Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Κομοτηνή»

μ
Robot-assisted disambiguation: Μαρώνεια - Changed link(s) to Αρχαία Μαρώνεια Θράκης; διακοσμητικές αλλαγές
μ (δρθ λινκ)
μ (Robot-assisted disambiguation: Μαρώνεια - Changed link(s) to Αρχαία Μαρώνεια Θράκης; διακοσμητικές αλλαγές)
 
== Γενικά ==
[[ImageΑρχείο:Komotini_map.jpg|thumb|180px|left]]
Η πόλη είναι επίπεδη, χτισμένη μέσα στο Θρακικό κάμπο και στους πρόποδες της οροσειράς της Ροδόπης, σε υψόμετρο 31-55 μ., 30 περίπου χλμ. οδικώς από τη θάλασσα. Η ρυμοτομία της είναι ακανόνιστη και δαιδαλώδης, κυρίως στην παλιά πόλη, με εξαίρεση τις νέες συνοικίες που δημιουργούνται. Αποτελεί σπουδαίο εμπορικό, οικονομικό και συγκοινωνιακό κέντρο της Θράκης και βρίσκεται επί της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης-Αλεξανδρούπολης. Ο πληθυσμός της, κατά την απογραφή του [[2001]], είναι 52.659 κάτοικοι, αριθμός όμως που αυξάνεται σημαντικά, αν προστεθούν οι περίπου 16.000{{πηγή}} φοιτητές πλέον, που διαμένουν στην πόλη. Τον πληθυσμό της αποτελούν τόσο [[Χριστιανός|Χριστιανοί]] όσο και [[Μουσουλμάνος|Μουσουλμάνοι]], που ζουν ειρηνικά μαζί. Στην περιοχή παλιότερα εγκαταστάθηκαν και πρόσφυγες από την [[Αρμενία]], [[Έλληνας|Έλληνες]] πρόσφυγες από τη [[Μικρά Ασία]] και πρόσφατα από την τέως [[Σοβιετική Ένωση]] (Ρωσοπόντιοι).
 
== Ιστορία ==
 
=== Αρχαιότητα και Ρωμαίοι ===
 
Η Κομοτηνή υπήρξε ως επιβεβαιωμένος οικισμός, ήδη από το 2ο αιώνα μ.Χ. Αυτό το μαρτυρούν αρχαιολογικά ευρήματα της εποχής εκείνης, αλλά και στη συνέχεια, έως τον 4ο μ.Χ. αιώνα<ref>[http://www.tol.gr/istkom.htm ιστότοπος Θράκη Οn Line, Ιστορία Κομοτηνής]</ref>. Επιβεβαιώνεται, επίσης, και από επιγραφή στο σωζόμενο και διακριτό σε διάφορα σημεία της πόλης, παλαιό τείχος του 4ου αιώνα μ.Χ. που αναγράφει ''"[[Θεοδόσιος Α΄|Θεοδοσίου]] κτίσμα"''. Η επιγραφή ανακαλύφθηκε από τον Κομοτηναίο καθηγητή Στίλπωνα Κυριακίδη και τον τότε δήμαρχο Σοφοκλή Κομνηνό. Εικάζεται ότι το πόλισμα ''Κομοτηνή'' ανάγεται στον 5ο αιώνα π.Χ. και συνδέεται με την ομώνυμη κόρη του [[Αρχαία Μαρώνεια Θράκης|Μαρωνίτη]] ζωγράφου [[Παρράσιος|Παρρασίου]]<ref>''Αρχαία Σύγχρονη Κομοτηνή, Ροδόπη'', Δρ. Μαρίνα Π. Ζωγράφου, Εκδόσεις Γκοβόστη 2002 {{Χρειάζεται σελίδα}}</ref>. Στη Ρωμαϊκή εποχή ήταν ένα από τα πολλά διάσπαρτα φρούρια κατά μήκος της [[Εγνατία οδός|Εγνατίας οδού]], που υπήρχαν στην περιοχή της Θράκης. Σημαντικότερη πόλη την περίοδο εκείνη ήταν η γειτονική [[Μαξιμιανούπολις Μοσυνόπολις|Μαξιμιανούπολη]], η παλαιότερη Θρακική Πορσούλις ή Παισούλαι (μετονομάστηκε σε Μοσυνούπολη τον 8-9ο αιώνα) <ref name="sigouros_book_nomos_rodopis">{{cite book | title=Νομός Ροδόπης: Ιστορία - Αρχαιολογία - Γεωγραφία - Ανθρωπογεωγραφία - Πολιτισμός | author=Ιωάννης Λ. Σιγούρος | year=1997 | publisher=Εταιρία Παιδαγωγικών Επιστημών Κομοτηνής | location=Κομοτηνή | pages=74-77 | isbn=960-85512-6-9}}</ref>. Η Κομοτηνή αποτελούσε κόμβο της Εγνατίας οδού προς τη βόρεια κατεύθυνση που μέσα από το πέρασμα της [[Νυμφαία Ροδόπης|Νυμφαίας]] οδηγεί στην κοιλάδα του [[Άρδας|Άρδα]], τη [[Φιλιππούπολη]] και τη βυζαντνή Βερόη (σημερινή [[Στάρα Ζαγόρα]]). <ref>[http://alex.eled.duth.gr/Eldoseis/IMXA/stilpon1/Texts/chapter3.htm Στίλπων Κυριακίδης, ΙΜΧΑ, Ιστορία της Κομοτηνής, 1959]</ref>.
 
