Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Γιαλί»

20 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 10 έτη
μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ (r2.7.1) (Ρομπότ: Προσθήκη: de:Yalı)
μ
Στις μέρες μας, ο όρος ''γιαλί'' χρησιμοποιείται διεθνώς στην [[αρχιτεκτονική]] ως ονομασία ενός τύπου [[Ξύλο|ξύλινων]] [[Έπαυλη|επαύλεων]] (yalısı) της [[Οθωμανική περίοδος|οθωμανικής περιόδου]], οι οποίες χτίζονταν σε [[Χωριό|χωριά]] του [[Βόσπορος|Βοσπόρου]] και στα [[Πριγκηπόννησα]] ακριβώς δίπλα στη [[θάλασσα]], χωρίς να μεσολαβεί κάποιος ελεύθερος χώρος εκτός απ' την απαραίτητη προκυμαία.
 
Η ανέγερση κτηρίων αυτού του τύπου ξεκίνησε από τις ανώτερες τάξεις της [[Κωνσταντινούπολη]]ς (στελέχη της [[Υψηλή Πύλη|Υψηλής Πύλης]], πολύ πλούσιοι έμποροι, ξένοι [[Διπλωματική αποστολή|διπλωμάτες]]) τοστα τέλη του [[18ος17ος αιώνας|18ο17ου αιώνα]], για να κορυφωθεί το [[19ος αιώνας|19ο]] και στις αρχές του [[20ός αιώνας|20ού]]. Σήμερα διασώζονται 620, εκ των οποίων το παλαιότερο έχει χτιστεί το [[1699]] από τον [[Κιοπρουλού Αμτζάζαντε Χατζή Χιουσεγίν Πασάς|Αμτσαζαντέ Χουσεΐν Πασά]], [[Μεγάλος Βεζίρης|μεγάλο βεζίρη]] επί [[Σουλτάνος|σουλτάνου]] [[Μουσταφά Β΄]] - εκεί μπήκε την ίδια χρονιά η τελική οθωμανική υπογραφή στη [[Συνθήκη του Κάρλοβιτς]].
 
Τα γιαλιά λειτουργούσαν κατά βάσιν ως [[Καλοκαίρι|θερινές]] κατοικίες, χώροι δεξιώσεων και φιλοξενίας υψηλών προσκεκλημένων, περιελάμβαναν δε έναν ή αργότερα δύο ορόφους. Εσωτερικά ακολουθούσαν την τυπική διαρρύθμιση των πλούσιων οθωμανικών σπιτιών: Στο ισόγειο βρίσκονταν οι βοηθητικοί χώροι, ενώ στον όροφο δέσποζε το μεγάλο και λεπτομερώς διακοσμημένο κεντρικό σαλόνι, όπου συνήθως υπήρχε [[συντριβάνι]] κι απ' το οποίο ξεκινούσαν χωριστές σειρές δωματίων για [[Άνδρας|άνδρες]] και [[Γυναίκα|γυναίκες]]. Στην πίσω μεριά υπήρχε [[κήπος]] και ενίοτε κάποια βοηθητικά κτίσματα (αποθήκες, δωμάτια υπηρετών και φρουράς), όταν αυτά δεν περιλαμβάνονταν στο κυρίως οικοδόμημα. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο τους όμως είναι οι προσόψεις (από τη μεριά της θάλασσας), στις οποίες καθρεφτίζονται οι έντονες επιρροές που δεχόταν η οθωμανική [[ελίτ]] από τη [[Δυτικός Κόσμος|Δύση]]. Οι λιτές και παραδοσιακές τεχνοτροπίες των παλαιότερων γιαλιών δίνουν μετά τη δεκαετία του 1730 τη θέση τους σε μια μίξη τοπικών και [[μπαρόκ]] στοιχείων - αυτή με τη σειρά της αντικαθίσταται εκατό χρόνια αργότερα από το [[Νεοκλασικισμός|νεοκλασικισμό]] και στις αρχές του 20ού αι. από τον [[Εκλεκτικισμός|εκλεκτικισμό]]. Επίσης χαρακτηριστικό στοιχείο των γιαλιών είναι οι μικρές σκάλες στην προκυμαία, ώστε οι επισκέπτες (που έρχονταν απ' την Κωνσταντινούπολη με [[Βάρκα|βάρκες]]) να αποβιβάζονται χωρίς κίνδυνο.
7.828

επεξεργασίες