Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Ξέρξης Α΄ της Περσίας»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ (Το αρχείο Treasury_relief.jpg αφαιρέθηκε αφού διαγράφηκε στα Commons από τον Jameslwoodward με αιτία: OTRS: Unaccepted or insufficient permission for use on Commons)
 
Ο '''Ξέρξης Α΄''' ήταν βασιλιάς ([[Σάχης]]) της [[Περσία]]ς και [[Φαραώ]] της [[Αίγυπτος|Αιγύπτου]], που ανήκε στην δυναστεία των [[Αχαιμενίδες|Αχαιμενιδών]]. Το όνομά του είναι παραφθορά του περσικού Κσαγιαρσά (''Xšayāršā'') και σημαίνει ''Κυρίαρχος Ηρώων''. Βασίλεψε από το [[485 π.Χ.]] έως το [[465 π.Χ.]]
 
==Η άνοδος του Ξέρξη στον περσικό θρόνο==
[[Αρχείο:Trilingual inscription of Xerxes, Van, 1973.JPG|thumb|left|200px250px|Επιγραφή του Ξέρξη στη περιοχή Βαν της [[Τουρκία]]ς.]]
Ο Ξέρξης ήταν γιος του βασιλιά [[Δαρείος Α΄|Δαρείου του A']] του Υστάσπη και της Άτοσσας, κόρης του [[Κύρος Β'|Κύρου του πρεσβυτέρου]]. Διαδέχτηκε στο θρόνο τον πατέρα του στα 485 π.Χ. και έγινε Βασιλιάς των Περσών και [[Μήδοι|Μήδων]] και [[Φαραώ]] της Αιγύπτου στα 35 του ενώ προηγουμένως, όσο βασίλευε ο πατέρας του, ήταν [[σατράπης]] της [[Βαβυλώνα]]ς. Κανονικά δεν ήταν ο νόμιμος διάδοχος του θρόνου, καθώς ο Δαρείος είχε μεγαλύτερο γιο από τη πρώτη στου σύζυγο, τον Αρτοβαζάνη. Όμως ο Ξέρξης κατάφερε να πείσει τον πατέρα του να παραγκωνίσει τον νόμιμο διάδοχο και να ανακηρύξει αυτόν ως διάδοχο πρίγκηπα. Ακολούθως οι πηγές δεν αναφέρουν ξανά τον Αρτοβαζάνη οπότε οι ιστορικοί υποθέτουν ότι δολοφονήθηκε για να μην υπάρξει εμπόδιο στον Ξέρξη. Αυτό μαρτυράει και τη σκληρότητα του [[Πέρσες|Πέρση]] [[Μοναρχία|μονάρχη]]. Ένα χρόνο μετά την ανάρρησή του στο θρόνο, ο Ξέρξης κατέλαβε την [[Αίγυπτος|Αίγυπτο]] που είχε επαναστατήσει και λεηλάτησε τα ιερά που βρισκόντουσαν στο Δέλτα του [[Νείλος ποταμός|Νείλου]]. Ακολούθως υπέταξε την Βαβυλώνα, που είχε επίσης επαναστατήσει, ενώ δεν σεβάστηκε το ιερό του προστάτη θεού της πόλης, του [[Μαρδούκ]]. Έκλεψε το χρυσό άγαλμα του θεού των Βαβυλωνίων και σκότωσε τους ιερείς του ναού του.
 