=== Βυζαντινή περίοδος ===
[[ImageΑρχείο:20090423 Komotini Greece church mhtropolh koimhsews ths theotokou.jpg|left|thumb|230px|Η βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας.]]
Κατά την περίοδο της [[Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία|Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας]] (Βυζάντιο) ανήκε στο [[Θέμα (Βυζάντιο)|Θέμα]] Μακεδονίας, ενώ από τον 9ο αιώνα υπάγεται στο νεοϊδυθέν [[Θέμα (Βυζάντιο)|Θέμα]] Βολερού. Υπήρξε έως τότε, ασήμαντο φρούριο, που το [[1207]] ύστερα από την επιδρομή του τσάρου της Βουλγαρίας [[Καλογιάν_της_ΒουλγαρίαςΚαλογιάν της Βουλγαρίας|Ιβάν Α΄]], αποτέλεσε καταφύγιο προσφύγων από τα γύρω φρούρια που καταστράφηκαν. Την περίοδο εκείνη πολλοί κάτοικοι της [[Μαξιμιανούπολις Μοσυνόπολις|Μοσυνόπολης (πρώην Μαξιμιανούπολη)]] κατέφυγαν στην Κομοτηνή<ref>[http://www-new.phyed.duth.gr/department/info/area/ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, ΤΕΦΑΑ, Κομοτηνή]</ref><ref>[http://www.xanthi.ilsp.gr/thraki/history/his.asp?perioxhid=B0246 Θρακικός Ηλεκτρονικός Θησαυρός, Μαξιμιανούπολη]</ref>. Ο πληθυσμός από τότε αυξανόταν συνεχώς, ώστε τελικά εξελίχθηκε σε σημαντική πόλη της περιοχής. Το 1331 ο Ιωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνός την αναφέρει ως Κουμουτζηνά. Το 1332 ο [[Ανδρόνικος Γ' Παλαιολόγος]] στρατοπέδευσε στην Κομοτηνή προκειμένου να αντιμετωπίσει τον ηγεμόνα της [[Σμύρνη|Σμύρνης]] Ομούρ στο χωριό Παναγία κοντά στη Μονή Παναγίας Βαθυρρύακος (σημερινά ''Φατύρρυακα''), αλλά τελικά ο Ομούρ αποχώρησε χωρίς μάχη. Το 1341 ο ιστορικός [[Νικηφόρος Γρηγοράς]] την αναφέρει με το σημερινό της όνομα, ως Κομοτηνή. Το 1343, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου μεταξύ [[Ιωάννης ΣΤ'|Ιωάννη ΣΤ' Καντακουζηνού]] και [[Ιωάννης Ε' Παλαιολόγος|Ιωάννη Ε' Παλαιολόγου]], η Κομοτηνή μαζί με τα γειτονικά φρούρια [[Ασώματος Ροδόπης|Ασωμάτου]], [[Παραδημή Ροδόπης|Παραδημής]], [[Κρανοβούνι Ροδόπης|Κρανοβουνίου]] και [[Στυλάριο Ροδόπης|Στυλαρίου]], προσχωρούν στην παράταξη Καντακουζηνού. Στην Κομοτηνή κατέφυγε ο Ιωάννης ΣΤ' Καντακουζηνός το 1344 για να διασωθεί μετά από μάχη με τα στρατεύματα του Ομούρ και του Βούλγαρου συμμάχου του, Μομιτζίλου κοντά στην κατεστραμμένη ήδη [[Μαξιμιανούπολις Μοσυνόπολις|Μοσυνόπολη]]<ref>[http://www.xanthi.ilsp.gr/thraki/history/afm.asp?afm=BK5879 Θρακικός Ηλεκτρονικός Θησαυρός, Κομοτηνή]</ref>.
 
