως και του χωριού τους στην Αλωνίσταινα. Όμως επειδή για να κτιστεί η εκκλησία βοήθησε ο τότε δήμαρχος κ. Διονύσης Ράλλης ονομάστηκε ΄Αγιος Διονύσιος. Δεν είναι γνωστό αν αυτό ήταν απαίτηση του Δημάρχου ή εδόθη το όνομα τιμητικά χάριν ευγνωμοσύνης.
Η μετανάστευση αυτή από τα χωριά του δήμου Φαλάνθου Αρκαδίας διήρκεσε πάνω από πενήντα χρόνια.
Μεμονωμένα ονόματα όπως Τζαβάρας έχουμε από το Ροεινό, Θεοδωρακόπουλος από Λιμποβίσι, Μιχαλόπουλος από Τσελεμπάκου, Κωνσταντόπουλος από Νταβιά ,Πιάνα και Μανταίικα.
Στην απογραφή του 1890 το Χωματερό είχε 134 κατοίκους. Μετά λοιπόν την μόνιμη εγκατάσταση των Αρκάδων το χωριό αποκτά όλες τις προϋποθέσεις ενός χωριού οργανωμένου. Χτίζουν εκκλησία τον ΄Αγιο Διονύσιο. Λέγεται πως επιθυμία των κατοίκων ήταν να ονομάσουν την εκκλησία τους Αγία Παρασκευή όπως και του χωριού τους στην Αλωνίσταινα. Όμως επειδή για να κτιστεί η εκκλησία βοήθησε ο τότε δήμαρχος κ. Διονύσης Ράλλης ονομάστηκε ΄Αγιος Διονύσιος. Δεν είναι γνωστό αν αυτό ήταν απαίτηση του Δημάρχου ή εδόθη το όνομα τιμητικά χάριν ευγνωμοσύνης.
Το 1912 τα χωριά Πανιάρες, Χωματερό, Παλαμάρι, Αγία Άννα με το ΒΔ 31-8-1912 που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α 262/1912 και σύμφωνα με τον Οργανισμό Τοπικής αυτοδιοίκησης συγκρότησαν κοινότητα με την ονομασία Κοινότητα Πανιαρών.
 
Το 1912 τα χωριά Πανιάρες, Χωματερό, Παλαμάρι, Αγία Άννα με το ΒΔ 31-8-1912 που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α 262/1912 και σύμφωνα με τον Οργανισμό Τοπικής αυτοδιοίκησης συγκρότησαν κοινότητα με την ονομασία Κοινότητα Πανιαρών. Η κοινότητα μετά από τρία χρόνια μετονομάστηκε σε κοινότητα Φαλάνθης που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α89/1915.
 
Από εκείνα τα χρόνια οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνταν με την γεωργοκτηνοτροφία. Το βέβαιο είναι πως συνεχώς αυξανόταν ο πληθυσμός του χωριού το 1928 το Χωματερό είχε 239 κατοίκους και το 1940 είχε 309.
Στις αρχές του εικοστού αιώνα ακολουθώντας το μεταναστευτικό ρεύμα της εποχής πολλοί νέοι άνδρες του χωριού μετανάστευσαν στην Αμερική φτάνοντας και μέχρι Αργεντινή και Μαδαγασκάρη. Κάποιοι απ΄ αυτούς γύρισαν , ενώ κάποιοι άλλοι δεν ξαναγύρισαν ποτέ.
Από εκείνα τα χρόνια οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνταν με την γεωργοκτηνοτροφία. Το βέβαιο είναι πως συνεχώς αυξανόταν ο πληθυσμός του χωριού το 1928 το Χωματερό είχε 239 κατοίκους και το 1940 είχε 309.
 
Η μετανάστευση στην Αυστραλία στον Καναδά στην Αμερική και στην Γερμανία συρρίκνωσε θεαματικά τον πληθυσμό του χωριού. Η απογραφή του 1961 βρίσκει το Χωματερό να έχει 246 κατοίκους. Αλλά στη συνέχεια και η αστυφιλία ολοκλήρωσε κατά ένα τρόπο την ερήμωση των χωριών μας. Η απογραφή του 2001 καταγράφει πως το Χωματερό έχει μόνον 119 κατοίκους.
Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 οι άνθρωποι του χωριού που ήταν φιλοπρόοδοι και εργατικοί έχτισαν μόνοι τους το σχολείο του Χωματερού και με προσωπική εργασία πολλών ημερών κατάφεραν να υδροδοτηθεί το χωριό , φέρνοντας το νερό από τη Νούπελη στα σπίτια τους.Όμως και αυτή τη φορά ένα άλλο μεταναστευτικό ρεύμα σάρωσε την ύπαιθρο της Ελλάδας.
 
