Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Ανταγωνισμός»

μ
Επιμέλεια
μ (r2.7.1) (Ρομπότ: Προσθήκη: eu:Konkurrentzia)
μ (Επιμέλεια)
 
== Μονοπώλιο ==
Το [[μονοπώλιο]] χρησιμοποιείται ως το αντίθετο του [[ανταγωνισμός|ανταγωνισμού]]. Μονοπώλιο έχουμε, όταν όταν μόνο μια επιχείρηση δραστηριοποιείται στην αγορά ως πωλητής (όταν είναι μοναδικός αγοραστής, ονομάζεται μονοψώνιο). Η φυσική τάση όλων των επιχειρήσεων έιναιείναι να αυξήσουν το κέρδος τους. Ο μονοπωλιακός προμηθευτής αυξάνει το κέρδος του μειώνοντας την παραγωγή και αυξάνοντας τις τιμές. Στην αγορά κυκλοφορούν λιγότερα αγαθά και ο [[καταναλωτής]] τα πληρώνει ακριβά
 
== Τέλειος Ανταγωνισμός ==
 
Ταυτόχρονα ο ανταγωνισμός δίνει στον καταναλωτή περισσότερες επιλογές. Ο τελευταίος μπορεί να διαλέξει ανάμεσα σε περισσότερα προϊόντα, σε περισσότερους όρους και τρόπους συναλλαγής (δάνεια, δόσεις, leasing, internet κλπ.). Λόγω του ανταγωνισμού οι επιχειρήσεις δεν έχουν τη δυνατότητα να εκμεταλλευτούν τον καταναλωτή χρεώνοντάς του υπερβολικές τιμές και επιφέροντας έτσι μια μετακίνηση του πλούτου από τους πολλούς (καταναλωτές) στους λίγους (μονοπώλια). Μια άποψη υποστηρίζει ότι έτσι αποφεύγεται και η δημιουργία υπερβολικά μεγάλων επιχειρήσεων και τραστ, τα οποία θα επηρέαζαν με αθέμιτα μέσα την [[πολιτική]] και τη [[δημοκρατία]].
Υπάρχει τέλειος ή πλήρης ανταγωνισμός σε ένα κλάδο της οικονομίας, όταν ισχύουν οι παρακάτω προυποθέσειςπροϋποθέσεις:
 Μεγάλος αριθμός πωλητών ή επιχειρήσεων.
Όταν ο αριθμός των επιχειρήσεων σε ένα κλάδο θεωρείται αρκετά μεγάλος, ώστε καμμίακαμία επιχείρηση από μόνη της, να μπορεί να επηρεάζει τις τιμές που πληρώνει για τους παραγωγικούς συντελεστές, ή τις τιμές που εισπράττει για τα προιόνταπροϊόντα, αυξάνοντας ή μειώνοντας την προσφερόμενη ποσότητα, τότε επικρατούν στον κλάδο, συνθήκες τέλειου ανταγωνισμού.
 Εύκολη είσοδος και έξοδος από τον κλάδο.
Ανταγωνισμός δεν σημαίνει μόνο μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων.Είναι και η ευχέρεια εισόδου των νέων επιχειρήσεων και εξόδου των αποτυχημένων.Το χαρακτηριστικό αυτό δίνει τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις, να δειυσδύσουνδιεισδύσουν σε κερδοφόρους οικονομικούς κλάδους και να αποσυρθούν από τους ζημιογόνους.
 Τα προιόνταπροϊόντα των ανταγωνιστικών επιχειρήσεων δεν είναι διαφοροποιημένα.
Διαφοροποιημένο προιόνπροϊόν είναι αυτό που εύκολα αναγνωρίζεται από τον καταναλωτή.Αν μπορεί ο παραγωγός να διαφοροποιεί το προιόνπροϊόν του, έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να αποκτήσει πιστή πελατεία αλλά και να καθορίσει δικές του τιμές, που μπορεί να είναι διαφορετικές από εκείνες των ανταγωνιστών του.Στην ανταγωνιστική αγορά όμως, το ένα προιόνπροϊόν μοιάζει ακριβώς με το άλλο. Η έλλειψη διαφοροποιήσηςδιαφοροποίησης καθιστά άχρηστη, για τον επιχειρηματία την δαπάνη για διαφήμιση, μια και τα οφέλη της θα διασκορπιστούν σε ολόκληρο το κλάδο. Έχει όμως και μια άλλη συνέπεια, μεγάλης σημασίας.Ο ανταγωνισμός των επιχειρήσεων για την προσέλκυση των πελατών, διεξάγεται αποκλειστικά και μόνο με την τιμή.
Τέτοιου είδους αγορές είναι περιορισμένες.Οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις θεωρείται, ότι λειτουργούν κάτω από συνθήκες που προσεγγίζουν τις συνθήκες του τέλειου ανταγωνισμού. Π.χ προιόνταπροϊόντα όπως το στάρι, το καλαμπόκι, παράγονται από ένα πολύ μεγάλο αριθμό παραγωγών σε ποσότητες, που είναι πολύ μικρές σε σχέση με τη συνολική προσφορά.Οι τιμές αυτών των προιόντωνπροϊόντων διαμορφώνονται από τη συνολική ζήτηση και τη συνολική προσφορά και ο παραγωγός δεν έχει άλλη επιλογή παρά να τις αποδεκτείαποδεχτεί.Αν ο αγρότης προσπαθήσει να διαθέσει το καλαμπόκι ή το στάρι σε τιμή μεγαλύτερη από εκείνη που διαμορφώθηκε στην αγορά, δεν θα μπορέσει να βρείβρει αγοραστές, γιατί θα υπάρχει στην αγορά το ίδιο ακριβώς προιόνπροϊόν σε χαμηλότερη τιμή.
 