=== Οθωμανική περίοδος ===
[[FileΑρχείο:Clock Tower of Komotini Thrace Greece.jpg|thumb|right|155px|<small>Ο Πύργος του Ωρολογιού: μνημείο το οποίο θεωρείται δείγμα του οθωμανικού εκσυγχρονισμού του 1884 - αφιέρωμα του σουλτάνου [[Αμπντούλ Χαμίτ Β΄|Αβδούλ Χαμίτ]] <ref name="perifereia_politistikos_odhgos_komotini"/>. </small> ]]
[[ImageΑρχείο:20090423_Komotini_Greece_Yeni_mosque_clocktower.jpg|left|thumb|230px|<small>Η παλιά πόλη, το Μουσουλμανικό τέμενος "Γενί Τζαμί" και ο Πύργος του Ωρολογιού στο βάθος.</small>]]
[[ImageΑρχείο:20090423_Komotini_Greece_old_market.jpg|right|thumb|200px|<small>Η αγορά στην παλιά πόλη της Κομοτηνής. Η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι τραβηγμένη δίπλα στο ''Γενί Τζαμί'' / Μουφτεία Κομοτηνής.</small>]]
Το [[1361]] την κατακτά ο [[Γαζή Αχμέτ Εβρενός|Γαζή Εβρενός]] πασάς και ξεκινάει η περίοδος [[τουρκοκρατία|Τουρκοκρατίας]]. Η πόλη αποτέλεσε τη πρώτη έδρα του Γαζή [[Εβρενός]] και έγινε διάσημη για το ομώνυμο [[τέμενος]] με το Ιμαρέτ (Πτωχοκομείο) (1370-1380) <ref name="master_thesis_liakopoulos_p75"/> <ref name="perifereia_politistikos_odhgos_komotini">{{cite web | url=http://www.xanthi.ilsp.gr/cultureportalweb/article.php?article_id=516&topic_id=56&level=2&belongs=9&area_id=58&lang=gr | title=Κομοτηνή | accessdate=2011-07-17 | author=Μελκίδη Χρύσα | date=2006-10-25 | publisher=Δικτυακή Πύλη για την ανάδειξη της ιστορικής και της πολιτιστικής φυσιογνωμίας της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης}}</ref>. Το μνημείο αυτό θεωρείται από τα αρχαιότερα δείγματα [[Οθωμανοί|οθωμανικής]] αρχιτεκτονικής στη [[Θράκη]] (αποτελείται από τρεις χώρους που διαμορφώνουν στην κάτοψη το σχήμα Τ - τύπου ''ζαβιγέ''). Σήμερα το μνημείο (Ιμαρέτ της Κομοτηνής) ανήκει στην μητρόπολη και λειτουργεί ως Εκκλησιαστικό Μουσείο της Μητροπόλεως Μαρωνείας και Κομοτηνής. <ref name="culture_gr_imaret_komotini">{{cite web | url=http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=1775 | title=Ιμαρέτ | accessdate=2011-07-17 | author=Σταυρούλα Δαδάκη | publisher=Ιστοσελίδα Υπουργείου Πολιτισμού}}</ref>
 
 
=== Απελευθέρωση ===
[[ΕικόναΑρχείο:Giumultzine-1913-25L.png|thumb|left|120px|<small>Γραμματόσημο 1913 Κομοτηνή-Γκιουμουλτζίνα.</small>]]
Μετά την πολύχρονη τουρκική κατοχή (551 χρόνια) περνάει και στην κατοχή των [[Βούλγαρος|Βουλγάρων]] κατά τον [[Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος|Ά Βαλκανικό Πόλεμο]] τον Οκτώβριο του 1912. Στο [[Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος|Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο]], στις 14 Ιουλίου του 1913 απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό, αλλά στις 10 Αυγούστου του ίδιου έτους με τη [[συνθήκη Βουκουρεστίου (1913)]] παραχωρείται στη Βουλγαρία. Οι Βούλγαροι σχεδόν αμέσως εξαπολύουν διωγμούς κατά [[Έλληνες|Ελλήνων]], [[Πομάκοι|Πομάκων]] και [[Τούρκος|Τούρκων]]. Στις 31 Αυγούστου του ίδιου χρόνου το κίνημα των Πομάκων με τη συνδρομή των ντόπιων Τούρκων και την υποστήριξη των Ελλήνων, εγκαθιδρύει τη βραχύβια [[Δημοκρατία Δυτικής Θράκης]] με έδρα την πόλη της Κομοτηνής. Το ανεξάρτητο αυτό κρατίδιο καταλύεται μετά από δύο μήνες στις 25 Οκτωβρίου του 1913 και η πόλη περνά πάλι στη [[Βουλγαρία]]. <ref name="Διβάνη">{{cite book | title=Η εδαφική ολοκλήρωση της Ελλάδας (1830 - 1947) | author=[[Λένα Διβάνη]] | year=2000 | publisher=Καστανιώτης | location=Αθήνα | pages=584-587 | isbn=978-960-03-2902-5}}</ref> Μετά τη λήξη του [[Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου]], τον Αύγουστο του [[1919]], η Κομοτηνή καταλαμβάνεται από τα Γαλλικά στρατεύματα και επιβάλλεται το περίεργο καθεστώς της [[Διασσυμαχική Θράκη|Διασυμμαχικής Θράκης]], με έδρα του ανεξάρτητου κρατιδίου την Κομοτηνή και διοικητή τον [[Γάλλος|Γάλλο]] στρατηγό Σαρπύ. Την [[14 Μαΐου|14η Μαΐου]] [[1920]] επετεύχθη η διπλωματική νίκη του τότε πρωθυπουργού της Ελλάδας [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Ελευθερίου Βενιζέλου]] και του στενού συνεργάτη του [[Χαρίσιος Βαμβακάς|Χαρίσιου Βαμβακά]] και η Κομοτηνή απελευθερώθηκε επισήμως, και ενώθηκε με την Ελλάδα. <ref name="paratiritis_bulgarikh_katoxh_enswmatwsh_thrakhs_sthn_ellada">{{cite news | url=http://www.paratiritis-news.gr/detailed_article.php?id=144636&categoryid=11 | title=Από την Α΄ Βουλγαρική κατοχή στην ενσωμάτωση της Θράκης στον ελληνικό εθνικό κορμό | accessdate=2011-05-17 | author=Ιωάννης Σιδηράς | date=2011-05-16 | publisher=Εφημερίδα Παρατηρητής της Θράκης}}</ref>
 