Σήμερα κατοικούν μόνιμα στο χωριό είναι κατά πλειοψηφία ηλικιωμένοι άνθρωποι. συνταξιούχοι του ΟΓΑ οι περισσότεροι.
==Σημερινή κατάσταση του οικισμού==
Σήμερα κατοικούν μόνιμα στο χωριό είναι κατά πλειοψηφία ηλικιωμένοι άνθρωποι συνταξιούχοι του ΟΓΑ οι περισσότεροι.
 
Οι νέοι είναι λίγοι και το σχολείο του χωριού κλειστό από το 1986 γιατί δεν υπήρχαν πολλά παιδιά.Ευτυχώς το σχολείο έχει δρομολογηθεί να γίνει γεωλογικό μουσείο, αλλά ακόμα βρίσκεται στην αρχή.Όμως τα σπίτια του χωριού έχουν αναπαλαιωθεί και έχουν κτιστεί και επτά καινούργια.Το Καλοκαίρι το Χωματερό ζωντανεύει και έχει αρκετό κόσμο.
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος ΄΄Άγιοι Θεόδωροι΄΄ που έχει ιδρυθεί με πρωτοβουλία του αείμνηστου Προέδρου Τάσου Μισέρου προσπαθεί να συμβάλει σ΄ αυτό.Από το 1998 με την ίδρυση των Καποδιστριακών Δήμων το Χωματερό είναι ένας οικισμός που μαζί και με τα άλλα χωριά της περιοχής έχουν συγκροτήσει το Δήμο Κορώνης .
 
==Το λιγνυτωρυχείο της περιοχής==
Σύμφωνα με τις μελέτες των γεωλόγων πριν από 5.000.000 εκατομμύρια χρόνια όλη η περιοχή ήταν μια μεγάλη λίμνη. Πριν 1.600.000 χρόνια η λίμνη χάθηκε (αφού η θάλασσα εισχώρησε στην ξηρά) και στη θέση της πήρε μια βαθιά στην αρχή και ρηχή στη συνέχεια θάλασσα.Με τις γεωλογικές αυτές μεταβολές και τους σχηματισμούς δημιουργήθηκε λιγνίτης στην περιοχή.
Η σημερινή μορφή του τοπίου κρύβει στα σπλάχνα του όσα κληρονόμησε από το τόσο μακρινό παρελθόν του.
 
Η διαστρωμάτωσή του είναι το αρχείο της γνώσης για να γνωρίσουμε αυτό το παρελθόν.
Με τις γεωλογικές αυτές μεταβολές και τους σχηματισμούς δημιουργήθηκε λιγνίτης στην περιοχή.
Η ανακάλυψή του στο Χωματερό έγινε κατά τυχαίο τρόπο.
Γύρω στα 1900 στην νοτιοδυτική πλευρά του οικισμού που είχε εποικισθεί από τους Αλωνιστιώτες άνοιξαν πηγάδι για να βρουν νερό. Σε βάθος οκτώ μέτρων περίπου ήταν αδύνατο να συνεχίσουν την εκσκαφή γιατί κάτι πολύ σκληρό τους εμπόδιζε. Το θέμα αυτό συζητήθηκε και εκείνες τις μέρες κάποιος μηχανικός έλαβε γνώση του γεγονότος. Αυτός τους είπε ότι πρόκειται για κάρβουνο και πήγε και το δήλωσε στο κράτος .Για το κάρβουνο αυτό ενδιαφέρθηκε η εταιρία χημικών προϊόντων και λιπασμάτων Κανελλόπουλος Α.Ε.
 
Η εκμετάλλευση άρχισε από το 1916-17.
Μάλιστα στα Δυτικά του χωριού στην περιοχή νταμάρι το κάρβουνο ήταν επιφανειακό. Η εταιρία άρχισε από εκεί. Έβγαζε κάρβουνο το έβαζε μέσα σε μεγάλα πούρια και το φόρτωνε σε άλογα και γαϊδούρια. Τα ζώα το κατέβαζαν στα Καντιάνικα όπου από κει με καράβι το έπαιρνε η Γαλλική εταιρία Ζαν και Ροζ στην Καλαμάτα.
 
Τα ζώα το κατέβαζαν στα Καντιάνικα όπου από κει με καράβι το έπαιρνε η Γαλλική εταιρία Ζαν και Ροζ στην Καλαμάτα.
 
