Θέμα (Βυζάντιο): Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

μ
Προσθ.
μ (r2.7.1) (Ρομπότ: Προσθήκη: bg:Византийски теми в България)
μ (Προσθ.)
[[Αρχείο:Byzantine Empire Themata-950.png|300px|thumb|Τα '''θέματα''' της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, κατά το 950 μ.Χ.]]
Στη [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία]] με την ονομασία '''Θέματα''' ονομάζοντανφέρονταν αφενός μεν οι διοικητικές περιφέρειες της [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία|Βυζαντινής Αυτοκρατορίας]] οι οποίες δημιουργήθηκαν πιθανά τον 7ο αιώνα, κατά τη [[δυναστεία του Ηρακλείου]], μετά την κατάργηση των επαρχιών που είχαν θεσπίσει παλαιότερα ο [[Διοκλητιανός]] και ο [[Μέγας Κωνσταντίνος|Μεγάλος Κωνσταντίνος]]. Στακαι θέματα υπηρετούσαν ελεύθεροι αγρότες στους οποίους το κράτος παραχωρούσε στρατιωτικά κτήματα (στρατιωτόπια). Με τα έσοδά τουςαφετέρου οι στρατιώτεςστρατιωτικές συντηρούσαν τις οικογένειες τους, αγόραζαν οπλισμό και κάλυπταν τα έξοδα των εκστρατειών. Ο θεματικός στρατός αντικατέστησε παλιούς μισθοφορικούς στρατούς και αποτέλεσε ένα είδος εθνικού στρατούμονάδες που φάνηκεσυγκροτούνταν εξαιρετικάσ΄ αποτελεσματικόςαυτές στηνμετά απόκρουσηαπό των [[Άραβες|αραβικών]] επιθέσεωνεπιστράτευση.<br Τα/> θέματα βοήθησαν και στην επικράτηση της μικρομεσαίας αγροτικής τάξης στο Βυζάντιο.
Στα θέματα υπηρετούσαν ελεύθεροι αγρότες Χριστιανοί ορθόδοξοι στους οποίους το κράτος παραχωρούσε στρατιωτικά κτήματα (στρατιωτόπια, ή στρατοτόπια). Με τα έσοδά τους εξ αυτών οι στρατιώτες - αγρότες συντηρούσαν τις οικογένειες τους, αγόραζαν οπλισμό και κάλυπταν τα έξοδα των εκστρατειών. Έτσι οι διοικητικές περιφέρειες των Θεμάτων ήταν ταυτόχρονα και οι στρατιωτικές περιφέρειες της Αυτοκρατορίας. Τα θέματα βοήθησαν και στην επικράτηση της μικρομεσαίας αγροτικής τάξης στο Βυζάντιο.
 
Ο θεματικός στρατός αποτελούσε τον κύριο στρατό της Αυτοκρατορίας, ένα είδος εθνικού στρατού στον οποίο στρατολογούνταν μόνο κάτοικοι χριστιανοί ορθόδοξοι, αποκλειομένων των αιρετικών, Εβραίων κ.λπ., σε αντίθεση προς τις υπό της κυβέρνησης της [[Κωνσταντινούπολη]]ς στρατολογούμενες μονάδες που καλούνταν "τάγματα" και που περιελάμβαναν και ξένους και αιρετικούς, ακόμα και μη Χριστιανούς. Ο Θεματικός στρατός φάνηκε εξαιρετικά αποτελεσματικός στην απόκρουση των [[Άραβες|αραβικών]] επιθέσεων.
 
Καθένα από τα θέματα διοικείτο από τον [[στρατηγός (Βυζάντιο)|στρατηγόΣτρατηγό]] ο οποίος είχε πολιτική και στρατιωτική εξουσία, εξ ου και οι παράλληλες ονομασίες των θεμάτων σε: [[Στρατηγάτο|Στρατηγάτα]] (κατ΄ έκταση) και [[Στρατηγίδα|Στρατηγίδες]] (κατά διοίκηση). Στον στρατηγό υπάγονταν οι [[κλεισουράρχης|κλεισουράρχες]], οι [[Τουρμάρχης|τουρμάρχες]] (στρατιωτικοί) και οι πρωτονοτάριος ή κριτής (που έφεραν δικαστική εξουσία και οικονομική διαχείριση).
 
Ο [[Κωνσταντίνος Ζ'|Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος]] ανέφερε 29 θέματα, 17 στην Ασία και 12 στην Ευρώπη, αλλά ο αριθμός τους κυμαινόταν ανάλογα με τις ανάγκες και τις μεταβολές της αυτοκρατορίας.
 
Καθένα από τα θέματα διοικείτο από τον [[στρατηγός (Βυζάντιο)|στρατηγό]] ο οποίος είχε πολιτική και στρατιωτική εξουσία. Στον στρατηγό υπάγονταν οι [[κλεισουράρχης|κλεισουράρχες]], οι [[Τουρμάρχης|τουρμάρχες]] (στρατιωτικοί) και οι πρωτονοτάριος ή κριτής (δικαστική εξουσία και οικονομική διαχείριση).
 
<!-- χωρίς πηγές αυτός ο πίνακας, χρειάζεται επαλήθευση
41.167

επεξεργασίες