=== Εβραίοι ===
[[ΕικόναΑρχείο:Komotini_holocaust_memorial_c.jpg|thumb|right|200px|<small>Πάρκο Αγίας Παρασκευής: Μνημείο Ολοκαυτώματος Εβραίων Κομοτηνής.</small>]]
Από τον 16ο αιώνα υπήρχε η ισραηλίτικη κοινότητα της Κομοτηνής, η οποία αποτελούνταν από [[Σεφαρδίτες|Σεφαραδίτες]] Εβραίους οι οποίοι ασχολούνταν με το εμπόριο υφασμάτων μεταξιού και μαλλιού. Πολλοί Εβραίοι στην Κομοτηνή είχαν έρθει ως μετανάστες από την [[Αδριανούπολη]] και την [[Θεσσαλονίκη]]<ref name="kis_ebraioi_komitini">{{cite web | url=http://www.kis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=291&Itemid=107 | title=H Εβραϊκή Κοινότητα της Κομοτηνής | accessdate=2011-05-17 | publisher=Επίσημη ιστοσελίδα Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβούλιου}}</ref>. Η κοινότητα των Εβραίων βρισκόταν στο σημερινό Φρούριο, ανάμεσα στα τείχη. Ανάμεσα στα τείχη στο φρούριο υπήρχε η εβραϊκή Συναγωγή, η οποία χτίστηκε τον 18ο αιώνα και καταστράφηκε κατά την Κατοχή. Το [[1900]] η Εβραϊκή Κοινότητα απαριθμούσε 1.200 μέλη και το [[1910]] λειτούργησε η σχολή Alliance Israelite Universelle, όπου διδασκόταν η ελληνική, η [[Γαλλική γλώσσα|γαλλική]] και η [[Εβραϊκή γλώσσα|εβραϊκή]] γλώσσα. Το 1912-13 πολλοί Εβραίοι μετακομίζουν σε μεγάλες πόλεις, όπως στη [[Θεσσαλονίκη]] και στην [[Κωνσταντινούπολη]]. Μετά την απελευθέρωση της Κομοτηνής, το Μάιο [[1920]], η ισραηλίτικη κοινότητα Κομοτηνής διατηρούσε πολιτιστική λέσχη και φιλανθρωπικούς συλλόγους.
 
{{πηγές}}
{{επιμέλεια}}
[[ImageΑρχείο:20090423_Komotini_Greece_panagh_tsaldarh_street.jpg|right|thumb|200px|Η γραφική οδός "Παναγή Τσαλδάρη" που οδηγεί στον σταθμό τραίνων.]]
Οι μουσουλμανικοί πληθυσμοί της Κομοτηνής εξαιρέθηκαν από την ανταλλαγή πληθυσμών με την [[Τουρκία]]. Μετά το 1922 προσέφυγαν στην πόλη αρκετοί πρόσφυγες από τον [[Πόντος|Πόντο]], τη [[Μικρά Ασία]], την [[Ανατολική Θράκη]] και την [[Ανατολική Ρωμυλία]]. Την ίδια περίοδο, επίσης, βρήκαν καταφύγιο και αρκετοί μουσουλμάνοι αντικεμαλιστές, ως πολιτικοί πρόσφυγες<ref>[http://clubs.pathfinder.gr/prodromos_imathias/263418 Πρόδρομος Ημαθίας]</ref><ref>[http://www.ardin.gr/node/904 Ευστράτιος Ζεγκίνης, καθηγητής τουρκολογίας-ισλαμολογίας του [[ΑΠΘ]], Θρησκευτική ελευθερία και θρησκευτικότητα των μουσουλμάνων της Δυτικής Θράκης, περιοδικό Άρδην, τεύχος 12, 1998]</ref>. Η Κομοτηνή σήμερα είναι ένα ακμαίο εμπορικό και διοικητικό κέντρο. Είναι σαφώς κεντροβαρής πόλη με την πλειοψηφία της εμπορικής δραστηριότητας και τις υπηρεσίες να είναι συγκεντρωμένες γύρω από το ιστορικό κέντρο. Γι' αυτό και είναι πολύ πρακτικό να πηγαίνει κανείς παντού περπατώντας. Ωστόσο η κυκλοφορία μπορεί να γίνει ανυπόφορη τις ώρες αιχμής. Στο παρελθόν, ο ποταμός Μπουκλουτζάς (είναι παραπόταμος του ποταμού Βοσβόζη που πηγάζει από το Παπίκιο και χύνεται στην Ισμαρίτιδα λίμνη) χώριζε την πόλη σε δύο μέρη. Τη δεκαετία του 1970, ύστερα από επανειλημμένες πλημμύρες, άλλαξε η κοίτη του ποταμού και αντικαταστάθηκε από τις κύριες οδικές αρτηρίες της πόλης. Η Κομοτηνή φημίζεται για τις διάφορες ποικιλίες [[στραγάλι|στραγαλιών]] (λεμπλιεμπλιά), τα ιδιαίτερα χαρμάνια [[ελληνικός καφές|ελληνικού καφέ]] και τα παραδοσιακά γλυκά της, όπως μαλεμπί και το [[σουτζούκ λουκούμ]] (είδος [[λουκούμι|λουκουμιού]]).
 