==Η απόφαση για εισβολή στην Ελλάδα==
{{ανακρίβεια-ενότητα}}
Ο πατέρας του Ξέρξη του άφησε πριν πεθάνει μια διαταγή: να τιμωρήσει τους [[Αθήνα|Αθηναίους]] και τους υπόλοιπους [[αρχαία Ελλάδα|Έλληνες]] για τη ντροπή που προξένησαν στην μεγάλη τους αυτοκρατορία. Ο Ξέρξης βέβαια δεν χρειαζόταν να δεσμευτεί από αυτή την υπόσχεση για να επιτεθεί στην Ελλάδα. Στο τρίτο έτος της βασιλείας του, λοιπόν, συγκάλεσε συνέδριο με τη συμμετοχή των αρχόντων και των ευγενών όλων των επαρχιών της χώρας αλλά και των ξένων ευγενών, που είχαν δηλώσει υποταγή στη Περσία. Στο συνέδριο ακούστηκαν διαφορετικές απόψεις. Ο θείος του αυτοκράτορα, αδερφός του Δαρείου, Αρτάβανος, δεν επιθυμούσε την επίθεση στην Ελλάδα και εκπροσωπούσε τους ευγενείς που δεν επιθυμούσαν άλλη ήττα μετά τον [[Μάχη του Μαραθώνα|Μαραθώνα]]. Από την άλλη πλευρά, τη μερίδα των στρατηγών, εκπρόσωπος ήταν ο στρατηγός [[Μαρδόνιος]], ξάδερφος και γαμπρός του αυτοκράτορα. Ακόμα στην αυτοκρατορική αυλή του Ξέρξη υπήρχαν και ορισμένοι ευγενείς από την Ελλάδα που έχασαν τους θρόνους τους και έλπιζαν ότι αν βοηθούσαν τον Πέρση αυτοκράτορα στην εισβολή του, θα κέρδιζαν το θρόνο τους πάλι. Μερικοί από αυτούς ήταν: ο [[Δημάρατος]] έκπτωτος βασιλιάς της [[Αρχαία Σπάρτη|Σπάρτης]], ο Αιαντίδης, γαμπρός του έκπτωτου τυράννου της Αθήνας [[Ιππίας ο τύραννος|Ιππία]], η οικογένεια των Αλευαδών, έκπτωτη δυναστεία που ηγούνταν του [[Κοινό των Θεσσαλών|Κοινού των Θεσσαλών]], και ο μάντης Ονομάκριτος, ο οποίος είχε πληρωθεί από οικογένειες έκπτωτων ευγενών για να δίνει ευνοϊκούς χρησμούς στο Ξέρξη ώστε να πειστεί να εκστρατεύσει στην Ελλάδα. Το συνέδριο κράτησε έξι μήνες και αποφασίστηκε τελικά η επίθεση κατά της [[Ελλάδα]]ς ενώ στο τέλος του συνεδρίου παρατέθηκε συμπόσιο επτά ημερών. Ο Ξέρξης διέταξε την τότε σύζυγό του Αστίν να εμφανιστεί στο συμπόσιο για επίδειξη σύμφωνα με τα έθιμά τους. Η Αστίν όμως αρνήθηκε και ο Ξέρξης την έδιωξε από το παλάτι. Μετά παντρεύτηκε την [[Εσθήρ]], μια από τις ομορφότερες κοπέλες του χαρεμιού του, ανεψιά τού Ιουδαίου Μαρδοχαίου.
 
==Η εισβολή στην Ελλάδα==
Ο Ξέρξης ξεκίνησε αμέσως τις προετοιμασίες για να πολεμήσει τους Έλληνες και η εκστρατεία προετοιμαζόταν για τέσσερα ολόκληρα χρόνια. Ο περσικός στρατός, σύμφωνα με τον [[Ηρόδοτος|Ηρόδοτο]], αριθμούσε 1.700.000 [[πεζικό|πεζούς]] άνδρες και 100.000 βοηθητικό προσωπικό που προέρχονταν από 46 έθνη ενώ ο [[Κορνήλιος Νέπως]] αναφέρει 700.000 πεζούς και 400.000 ιππείς. Οι σύγχρονοι μελετητές θεωρούν αυτούς τους αριθμούς εξαιρετικά διογκωμένους. Ο [[Ηρόδοτος]] αναφέρει από ποια έθνη αποτελούνταν ο στρατός του Ξέρξη και ποιος διοικούσε τα στρατεύματα κάθε έθνους. Αναλυτικά ήταν:
* [[Λυδία|Λυδοί]] και [[Μυσία|Μυσοί]] υπό τις διαταγές του Αρταφέρνη, γιου του [[Αρταφέρνης ο νεότερος|ομώνυμου στρατηγού]] από τη [[μάχη του Μαραθώνα]].
* [[Κολχίδα|Κόλχοι]], [[Θράκη|Θράκες]], Λασόνιοι, Μόσχοι, Μιλύες και Πισίδες ήταν υπό την ηγεσία άλλων αρχόντων-συγγενών του Ξέρξη.
 
Την ηγεσία όλου του πεζικού είχαν οι Μαρδόνιος και Τριτανταίχμης, εξάδελφοι του Ξέρξη, ο Μασίστης, μικρότερος αδελφός του βασιλιά, ο Μεγαβύζος και ο Σμερδομένης. Το ιππικό διοικούσαν οι αδελφοί Τίθαιος και Αρμαμίθρας, γιοι του στρατηγού [[Δάτης|Δάτη]], που είχε πάρει μέρος στη [[Μάχη του Μαραθώνα]]. Την επίλεκτη προσωπική σωματοφυλακή του Ξέρξη, τους 10.000 «Αθάνατους» διοικούσε ο [[Υδάρνης]]. Ο περσικός στόλος προερχόταν από τις υποτελείς περιοχές της Περσικής Αυτοκρατορίας, καθώς οι Πέρσες δεν ήταν ναυτικός λαός. Τον στόλο αποτελούσαν μοίρες των [[Φοίνικες|Φοινίκων]] υπό την ηγεσία του Μεγαβάζου, των [[Κίλικες|Κιλίκων]], των Σύρων, των [[Αρχαία Αίγυπτος|Αιγυπτίων]] υπό την ηγεσία του Αχαιμένη, των [[Λυκία|Λυκίων]], των [[Ελλήσποντος|Ελλησπόντιων]], των [[Παμφυλία|Παμφύλων]], των Κυπρίων, των [[Ίωνες|Ιώνων]] της [[Μικρά Ασία|Μικράς Ασίας]] και των [[Καρία|Κάρων]] υπό την ηγεσία του Αριαβίγνη. Οι στρατιωτικές δυνάμεις πάνω σε αυτά ήταν όλες ιρανικής καταγωγής, δηλαδή Πέρσες, Μήδοι και Σάκες. Την ανώτερη ηγεσία του στόλου είχε ο [[Αριαμένης]].
 
