Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

καμία σύνοψη επεξεργασίας
[[File:Stratiotikos syndesmos stamp.jpg|thumb|right|200px|Η σφραγίδα του Στρατιωτικού Συνδέσμου]]
ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΤΙΠΟΤΑ ΓΙΑΤΙ ΨΑΧΝΕΙΣ
[[Εικόνα:Akropolis-Goudi.gif|right|200px]]
Υπό την ονομασία '''Στρατιωτικός Σύνδεσμος''' φέρεται μυστική οργάνωση στρατιωτικών που έδρασε στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα, με αποκορύφωμα το κίνημα στο Γουδί στις [[15 Αυγούστου]] [[1909]], με αιτήματα μεταρρυθμίσεις στο [[Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις|στράτευμα]], τη δικαιοσύνη και την παιδεία.
 
== Δημιουργία ==
Ο «Στρατιωτικός Σύνδεσμος» γεννήθηκε από τη σύμπραξη μιας ομάδας υπαξιωματικών υπό τον [[ταγματάρχης|ταγματάρχη]] [[Γεώργιος Σ. Καραϊσκάκης|Γεώργιο Σ. Καραϊσκάκη]], εγγονό του [[Γεώργιος Καραϊσκάκης|στρατηγού της Ρούμελης]], και μιας ομάδας κατώτερων αξιωματικών υπό τους [[Θεόδωρος Πάγκαλος (στρατηγός)|Θεόδωρο Πάγκαλο]] και [[Επαμεινώνδας Ζυμβρακάκης|Επαμεινώνδα (Παμμίκο) Ζυμβρακάκη]]. Η ομάδα των υπαξιωματικών ιδρύθηκε πρώτη (συμμετείχαν σε αυτήν μεταξύ άλλων και οι [[Νικόλαος Πλαστήρας]] και [[Γεώργιος Κονδύλης]]) και είχε ως αιχμή επαγγελματικά αιτήματα. Η ομάδα των «λοχαγών» ξεκίνησε τον [[Οκτώβριος|Οκτώβριο]] του [[1908]] με έναν πυρήνα περί τους υπολοχαγούς Θεόδωρο Πάγκαλο και Χρήστο Χατζημιχάλη. Αυτοί, υπέγραψαν το πρώτο πρωτόκολλο του «Στρατιωτικού Συνδέσμου». Ο Σύνδεσμος ήλθε σε επαφή με την ομάδα Καραϊσκάκη, αλλά και με την ομάδα υπό τον ίλαρχο [[Παύλος Ζυμβρακάκης|Παύλο Ζυμβρακάκη]] και έτσι άρχισε η ραγδαία επέκτασή της. Στις [[25 Ιουνίου]], 181 αξιωματικοί συγκεντρώθηκαν στο σπίτι του υπολοχαγού Χατζημιχάλη για τη σύνταξη προγραμματικών αρχών. Η διαρροή της είδησης προκάλεσε την πτώση της κυβέρνησης [[Γεώργιος Θεοτόκης|Θεοτόκη]], ενώ οι κατευναστικές προς την [[Οθωμανική Αυτοκρατορία]] δηλώσεις (σχετικά με το [[Κρητικό Ζήτημα|Κρητικό]] και το [[Μακεδονικό Ζήτημα|Μακεδονικό]]) της κυβέρνησης [[Δημήτριος Ράλλης|Ράλλη]] προκάλεσαν την οργή του Συνδέσμου.
 
==Το Κίνημα στο Γουδί==
{{Κύριο|Κίνημα στο Γουδί}}
Η απάντηση της κυβέρνησης [[Δημήτριος Ράλλης|Ράλλη]] στο Σύνδεσμο ήταν ένα κύμα μεταθέσεων, καθώς και η παραπομπή 12 αξιωματικών σε ανακριτικό συμβούλιο προς απόταξη. Όταν ο ''Χρόνος'', διερμηνεύοντας τις θέσεις του Συνδέσμου επιτέθηκε κατά «της βουλευτικής φεουδαρχίας των κομματικών συμμοριών και των Αυλών», ζητώντας μεταρρυθμίσεις και απομάκρυνση του [[Κωνσταντίνος Α΄ της Ελλάδας|Διαδόχου Κωνσταντίνου]], καθώς και των πριγκίπων από το [[Ελληνικός Στρατός|στράτευμα]], ο Ράλλης προχώρησε σε συλλήψεις. Ο κύβος είχε ριφθεί. Στις [[14 Αυγούστου]], με μια παράτολμη ενέργειά του, ο [[Θεόδωρος Πάγκαλος (στρατηγός)|Πάγκαλος]] απελευθερώνει τους κρατουμένους αξιωματικούς Σάρρο και Ταμπακόπουλο, προκαλώντας την οργή του [[Δημήτριος Ράλλης|Ράλλη]], που διατάζει επιφυλακή και δεκάδες συλλήψεων. Τη νύχτα προς τη [[15 Αυγούστου|15η Αυγούστου]], ο Σύνδεσμος προχωρά στο ιστορικό κίνημα που θα αλλάξει την ιστορία της νεώτερης [[Ελλάδα|Ελλάδας]].
 