=== Η Καρδιά της Πόλης ===
[[ImageΑρχείο:20090423_Komotini_Greece_central_square.jpg|right|thumb|200px|Η κεντρική πλατεία / κέντρο της Κομοτηνής.]]
Στην καρδιά της πόλης βρίσκεται το καταπράσινο πάρκο της [[Αγία Παρασκευή|Αγίας Παρασκευής]], που πρόσφατα ανακαινίστηκε και το περίπου 15 μ. μνημείο για τους ήρωες του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου. Οι κάτοικοι το αποκαλούν 'Ηρώον' ή 'Σπαθί'. Η ανανεωμένη Πλατεία Ειρήνης είναι το σημείο συγκέντρωσης της νυχτερινής ζωής η οποία τονώνεται από τον μεγάλο πληθυσμό φοιτητών που ζουν και σπουδάζουν στην πόλη. Το ιστορικό εμπορικό κέντρο είναι δημοφιλές για τους επισκέπτες λόγω των παραδοσιακών καταστημάτων του. Η περιοχή από το Kosmopolis Park μέχρι τον οικισμό του Ηφαίστου έχει εξελιχθεί σε ανεξάρτητο προορισμό για ψώνια.
 
=== Πολιτισμός και Ψυχαγωγία ===
[[ImageΑρχείο:20090423_Komotini_Greece_Train_Station_View_of_Rodopi_Mountains.jpg|right|thumb|200px|Η οροσειρά της Ροδόπης όπως φαίνεται από τον σταθμό των τραίνων της Κομοτηνής.]]
Η Κομοτηνή ξεκίνησε ως βυζαντινό Φρούριο χτισμένο επί Αυτοκράτορα Θεοδοσίου τον 4ο αιώνα μ.Χ. Τα ερείπια της τετράεδρης αυτής κατασκευής μπορεί ακόμα και σήμερα να τα βρεί κανείς βορειοδυτικά της κεντρικής πλατείας. Υπάρχουν αρκετά μουσεία που είναι ανοιχτά στο κοινό (Αρχαιολογικό, Βυζαντινό, Λαογραφικό και Εκκλησιαστικό). Νοτιοδυτικά της πλατείας βρίσκεται το Ανοιχτό Δημοτικό Θέατρο, στο οποίο φιλοξενούνται πολλές παραστάσεις, συναυλίες και πολιτιστικά δρώμενα. Σύντομα θα δοθεί σε χρήση το νέο υπερσύγχρονο Συνεδριακό-Πολιτιστικό Κέντρο 'Μελίνα Μερκούρη' που ουσιαστικά θα αποτελεί το Μέγαρο Μουσικής της Θράκης(Β/ΒΑ του κέντρου). Το Περιφερειακό Θέατρο (ΔΗΠΕΘΕ) Κομοτηνής έχει επιτυχώς εκτελέσει πολλές εγχώριες και διεθνείς παραγωγές. 6 χλμ ΒΑ της Κομοτηνής απλώνεται το άλσος της Νυμφαίας. Είναι ο πνεύμονας πρασίνου της πόλης και προσφέρεται για περπάτημα, ποδηλασία, ορειβασία και παιχνίδι. Το άλσος διαιρείται από ασφαλτοστρωμένο δρόμο που οδηγεί στο Βυζαντινό Φρούριο και στο ιστορικό Οχυρό της Νυμφαίας. Το τουριστικό περίπτερο, που βρίσκεται εκεί, προσφέρει καταπληκτική πανοραμική θέα 200 μοιρών του κάμπου της Ροδόπης, της Κομοτηνής και των προαστίων της και του Θρακικού Πελάγους (Διακρίνονται η Θάσος και η Σαμοθράκη, ενίοτε και το Άγιο Όρος). Η Κομοτηνή είναι επίσης περιτριγυρισμένη από αρχαία και βυζαντινά μνημεία που μπορεί κανείς να επισκεφθεί κατά τη διάρκεια μιας μονοήμερης εκδρομής. Η [[Μαξιμιανούπολις Μοσυνόπολις|Μαξιμιανούπολη - Μοσυνούπολη]] (ή αλλιώς "η Ακρόπολη της Ροδόπης"{{πηγή}}) βρίσκεται στο 8ο χλμ στο δρόμο Κομοτηνής - Ιάσμου. Η Αναστασιούπολη βρίσκεται νοτίως του χωριού Αμαξάδες στον δήμο Ιάσμου. Η Αρχαία Στρύμη βρίσκεται στα νότια του νομού, παραλιακά μετά την λίμνη Μητρικού. Οι τρεις αυτές σημαντικές πολιτείες της αρχαιότητας βρίσκονται ακόμη θαμμένες κάτω από χωράφια ή πυκνή βλάστηση και χρειάζεται πολύ υπομονή και βοήθεια από τους ντόπιους για να τις επισκεφθεί κανείς. Φυσικά υπάρχουν και επισκέψιμοι και αξιοποιημένοι αρχαιολογικοί χώροι, όπως το Αρχαίο Θέατρο Μαρώνειας και οι αρχαιότητες στο λιμάνι του Αγίου Χαραλάμπους, ενώ αξιόλογοι αρχαιολογικοί τόποι βρίσκονται και στους διπλανούς νομούς.
 