Στη συνέχεια έφτιαξε τις σιδηροδρομικές γραμμές αφού βέβαια αντιμετώπιζε πολλές αντιδράσεις από τους ιδιοκτήτες των κτημάτων που περνούσε.
Για πρώτη φορά στην περιοχή της Κορώνης οι άνθρωποι εργάζονταν με οκτάωρο εργασίας αφού το έργο λειτουργούσε επί 24ώρου βάσεως σε τρεις βάρδιες.
 
ΑυτόΓύρω δενστο άρεσε1927-30 στοέγινε η πρώτη προσπάθεια να ιδρύσουν σωματείο. Τα κατάφεραν και η πινακίδα του υπάρχει ακόμα και σήμερα ΄΄Σωματείο ανθρακωρύχων Χωματερού΄΄ αφεντικόλέει. Μετά από μια απόπειρα φόνου που έγινε εναντίον του πρωτεργάτη συνδικαλιστή Ανδρέα Κατσαίτη το σωματείο διαλύθηκε γρήγορα.Το 1935 το ανθρακωρυχείο έκλεισε. .Οι ξένοι έφυγαν.Το 1940-41 οι Ιταλοί που ήθελαν καύσιμα για να κινούν τα τρένα ξανάνοιξαν το έργο.
Αυτό ήταν μια κοινωνική ανατροπή για τα δεδομένα της περιοχής που ως αγρότες είχαν εντελώς διαφορετικό τρόπο εργασίας και πληρωμής.
 
Το 1940-41 οι Ιταλοί που ήθελαν καύσιμα για να κινούν τα τρένα ξανάνοιξαν το έργο. Οι εργάτες ξεπερνούσαν τους 370. Τότε λένε πως έβγαζαν 200 τόνους κάρβουνο τη μέρα. Δούλευαν άνδρες και γυναίκες. Οι άνδρες στις στοές και οι γυναίκες στη διαλογή. Βέβαια οι συνθήκες εργασίας ήταν άθλιες. Το 1944 ήρθαν και ανέλαβαν το έργο οι Γερμανοί.
Μάλιστα για την κάλυψη των αναγκών τόσων ξένων υπήρχε στο χωριό αρτοποιείο, μπακάλικο, χασάπικο, κ.α
 
Στο Χωματερό ήταν το επαρχιακό κέντρο του ΕΑΜ το οποίο ήταν στην παρανομία. Το ΕΑΜ είχε δώσει διαταγή να φύγουν όλοι οι εργάτες και οι κάτοικοι του χωριού. Όμως ο υπεύθυνος της πληρωμής τους κράτησε για να τους πληρώσει όπως είπε. Δυστυχώς με τον ερχομό των Γερμανών δεν έλειψαν και οι εφιάλτες, άνθρωποι του χωριού και της εταιρίας συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο Γερμανικό στρατηγείο της Τρίπολης. Εκεί τους εξετέλεσαν…Τοεξετέλεσαν. 1945 λέγεται πως οι αντάρτες έκοψαν τα λουριά που γύριζαν τη μηχανή για το ρεύμα και το πήραν για να φτιάξουν παπούτσια.
Η διαπολιτισμική αυτή κοινωνία που δημιουργήθηκε στο χωριό άλλαξε την ζωή των ανθρώπων της κλειστής κοινωνίας. Πηγαινοερχόταν κόσμος υπήρχαν γραφεία είχαν συνεχή δουλειά και χρήματα.
Οι ξένοι που είχαν έρθει ήταν άνθρωποι δυναμικοί και με ανοιχτό μυαλό.
Γύρω στο 1927-30 έγινε η πρώτη προσπάθεια να ιδρύσουν σωματείο.
 
Τα κατάφεραν και η πινακίδα του υπάρχει ακόμα και σήμερα ΄΄Σωματείο ανθρακωρύχων Χωματερού΄΄ λέει.
 
Αυτό δεν άρεσε στο αφεντικό. Μετά από μια απόπειρα φόνου που έγινε εναντίον του πρωτεργάτη συνδικαλιστή Ανδρέα Κατσαίτη το σωματείο διαλύθηκε γρήγορα.Το 1935 το ανθρακωρυχείο έκλεισε .Οι ξένοι έφυγαν.Το 1940-41 οι Ιταλοί που ήθελαν καύσιμα για να κινούν τα τρένα ξανάνοιξαν το έργο.
Αυτή τη φορά ο κόσμος ήταν περισσότερος. Οι εργάτες ξεπερνούσαν τους 370. Το Χωματερό είχε πολυκοσμία. Οι Ιταλοί έδιναν τρόφιμα όχι μόνο στους εργαζόμενους αλλά και στις οικογένειές τους. Οι άνθρωποι του χωριού δεν ένιωσαν την πείνα της κατοχής.
Τότε λένε πως έβγαζαν 200 τόνους κάρβουνο τη μέρα.. Δούλευαν άνδρες και γυναίκες.
Οι άνδρες στις στοές και οι γυναίκες στη διαλογή. Βέβαια οι συνθήκες εργασίας ήταν άθλιες.
Το 1944 ήρθαν και ανέλαβαν το έργο οι Γερμανοί.
 