Ισορροπία στον τέλειο ανταγωνισμό
Μια ανταγωνιστική επιχείρηση, όση ποσότητα προιόντοςπροϊόντος και να παράγει, δεν μπορεί να επηρεάσει την τιμή που επικρατεί στην αγορά, γιατί οι συνθήκες τέλειου ανταγωνισμού αποκλείουν κάθε δυνατότητα να μπορεί να επηρεάζει από μόνη της, το επίπεδο των τιμών. Επομένως, η καμπύλη ζήτησης του προιόντοςπροϊόντος της είναι μια οριζόντια γραμμή που δείχνει ότι, οποιαδήποτε ποσότητα και να ρίξει στην αγορά ο επιχειρηματίας , θα απορροφηθεί από την αγορά σε δεδομένη τιμή. Η τιμή δηλαδή, δεν μεταβάλλεται, άσχετα από την παραγόμενη ποσότητα.
Παράδειγμα
Ένας αγρότης έχει ένα χωράφι στο οποίο καλλιεργεί σιτάρι. Έστω η τιμή του κιλού είναι 2€. Είτε παράγει 100 κιλά είτε 10 τόνους, η τιμή θα είναι 2€. Επομένως, κάθε φορά που θα πουλάει ένα επιπλέον κιλό, το πρόσθετο έσοδο που θα αποκομίζει θα είναι και αυτό 2€. (Οριακό έσοδο=2€). Σταθερό θα είναι και το μέσο έσοδο ανά κιλό, και είναι ίσο με την τιμή.
Πίνακας 1
ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΡΟΙΟΝ Q σε κιλά ΤΙΜΗ ΑΝΑ ΚΙΛΟ
Η καμπύλη ζήτησης του αγρότη είναι οριζόντια
 
Ο αγρότης υπολογίζει το κόστος ανά μονάδα, καθώς προσθέτει ή αφαιρεί παραγω-γικούςπαραγωγικούς συντελεστές και με βάση τα νέα δεδομένα, προκύπτει ο πίνακας 2 και το διάγραμμα 2 :
Πίνακας 2
ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΡΟΙΟΝ Q σε ΣΕ ΚΙΛΑ ΤΙΜΗ ΑΝΑ ΚΙΛΟ
Όταν ικανοποιείται η παραπάνω σχέση, η επιχείρηση μεγιστοποιεί τα κέρδη της ή ελαχιστοποιεί τις ζημιές της.
 
O αγρότης συλλέγοντας πλέον όλες τις πληροφορίες, υπολογίζει πόσο προιόνπροϊόν πρέπει να παράγει για να μεγιστοποιήσει το κέρδος του ή να ελαχιστοποιήσει τις ζημιές του.
Όπως φαίνεται στο πίνακα 2 και στο διάγραμμα 2, η ποσότητα του προιόντοςπροϊόντος θα εί-ναιείναι 80.000 κιλά (σημείο Ε).
Αν η αγροτική επιχείρηση βρίσκεται αριστερά του σημείου Ε ,τη συμφέρει να αυξήσει την παραγωγή, γιατί κάθε πρόσθετο κιλό σιταριού αποφέρει οριακό έσοδο μεγαλύτερο από το οριακό κόστος (MR>MC), άρα αυξάνει τα κέρδη της.
Αν η επιχείρηση βρίσκεται στο σημείο Α που είναι και αυτό σημείο τομής των δύο καμπυλών MC και MR, θα ήταν πρόςπρος το συμφέρον της να αυξήσει την παραγωγή, γιατί το MC είναι κατερχόμενο σε αυτό το στάδιο και κάθε πρόσθετο κιλό το κάνει μικρότερο από το MR.
Αν η αγροτική επιχείρηση βρίσκεται δεξιά του σημείου Ε ,τη συμφέρει να μειώσει την παραγωγή, γιατί κάθε πρόσθετο κιλό σιταριού αποφέρει οριακό έσοδο μικρότερο από το οριακό κόστος (MR<MC), άρα μειώνονται τα κέρδη της.
 