=== Δημογραφικά ===
 
Η Κομοτηνή είναι μια πόλη πολυπολιτισμική. <ref name="vavatsiklhs_polypolitismikh"> Φόρουμ Ανταλλαγής Απόψεων «Πολυπολιτισμική Κοινωνία & Τοπική Αυτοδιοίκηση, Κομοτηνή 22 Οκτωβρίου 2005. [http://www.inioxos.gr/abc/downloads/komotini.pdf Εισήγηση του πρώην Δημάρχου Κομοτηνής Αναστάσιου Βαβατσικλή ''Πολυπολιτισμική Κοινωνία και Τοπική Αυτοδιοίκηση'']. {{pdf}} </ref> <ref> Πρακτικά συνέδριου Εταιρείας Παιδαγωγικών Επιστημών Κομοτηνής Παρασκευή 8 Απριλίου 2005: [http://alex.eled.duth.gr/epek/komotini/pdf/43.pdf Εισήγηση του Αντιπρόεδρου ΤΕΕ Θράκης Κωνσταντίνου Κατσιμίγα ''Η πολεοδομική εξέλιξη της Κομοτηνής''.] σελ. 219 αναφέρεται στην Κομοτηνή ως τυπική πολυπολιτισμική πόλη. {{pdf}} </ref> <ref name="rizospasths_kathodon_komotini"> [http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=5455959&publDate=24/1/2010 24-Ιαν-2010 Άρθρο της Ελένης Αργυρίου στην εφημερίδας Ο Ριζοσπάστης: ''Καθ'οδόν: Στην Κομοτηνή''.] </ref> <ref name="orfeas_dhmos_komotini"> [http://www.komotini.gr/content.php?cid=12 Ιστοσελίδα Δήμου Κομοτηνής: ''Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Πολιτιστικές Ανάπτυξης "Ορφέας" Κομοτηνής.] </ref> Ο πληθυσμός είναι εξαιρετικά πολύγλωσσος για πόλη τέτοιου μεγέθους. Αποτελείται από ντόπιους Έλληνες, πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη, Έλληνες Μειονοτικούς (Τουρκογενείς, [[Πομάκοι|Πομάκους]] και [[Αθίγγανοι|Αθίγγανους]], κυρίως [[Μουσουλμάνος|Μουσουλμάνους]] στο θρήσκευμα), λιγοστούς απογόνους [[Αρμένιοι|Αρμενίων]] προσφύγων και πολλούς [[Κωνσταντινούπολη|Κωνσταντινουπολίτες]], [[Ίμβρος|Ιμβρίους]] και [[Τένεδος|Τενεδίους]] μετά τους διωγμούς που υπέστησαν κατά τα [[Σεπτεμβριανά]] του 1955. Πρόσφατα προσέφυγαν στην πόλη και παλιννοστούντες [[Πόντιοι|ομογενείς]] από χώρες της πρώην ΕΣΣΔ (κυρίως [[Γεωργία]], [[Αρμενία]], [[Ρωσία]], [[Ουκρανία]] και [[Καζακστάν]]).
 