 
Ο τεράστιος στόλος του Ξέρξη, που στο μεταξύ είχε πάθει μεγάλες καταστροφές από τρικυμίες και από τη ναυμαχία στο [[Αρτεμίσιο]] με τους Αθηναίους, κατανικήθηκε στην περίφημη [[ναυμαχία της Σαλαμίνας]] στα 480 π.Χ. Αφήνοντας το γαμπρό του Μαρδόνιο στην Ελλάδα, που νικήθηκε κι αυτός στη [[μάχη των Πλαταιών]] στα 479 π.Χ., ο Ξέρξης γύρισε στις [[Σάρδεις]]. Η [[μάχη της Μυκάλης]] το 479 π.Χ., ήταν το τελειωτικό χτύπημα για την εκστρατεία του Ξέρξη, καθώς ύστερα από αυτή οι δυνάμεις του αποσύρθηκαν στην Περσία και οι ελληνικές δυνάμεις ξεκίνησαν απελευθερωτικό αγώνα στα παράλια της Μικράς Ασίας.
 
==Το τέλος του Ξέρξη==
[[Αρχείο:Tomb of Xerxes.jpg|thumb|left|Ο τύμβος του Ξέρξη σκαμμένος μέσα σε βράχο στη Περσέπολη.]]
Ο Ξέρξης μετά την ήττα στη Σαλαμίνα, αναγκάστηκε να επιστρέψει στην [[Βαβυλώνα]] για να καταπνίξει νέα επανάσταση που υποκινούσαν οι ιερείς του [[Μαρδούκ]]. Ύστερα από την καταστολή της επανάστασης σκότωσε τους αυλικούς του που, όσο έλειπε, έκλεψαν το βασιλικό θησαυρό του. Τα νέα για τις ήττες στις Πλαταιές και στη Μυκάλη τον συντάραξαν ψυχολογικά, με αποτέλεσμα να κλειστεί στον εαυτό του και να περνάει ώρες μελετώντας πολεοδομικά σχέδια καθώς είχε στο μυαλό του την ανοικοδόμηση της [[Περσέπολη]]ς και την δημιουργία νός θαυμαστού πολεοδομικού συγκροτήματος εκεί. Όμως καθώς ήταν κλειστός στον εαυτό του και εύκολος στόχος των ραδιούργων εμφανίστηκαν πολλοί επίδοξοι διαδόχοι του. Αυτός αγανακτισμένος και στα όρια της παράνοιας δολοφόνησε όλους τους επίδοξους διαδόχους, ανάμεσα στους οποίους ήταν και αρκετοί στενοί συγγενείς του. Τελικά έπεσε ο ίδιος θύμα μιας αυλικής συνωμοσίας το 465 π.Χ.. Μετά από εικοσάχρονη βασιλεία, δολοφονήθηκε από τον [[Αρτάβανος|Αρτάβανο]] που φιλοδοξούσε να ανέβει στο θρόνο της Περσίας. Ο Αρτάβανος βασίλεψε για ένα χρόνο μέχρι που ο γιος του Ξέρξη, ο Αρταξέρξης ο Μακρόχειρ, τον παραμέρισε για να ανεβεί ο ίδιος στο θρόνο το 464 π.Χ.
 
Από τα παιδία του Ξέρξη γνωρίζουμε τα εξής:
* Αρταξέρξης Α΄, ο Μακρόχειρας, διάδοχος του Ξέρξη, γιος του από τη γυναίκα του Αμάστρις.
* Υστάσπης, γιος του Ξέρξη από τη γυναίκα του Αμάστρις, επίσης δολοφονήθηκε από τον Αρταξέρξη.
* Αρταίος, γιος από άγνωστη γυναίκα του Ξέρξη, σατράπης της [[Βαβυλώνα]]ς.
==Πηγές==
{{commonscat|Xerxes I of Persia}}
 
==Πηγές==
* Γαρουφάλης Δ., ''ΠΕΡΣΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ'', εκδόσεις ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ, 2003
* Ηρόδοτος, ''Ιστορίαι'', βιβλία 1-9, μετάφραση Πανέτσος Ε., εκδόσεις Ζαχαρόπουλος/ βιβλία V-IX, μετάφραση Σπυρόπουλος Η., εκδόσεις Γκοβόστη, 1995
416

επεξεργασίες