Στο Χωματερό ήταν το επαρχιακό κέντρο του ΕΑΜ το οποίο ήταν στην παρανομία. Το ΕΑΜ είχε δώσει διαταγή να φύγουν όλοι οι εργάτες και οι κάτοικοι του χωριού. Όμως ο υπεύθυνος της πληρωμής τους κράτησε για να τους πληρώσει όπως είπε. Δυστυχώς με τον ερχομό των Γερμανών δεν έλειψαν και οι εφιάλτες, άνθρωποι του χωριού και της εταιρίας συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο Γερμανικό στρατηγείο της Τρίπολης. Εκεί τους εξετέλεσαν…Το 1945 λέγεται πως οι αντάρτες έκοψαν τα λουριά που γύριζαν τη μηχανή για το ρεύμα και το πήραν για να φτιάξουν παπούτσια.
Ήταν λάθος γιατί από τότε έκλεισε το έργο αυτό που έδινε ζωή και χρήματα σε μια εποχή που οι συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες. Στις αρχές του 1970 ξηλώθηκαν από τη Λάρκο και τα σίδερα πουλήθηκαν.
 
 
Η αντίδραση των κατοίκων όχι μόνο του χωριού αλλά και όλων των άλλων που απαρτίζουν το Δήμο Κορώνης και όχι μόνο αλλά και όλης της Μεσσηνίας ήταν γενική.
Σήμερα οι συνθήκες είναι εντελώς διαφορετικές και οι απαιτήσεις, οι γνώσεις και το ενδιαφέρον των ανθρώπων είναι ένα μεγάλο εμπόδιο.
 
Σήμερα στην περιοχή των ορυχείων δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να το πιστοποιεί. Όλα έχουν καταστραφεί και τα έχουν εξαφανίσει. Θα μπορούσαν να διαφυλαχτούν και να είναι κληρονομιά μιας βιομηχανικής αρχαιολογίας στη περιοχή.
 
==Ιερά Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Παναγία Γριβιτσιανή – Άγιοι Θεόδωροι.==
===Ιστορικά γεγονότα που συνδέουν τη Μονή===
 
Απ’ την πρώτη ίδρυση της μονής έχουμε ελάχιστες πληροφορίες γι αυτήν. Ως σταυροπηγιακό μοναστήρι δεν είχε σχέσεις διοικητικές με την επισκοπή της Κορώνης και οι Ενετοί ως κατακτητές δεν επενέβαιναν στο χώρο τους. η ζωή των μοναχών κυλούσε ήρεμα μέχρι το 1500 που εμφανίστηκαν στην περιοχή της Κορώνης οι Τούρκοι και τα πράγματα άλλαξαν. Όπως μας πληροφορεί το σιγίλλιον του 1744 έγιναν στον τόπο αυτό μεγάλες καταστροφές και λεηλασίες. Με την επαναλειτουργία της μονής στο τέλος του 16ου αιώνα οι συνθήκες στην περιοχή είναι καλές και μετά το 1715 οι Τούρκοι ξαναπήραν την Κορώνη. Εκείνη την περίοδο έχουμε οικονομική άνθηση γιατί οι Γάλλοι έμποροι εγκαταστάθηκαν εκεί και οι εμπορικές δραστηριότητες τους έφεραν πλούτο στην περιοχή. Αυτή η κατάσταση κράτησε μέχρι το 1770. Τη χρονιά αυτή συνέβησαν τα λεγόμενα Ορλωφικά.
Το επαναστατικό αυτό κίνημα που έγινε με την πρωτοβουλία των Ρώσων η εμφάνιση των αδελφών Ορλώφ στην Κορώνη οδήγησε τον τόπο στην καταστροφή.
 