Το πρόγραμμά του, σε ήπιο τόνο, με γενικές ευχές για μεταρρυθμίσεις στο στρατό, τη διοίκηση και την παιδεία, απέκλειε ρητά κάθε περίπτωση καθεστωτικής αλλαγής, δικτατορίας, συνταγματικής τροποποίησης ή κατάργησης της κυβέρνησης. Ζητούσε απλώς την απομάκρυνση του [[Κωνσταντίνος Α΄ της Ελλάδας|Διαδόχου Κωνσταντίνου]] και των υπόλοιπων πριγκίπων από το [[Ελληνικός Στρατός|στράτευμα]] και πρότεινε σειρά μέτρων για στρατιωτική αναδιοργάνωση.
 
Τους όρους των επαναστατών αποδέχθηκε ο [[Κυριακούλης Μαυρομιχάλης]], που σχημάτισε κυβέρνηση μετά την παραίτηση του [[Δημήτριος Ράλλης|Ράλλη]], οπότε και ο αρχηγός του Συνδέσμου, συνταγματάρχης [[Νικόλαος Ζορμπάς]], έδωσε διαταγή στις επαναστατημένες μονάδες να γυρίσουν στις θέσεις τους, χωρίς έτσι να εγκαθιδρυθεί δικτατορία, σύμφωνα με τις παροτρύνσεις μεγάλης μάζας του λαού και του φοιτητικού κόσμου.
 
Το μεγαλειώδες συλλαλητήριο των συντεχνιών της [[Αθήνα|Αθήνας]] και του [[Πειραιάς|Πειραιά]], που πραγματοποιήθηκε στις [[14 Σεπτεμβρίου]], έκανε πρόδηλη πλέον την υποστήριξη του λαού στις θέσεις του Συνδέσμου, ενώ η υπόστηριξη που βρήκε το Κίνημα προκάλεσε την έντονη ανησυχία των κομμάτων, του [[Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας|θρόνου]] και των ξένων δυνάμεων.
 
== Πρόσκληση Βενιζέλου και Διάλυση του Συνδέσμου ==
Ο Σύνδεσμος δεν επιθυμούσε την εγκαθίδρυση δικτατορίας, αλλά παράλληλα δεν μπορούσε να ανεχθεί τον παλαιοκομματισμό που διακατείχε τον πολιτικό κόσμο. Έτσι, μετά από πρόταση του λοχαγού Σάρρου, ο υπολοχαγός Κονταράτος βολιδοσκόπησε τον Οκτώβριο του [[1909]] τον [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Ελευθέριο Βενιζέλο]], γνωστό για τους αγώνες του στην [[Κρήτη]]. Ο Βενιζέλος έφθασε στον [[Πειραιάς|Πειραιά]] στις [[28 Δεκεμβρίου]] [[1909]] και υπέδειξε τη μοναδική λύση: υπηρεσιακή κυβέρνηση και προκήρυξη εκλογών για Αναθεωρητική Βουλή. Στις [[22 Ιανουαρίου]] [[1910]] αναχωρούσε για την [[Κρήτη]], έχοντας θεμελιώσει την αναμόρφωση της πολιτικής ζωής.
 
Στη [[Κυβέρνηση Στέφανου Δραγούμη 1910|νέα κυβέρνηση Δραγούμη]], ο [[Νικόλαος Ζορμπάς]] ανέλαβε Υπουργός Στρατιωτικών, ο Στέφανος Καλλέργης Εξωτερικών, ο δε Σύνδεσμος, μετά την προκήρυξη εκλογών για Αναθεωρητική Βουλή, διαλύθηκε, έχοντας επιτύχει τους σκοπούς του.
 
== Βιβλιογραφία ==
*Η Μεγάλη Ιστορία του 20ου Αιώνα, τ.1
 
[[Κατηγορία:Μυστικές οργανώσεις|Στρατιωτικός Σύνδεσμος]]
[[Κατηγορία:Νεότερη ελληνική ιστορία|Στρατιωτικός Σύνδεσμος]]
 
[[en:Military League]]
[[tr:Yunanistan Genç Subaylar Birliği]]