== Συνοικίες ==
;'''ΚΕΝΤΡΟ'''
:Ιστορικό Εμπορικό Κέντρο, Πλατεία Ειρήνης και πέριξ, Αρμενιό
 
 
=== Προάστια ===
* ''Βιομηχανική Ζώνη'' (ΝΑ,9χλμ), με δεκάδες εργοστάσια και σταθμό ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου.
* ''[[Πανεπιστημιούπολη Ροδόπης|Πανεπιστημιούπολη]]'' (ΒΔ,3χλμ)
* ''[[Ήφαιστος Ροδόπης|Ήφαιστος]]'' (ΒΔ,δίπλα στη Νέα Μοσυνούπολη),
* ''[[Ροδίτης Ροδόπης|Ροδίτης]]'' (ΝΑ,5χλμ),
* ''[[Καρυδιά Ροδόπης|Καρυδιά]]'' (ΒΑ,4χλμ),
* ''[[Κόσμιο Ροδόπης|Κόσμιο]]'' (Ν,3χλμ)
* ''[[Θρυλόριο Ροδόπης|Θρυλόριο]]'' (ΝΑ,8χλμ)
* ''Αμπελόκηποι'' (ΝΑ,2χλμ)
* ''[[Κηκίδιο Ροδόπης|Κηκίδιο]]'' (ΝΑ,2χλμ)
* ''[[Υφαντές Ροδόπης|Υφαντές]]'' (Δ,2χλμ)
 
== Παιδεία ==
{{επιμέλεια}}
[[ΕικόναΑρχείο:Democritus University of Thrace.jpg|thumb|right|400px|Η πρυτανεία του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης στην Πανεπιστημιούπολη Κομοτηνής.]]
Υπάρχουν 20 Δημοτικά, 7 Γυμνάσια and 4 Λύκεια και το ΙΕΚ ([http://iek-komot.rod.sch.gr/ IEK Komotini]). Επίσης υπάρχουν 3 ΕΠΑΛ (2 ημερίσια και ένα εσπερινό).
 
Η Σχολή Αστυνομίας βρίσκεται στο 7ο χλμ Εθνικής Οδού Κομοτηνής/Ξάνθης και εδρεύει σε σύγχρονες εγκαταστάσεις.
 
== Μέσα ενημέρωσης ==
=== Τηλεόραση ===
Ο κύριος τηλεοπτικός σταθμός που εδρεύει στην Κομοτηνή είναι το R Channel αν και άλλοι σταθμοί εκπέμπουν από αυτήν (ΔΕΛΤΑ από Αλεξανδρούπολη και [[ERT3|ET3]] από Θεσσαλονίκη).
 
=== Ραδιόφωνο ===
Διατίθενται πολλοί σταθμοί. Κάποιοι προέρχονται από γειτονικές πόλεις, ενώ κάποιοι από Αθήνα. Οι πιο σημαντικοί σταθμοί που εκπέμπουν απ'την πόλη είναι:
 
* Ροδόπη FM 95.5
* ΕΡΑ Κομοτηνής (Δίκτυο ΕΡΑ, Ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη στη Βόρεια Ελλάδα) 98.1
* Δίαυλος Ροδόπης 92.4
* Hit FM 92.9
* DeeJay 89.5
* Ράδιο Χρόνος 87.5
* Ράδιο Παρατηρητής 94
* Ράδιο Κομοτηνή 103.1
* Isik FM 91.8
* Ράδιο City 107.6
 
=== Τύπος ===
 
'''Εφημερίδες'''
 
* O Χρόνος
* Η Πατρίδα
* Παρατηρητής της Θράκης: Πολύγλωσση
* Το Ελεύθερο Βήμα
* Θρακική Αγορά
* Η Φωνή της Ροδόπης
* Αντιφωνητής
* Θρακική Γη
 
'''Ηλεκτρονικές Εφημερίδες'''
 
* Τα Νέα Της Ροδόπης - RodopiNews
 
'''Εφημερίδες που εκδίδονται στην Τουρκική.'''
* Ζαγάλισα
 
== Συγκοινωνίες ==
[[ImageΑρχείο:20090423_Komotini_Greece_train_station.jpg|right|thumb|200px|Ο σταθμός τραίνων της Κομοτηνής.]]
Η Κομοτηνή είναι μεσόγειος πόλη και δεν διαθέτει λιμάνι. Επίνειό της είναι ο [[Άγιος Χαράλαμπος Ροδόπης|Άγιος Χαράλαμπος]] στη θέση της αρχαίας [[Αρχαία Μαρώνεια Θράκης|Μαρώνειας]]. Εξυπηρετείται από δύο αεροδρόμια. Το πλησιέστερο είναι αυτο της [[Αλεξανδρούπολη]]ς (65χλμ) και το άλλο βρίσκεται στη [[Χρυσούπολη Καβάλας]] (80χλμ).
 
=== Οδικό Δικτυο ===
Ο δρομος [[European route E90|E90]] διατρέχει την πόλη και τη συνδέει με τις άλλες πόλεις. Ο αυτοκινητόδρομος της Εγνατίας [[Εγνατία Οδός|(A2)]] περνά νότια της πόλης. Μπορεί κανείς να εισέλθει από δύο κόμβους, τη Δυτική και την Ανατολική Κομοτηνής.
 
=== Αστικές/Υπεραστικές Συγκοινωνίες ===
Υπάρχει αστική συγκοινωνία με 5 κύριες γραμμές εντός της πόλης. Το ΚΤΕΛ συνδέει την Κομοτηνή με τους γύρω οικισμούς, τις παράλιες περιοχές και άλλες πόλεις.
 