===Το κτιριακό συγκρότημα===
 
Ο ερειπιώνας του οικοδομικού συγκροτήματος της μονής μας δίνει αρκετές πληροφορίες. Η μονή ήταν κλεισμένη μέσα σ` ένα υψηλό τείχος που τα απομεινάρια του από την πλευρά της εισόδου δείχνουν πως μπορεί να είχε ύψος και πάνω από τέσσερα μέτρα. Κατά διαστήματα διακρίνονται μικρά ανοίγματα πολεμίστρες που χρησίμευαν για την άμυνα των μοναχών λόγω της ερημιάς του τόπου. Η πόρτα της εισόδου είναι σε σχήμα καμάρας φρουριακού τύπου.
Μπαίνοντας μέσα δεξιά, μέσα σε μια συνεχή σειρά είναι χτισμένα τα κελιά των μοναχών. Η χωροταξική τους διάταξη είναι σε σχήμα ημιτελούς Π. Στο κέντρο είναι χτισμένος ο ναός. Ορισμένα από τα κελιά ήταν ισόγεια κι άλλα διώροφα. Επίσης διακρίνονται ίχνη του φούρνου και του μαγειρείου.
Ορισμένα από τα κελιά ήταν ισόγεια κι άλλα διώροφα. Επίσης διακρίνονται ίχνη του φούρνου και του μαγειρείου.
 
Το καθολικό είναι ένας τετράγωνος σταυροειδής εγγεγραμμένος δίστηλος ναός. Οι τοίχοι του όπως και όλων των κτισμάτων είναι χτισμένοι με αργολιθοδομή (πέτρες απελέκητες). Δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς και ποιοι ανακαίνισαν την ιερά μονή Παναγία Γριβιτσιανή. Ως προς την αρχιτεκτονική του, ενώ ήταν καθαρά τετράγωνος ναός επιμηκύνθηκε στη δυτική του πλευρά.
Στο τέλος του 16ου αιώνα και ιδιαίτερα στις αρχές του 17ου άρχισαν να σταθεροποιούνται οι συνθήκες ζωής και πολλά μικρά μοναστήρια ανακαινίστηκαν. Δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς και ποιοι ανακαίνισαν την ιερά μονή Παναγία Γριβιτσιανή.
Ως προς την αρχιτεκτονική του, ενώ ήταν καθαρά τετράγωνος ναός επιμηκύνθηκε στη δυτική του πλευρά.
 
Αφού κατεδαφίστηκε η δυτική πλευρά προστέθηκε νάρθηκας. Αυτό είναι πολύ εμφανές και σήμερα. Έγιναν και πολλές άλλες ανακατασκευές και προσθήκες. Την εποχή αυτή έγινε και η αγιογράφηση του ναού.Ο ναός είναι αγιογραφημένος εξ ολοκλήρου.
 
Αφιερωμένος όπως ήταν στην Κοίμηση της Θεοτόκου έχουν ζωγραφιστεί και οι 24 οίκοι του ακάθιστου ύμνου. Μάλιστα έχει καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια να δοθούν όσο το δυνατόν περισσότερες σκηνές από τη ζωή της Παναγίας. Ο ζωγράφος δεν είναι γνωστός. Ίσως να ήταν κάποιος καλλιτέχνης της κρητικής διασποράς ή κάποιος από ένα πελοποννησιακό εργαστήριο. Σήμερα ο επισκέπτης αντικρύζει ένα αποκαρδιωτικό θέαμα καταστροφών. Ο χρόνος και η αμάθεια των ανθρώπων είναι οι κύριοι αίτιοι. Η μονή βρίσκεται υπό την εποπτεία της εφορίας Βυζαντινών αρχαιοτήτων.Το Βυζαντινό αυτό μνημείο ευτυχώς υπάρχει ακόμα. Ο παπάς της ενορίας Θεόδωρος Μπαγατέλας το φροντίζει. Τρεις φορές το χρόνο λειτουργεί. Των Αγίων Θεοδώρων, στα εννιάμερα της Παναγίας και της Μυρτιδιώτισσας. Αυτός ο ναός με την ίδια θεμελίωση και αρχιτεκτονική αντιστέκεται στη φθορά του χρόνου εδώ και 800 χρόνια και διηγείται την ιστορία του τόπου. Είναι καθήκον όλων μας να το φροντίζουμε και να εμπνεόμαστε από τη δύναμή του. Γιατί η εξαφάνιση κάθε απόδειξης της ιστορικής μας κληρονομιάς δημιουργεί ένα κενό. Μέσα σ’ αυτό το κενό μπορούν να χωρέσουν και να συμβούν όλες οι απειλές της παγκοσμιοποίησης…
 
== Εξωτερικοί σύνδεσμοι==
*[http://utopia.duth.gr/~ik5454/ ''Μουσείο Γεωργικής Κληρονομιάς'']
Ανώνυμος χρήστης