Γρηγοριανό μέλος: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

καμία σύνοψη επεξεργασίας
μΧωρίς σύνοψη επεξεργασίας
Χωρίς σύνοψη επεξεργασίας
[[Αρχείο:Graduale Aboense 2.jpg|thumb|250px|Το απολυτίκιο ''Gaudeamus omnes'', γραμμένο στην τετράγραμμη μουσική σημειογραφία κατά τον 14ο-15ο αιώνα.]]Το '''γρηγοριανό μέλος''' (ονομάζεται επίσης και '''μονωδικό άσμα''') είναι το [[Μονοφωνία|μονόφωνομονοφωνικό]] λειτουργικό μέλος της [[Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία|Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας]]. Πήρε το όνομά του από τον [[Πάπας Γρηγόριος Α΄|Πάπα Γρηγόριο Α' το Μέγα]] (θητεία 590 - 604 μ.Χ.) Το γρηγοριανό μέλος εκτελείται από τον [[Ιερέας|ιερέα]], τον πρωτοψάλτη, τη [[χορωδία]], που αποτελείται από κληρικούς και παιδιά, και από το εκκλησίασμα.
 
Όπως η μουσική των [[Έλληνες|Ελλήνων]] και των [[Εβραίοι|Εβραίων]] απ' όπου κατάγεται, το γρηγοριανό μέλος αποτελείται από μία μονογραμμική [[μελωδία]]. Με άλλα λόγια, είναι [[Μονοφωνία (μουσική)|μονόφωνοΜονοφωνικό]] ως προς την υφή του, στερείται δηλαδή τη διάσταση της [[Αρμονία (μουσική)|αρμονίας]] και της [[Αντίστιξη|αντίστιξης]]. Η φωνητική γραμμή που κυλάει αβίαστα, προσαρμόζεται επιδέξια στις καταλήξεις του [[Λατινική γλώσσα|λατινικού]] κειμένου. Γενικά, η γρηγοριανή μελωδία είναι απελευθερωμένη από τον κανονικό τονισμό. Στο μελωδικό του ύφος, το γρηγοριανό μέλος αποφεύγει τα μεγάλα [[διάστημα (μουσική)|άλματα]] και τις [[δυναμική (μουσική)|δυναμικές]] αντιθέσεις. Η απαλή του άνοδος και η πτώση συγκροτούν ένα είδος εξαϋλωμένου μουσικού λόγου, ''«μια προσευχή πάνω στους τόνους»''.
 
Τα γρηγοριανά άσματα μεταφέρονται προφορικά στην αρχή από τη μία γενιά στην επόμενη. Καθώς ο αριθμός των ασμάτων αυξάνεται διαρκώς, οι τραγουδιστές νιώθουν αναπόφευκτα την ανάγκη να υπενθυμίζεται το γενικό διάγραμμα των διαφορετικών μελωδιών. Έτσι δημιουργούνται τα [[Νευματική σημειογραφία|νεύματα]], μικρά ανοδικά και καθοδικά σημεία τα οποία γράφονται αρχικά πάνω από τις λέξεις για να υποδείξουν τη μελωδική καμπύλη και αργότερα μετεξελίσσονται σε τετράγωνες [[Νότα|νότες]] της τετράγραμμης μουσικής σημειογραφίας.