=== Σιδηρόδρομος ===
Ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ) προσφέρει τακτικά δρομολόγια πέντε φορές την ημέρα προς Θεσσαλονίκη και Αθήνα (Δυτικά) [http://195.167.18.41:7777/phpora/ora1.php?retur=1&AC_apo=%CA%CF%CC%CF%D4%C7%CD%C7&AC_pros=%C1%C8%C7%CD%C1&dob=&apoora=00&eosora=24&anamonipros=300&tren=&anamoniapo=2&ituser=internet&itterm=xxxx&apo=145&pros=28 Δρομολόγια ΟΣΕ] και προς Έβρο και Κωνσταντινούπολη στα Ανατολικά.
 
== Άθληση ==
Συμπεριλαμβάνονται το ΔΑΚ (Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο Κομοτηνής - έδρα του Πανθρακικού), Πανθρακικό Στάδιο (προπονητικό), Υπαίθριο Αθλητικό Δημοτικό Κέντρο (ΒΑ του κέντρου), το Δημοτικό Κλειστό Γυμναστήριο και Κολυμβητήριο και το σύμπλεγμα αθλητικών εγκαταστάσεων του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου (Κλειστό Γυμναστήριο και κολυμβητήριο). Η ορεινή περιοχή στα βόρεια της πόλης προσφέρεται για mountain-biking, trekking και εκτός δρόμου οδήγηση.
 
Οι Ομάδες που δραστηριοποιούνται στην πόλη είναι:
 
* '''[[Α.Π.Σ. Πανθρακικός Κομοτηνής]]''' - Ποδοσφαιρική ομάδα, ανέβηκε στη Superleague τη σεζόν 2007-2008.
* '''[[Γ.Α.Σ. Κομοτηνή]]''' - Ομάδες Μπάσκετ, Βόλλευ και Κολύμβησης
* '''A.E. Κομοτηνή''' - Ομάδες Μπάσκετ, Βόλλευ και Ποδοσφαίρου
* '''Ολυμπιάδα''' - Στίβος
 
== Γνωστοί Κομοτηναίοι ==
 
* [[Αθανάσιος Βατοπεδινός εκ Κομοτηνής]], λόγιος<ref>[http://www.lib.uoa.gr/katoptron/loadPersonList.do?type=plain Κάτοπτρον, κατάλογος λογίων]</ref>.
* [[Σύλλας Σεραφείμ]], ηθοποιός<ref>[http://www.xronos.gr/detail.php?ID=39429 Άρθρο στην εφημερίδα ''Χρόνος'', ''Ο συντοπίτης μας ηθοποιός αυτοπροσδιορίζεται, Σίλας Σεραφείμ "Η Κομοτηνή: Ο εξάντας μου στη ζωή"'', Μαρία Φανφάνη, Κομοτηνή, 27 Μαρτίου 2007]</ref>
* [[Κώστας Μπανιώτης]], αθλητής [[στίβος|στίβου]] (άλτης), πρωταθλητής [[άλμα εις ύψος|άλματος εις ύψος]]
* [[Ροβήρος Μανθούλης]], σκηνοθέτης
* [[Αλέξανδρος Ταξιλδάρης]], αθλητής του [[Υγρός στίβος|υγρού στίβου]] (Κολύμβηση), αργυρός παραολυμπιονίκης<ref>[http://www.paralympic.gr/index.php?lang=gr&sec=1%E2%8C%A9=en&ctg=18&cid=42 Ελληνική Παραολυμπιακή Επιτροπή, Αλέξανδρος Ταξιλδάρης]</ref>.
 
== Πληθυσμιακή Ιστορία και Ανάπτυξη ==
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#efefef"
|}
 
== Παραπομπές ==
{{παραπομπές|2}}
 
== Σχετικοί Σύνδεσμοι ==
{{commons|Komotini}}
* [http://www.komotini.gr Δήμος Κομοτηνής]
* [http://www.kom.gr Πύλη Komotini On-Line]
* [http://www.rodopinews.gr Τα Νέα Της Ροδόπης - Rodopi News]
* [http://iek-komot.rod.sch.gr I.E.K. Κομοτηνής]
* [http://www.panthrakikos.com Πανθρακικός Κομοτηνής]
* [http://www.culture.gr/2/21/211/21119m/e211sm01.html Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής]
* [http://www.culture.gr/4/42/421/42108/42108a/e42108a1.html Βυζαντινό Μουσείο Κομοτηνής]
=== Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ ===
* {{Αρχείο ΕΡΤ|τίτλος= Κομοτηνή|αριθμός= 0000075677}}
* {{Αρχείο ΕΡΤ|τίτλος= Κομοτηνή, η πρωτεύουσα της Θράκης|αριθμός= 0000008502}}
{{Έδρες νομών της Ελλάδας}}
{{Δήμοι και κοινότητες του νομού Ροδόπης}}
 
[[Κατηγορία:Κομοτηνή| ]]
[[Κατηγορία:Δήμος Κομοτηνής]]
24.279

επεξεργασίες