Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Κολεόπτερα»

μ
Μικρή επιμέλεια
μ (Διόρθωση συντακτικών λαθών με τη χρήση AWB)
μ (Μικρή επιμέλεια)
}}
 
Τα '''κολεόπτερα''' είναι η πιο μεγάλη [[Τάξη (βιολογία)|τάξη]] στην [[κλάση (βιολογία)|ομοταξία]] των [[έντομο|εντόμων]]. Είναι γνωστά περίπου 300.000 διαφορετικά [[Είδος (βιολογία)|είδη]]. ΣτηΣτην Ευρώπη βρίσκονται περίπου 20.000 είδη κολεοπτέρων.
 
== Δομή ==
 
Καθώς τα κολεόπτερα είναι έντομα, εμφανίζουν όλα τα κοινά χαρακτηριστικά των υπόλοιπων εντόμων. Ιδιαίτερα, έχουν [[εξωσκελετός|εξωσκελετό]], έξι [[πόδι (έντομα)|πόδια]] και όμοιο πεπτικό και αναπνευστικό σύστημα με τα υπόλοιπα έντομα. Το νευρικό σύστημα μόνο στηστην προνύμφη έχει τη χαρακτηριστική φόρμα των εντόμων, στο ενήλικο κολεόπτερο τα [[γάγγλια]] της κοιλιάς συσσωρεύονται στο θώρακα.
 
Τα κολεόπτερα ξεχωρίζουν όμως από τα άλλα έντομα στα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
* Το πρώτο ζευγάρι των φτερών (τα [[έλυτρα]]) είναι σκληρό. Δεν χρησιμοποιείται για το πέταγμα, αλλά για να προστατεύει το πίσω μέρος του σώματος και το δεύτερο ζευγάρι φτερών. Γι' αυτό τον λόγο ονομάζονται, άλλωστε, κολεόπτερα. Τα πισινά φτερά συνήθως είναι διπλωμένα κάτω από τα έλυτρα, και ξεδιπλώνονται μόνο για το πέταγμα.
* Τα [[Στοματικά μόρια (έντομα)#Τα στοματικά μόρια μασητικού τύπου|στοματικά μόρια]] χρησιμοποιούνται για κόψιμο και μάσημα της τροφής (μασητικού τύπου). Ονομάζονται έτσι κατ' αναλογία με την ανατομία του ανθρώπου, λειτουργούν όμως τελείως διαφορετικά. Το πάνω χείλος είναι μια πλάκα από χιτίνη που δεν κινείται. Το κάτω χείλος, με τη γλώσσα και τις παραγλώσσες, είναι σύνθετο και έχει πολυμερές παραρτήματα, που μπορούν να είναι προσακτρίδες ή να βοηθούν στη μάσηση. Ανάμεσα στα χείλη υπάρχουν δυο ζεύγη σιαγόνων, που μπορούν να έχουν άλλα παραρτήματα (βλέπεται C,E,F στην ''Εικόνα Α'').
* Δεν έχουν [[κέρκοι|κέρκους]], δηλαδή παραρτήματα στηστην κοιλία.
* Τα γεννητικά όργανα βρίσκονται ολόκληρα μέσα στο σώμα.
* Τα τρία μέρη του σώματος των κολεοπτέρων δεν αντιστοιχούν, τελείως, στα τρία μέρη του σώματος των υπόλοιπων εντόμων (κεφαλή, θώρακας και κοιλία). Το μεσαίο μέρος αποτελείται μόνο από τον πρώτο θωρακικό δακτύλιο, τον προθώρακα, ενώ ο δεύτερος και ο τρίτος δακτύλιος του θώρακα ενώνεται με τητην κοιλία.
* Για τη μεταμόρφωση δείτε στο [[#Εξέλιξη|επόμενο κεφαλαίο]].
 
Οι προνύμφες διαφόρων οικογενειών μπορούν να διαφέρουν πολύ μεταξύ τους. Στην ''Εικόνα Β'' απεικονίζονται μερικές από αυτές.
 
ΣτηΣτην πάνω σειρά: (4)Staphylinidae (1)Cicindelidae (6)Nitiduliedae
 
β' σειρά: (3)''Silphidαe'' (2)''Carabidae'' (7)''Dermestidae''
κάτω σειρά: (17)Cerambycidae (18)Chrysomellidae (20)Cassididae (21)Coccinellidae (19)Chrysomelidae
 
Σε μερικά κολεόπτερα υπάρχει το παράξενο φαινόμενο της υπερμεταμόρφωσης. Έχουν δηλαδή περισσότερα από μία μορφή προνύμφης. Λ. χ. στο γένος [[Meloe]] από το αυγό εκκολάπτεται μια προνύμφη, που μοιάζει λιγάκι με το 4 στην ''Εικόνα Β''. Αυτή σκαρφαλώνει σε λουλούδι και αρπάζει το πόδι από μια [[μέλισσα]]. Έτσι φτάνει στηστην κυψέλη. Εκεί με τη [[έκδυση]] γίνεται μια προνύμφη, που μοιάζει λιγάκι με το 15 στην ''Εικόνα Β'', και που τρέφεται με [[μέλι]]. Με τη επόμενη έκδυση αλλάζει ξανά τη μορφή της. Από την πλαγγόνα βγαίνει το [[ακμαίο]], που εμφανίζεται στην ''Εικόνα Γ''.
 
Ο κύκλος ζωής συνήθως είναι ένας χρόνος. Υπάρχουν βέβαια και άλλες περιπτώσεις. Στα είδη της οικογένειας [[Carabidae]] πολλές φορές οι προνύμφες ζουν μόνο μερικούς μήνες, το [[Έντομα#μεταμόρφωση|ακμαίο]] όμως μερικά χρόνια. Αντίθετα το είδος [[Hylotrupes bajulus]], με κακές συνθήκες, χρειάζεται μέχρι 12 χρόνια σανως προνύμφη ως πουμέχρι να βγει το ενήλικο, που ζει μόνο λίγες μέρες. Υπάρχουν άλλα κολεόπτερα, που σε ένα χρόνο σχηματίζουν μερικές γενεές.
 
== Η συμπεριφορά ==
 
== Πού υπάρχουν κολεόπτερα ==
Τα κολεόπτερα εμφανίζονται τόσο όπου υπάρχει ζωή όσο και στις ερημιές. Φαίνεται να υπάρχει μια σχέση μεταξύ της ταξινομίας των κολεοπτέρων και των βιότοπων όπου ζουν. Έτσι, οι νύμφες των ειδών της οικογένειας των [[Cerambycidae]] ζουν στο ξύλο, τα είδη της οικογένειας των [[Dermestidae]] τρέφονται αποαπό δέρματα και κόκαλα, τα περισσότερα μέλη της οικογένειας [[Carabidae]] ζουν στο έδαφος κυνηγώντας άλλα ζώα, πολλά μέλη της οικογένειας [[Curculionidae]] αναπτύσσονται στα φρούτα και μεγάλο μέρος στις ρίζες των φυτών. Τα κοπροφάγα κολεόπτερα σχηματίζουν μία υποεικογένεια, των [[Scarabaeidae]], κτλ. Βέβαια, πάντοτε υπάρχουν και εξαιρέσεις.
 
== Κολεόπτερα και Άνθρωπος ==
Οι σημερινές τέσσερις υποτάξεις είναι:
* Τα '''[[Archostemmata]]'''. Περιέχουν μόνο 4 οικογένειες, στην Ευρώπη μόνο δυο, και είναι σχετιζόμενο με τα πιό παλιά κολεόπτερα.<ref name="FaunaEuropArch">[http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=10994 Fauna Europaea, οικογένειες των Archostemmata]</ref>
* Τα '''[[Myxophaga]]''', που είναι επίσης μια μικρή υποτάξη με μόνο 4 οικογένειες και λιγότερα αποαπό 100 είδη. Είναι όλα μικρά και ζουν σε υγρούς τόπους κοντά στο νερό.<ref name="FaunaEuropMyx">[http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=10999 Fauna Europaea, οικογένειες των Myxophaga]</ref>
* Τα '''[[Adephaga]]''', που τις περισσότερες φορές είναι αρπακτικά. Περιλαμβάνουν 7 οικογένειες με περίπου 40.000 είδη.<ref name="FaunaEuropAd">[http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=11004 Fauna Europaea, οικογένειες των Adephaga]</ref>
**Μερικά παραδείγματα
82.058

επεξεργασίες