Αν η τιμή είναι μεγαλύτερη του μέσου κόστους (P>AC) και το οριακό κόστος είναι μικρότερο από το οριακό έσοδο (MC<MR) ο αγρότης κερδίζει.Αν όμως η τιμή είναι μικρότερη από το μέσο κόστος(P<AC) τότε η επιχείρηση παρουσιάζει ζημιές.Ο αγρότης με την αγοραία τιμή των 2€ κερδίζει, αφού προσαρμόζοντας την παραγωγή μπορεί να έχει μικρότερο μέσο κόστος.Αν ο αγρότης αντιμετωπίζει μέσο κόστος σε όλα τα επίπεδα της παραγωγής μεγαλύτερο από την αγοραία τιμή των 2€, χάνει χρήματα.Και το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής;Θα πρέπει να κλείσει την επιχείρηση του ή όχι;
Δεν θα την κλείσει, αν μπορεί με την αγοραία τιμή να καλύπτει τουλάχιστον το μέσο μεταβλητό κόστος.Αν τα καταφέρνει και το καλύπτει, έχει να πληρώνει μόνο το σταθερό κόστος.Για πόσο διάστημα θα αντέξει;Εξαρτάται από το πόσο γρήγορα θα απαλλαγεί από το σταθερό κόστος, αν τα καταφέρει π.χ και πουλήσει κτίρια ,μηχανήματα ή από τα μετρητά που είναι διατεθειμένος να εκαταμιεύειεκταμιεύει για να το καλύπτει.
Στα σημεία Β και Γ στα οποία η καμπύλη του μέσου κόστους (με το πορτοκαλί χρώμα) τέμνει την καμπύλη του μέσου εσόδου (με το μπλέμπλε χρώμα), η επιχείρηση δεν κερδίζει ούτε χάνει.(τα σημεία Β και Γ ονομάζονται νεκρά σημεία). Στο γκρίγκρι πλαίσιο η τιμή είναι μεγαλύτερη από το μέσο κόστος αλλά το οριακό κόστος είναι μεγαλύτερο από το οριακό έσοδο(MC>MR), άρα δεν συμφέρει τον αγρότη να κυμαίνεται σε τέτοιο επίπεδο παραγωγής.
Τελικά, το μόνο σημείο στο οποίο ο αγρότης μεγιστοποιεί τα κέρδη του, είναι το σημείο ισορροπίας Ε.Στο σημείο Ε αντιστοιχεί ποσότητα Q=80.000 κιλά η οποία αποφέρει τα μεγαλύτερα κέρδη(κέρδος=24.000€).
Το κέρδος αυτό είναι ίσο με το γινόμενο του κέρδους ανά κιλό (διαφορά μεταξύ της τιμής και μέσου κόστους) και της άριστης ποσότητας παραγωγής.Δηλαδή Κ=0,3€*80.000→Κ=24.000€
Αυτή η ποσότητα παραγωγής δεν αποφέρει όμως και το μεγαλύτερο μέσο κέρδος.(μέσο κέρδος=0,30€ το κιλό). Το μεγαλύτερο μέσο κέρδος αποφέρει, αν προσέξουμε τον πίνακα 3, ποσότητα Q=20.000 κιλά (σημείο Δ) γιατί η καμπύλη του οριακού κόστους(με το κόκκινο χρώμα), σε αυτό το επίπεδο παραγωγής τέμνει την καμπύλη του μέσου κόστους στο κατώτατο σημείο της,(μέσο κέρδος=0,5€ το κιλό).
Κατά συνέπεια:
Βραχυχρόνια, έχουμε δύο άριστα επίπεδα παραγωγής:
Διάγραμμα 4
Το ανερχόμενο τμήμα της καμπύλης του οριακού κόστους αποτελεί την καμπύλη προσφοράς της ανταγωνιστικής επιχείρησης.Αν υποθέσουμε ότι η αγοραία τιμή ανεβαίνει από 1,5€ σε 2€, αυτό που ενδιαφέρει τον αγρότη είναι αν η αύξηση της παραγωγής είναι κερδοφόρα. Για να είναι κερδοφόρα όμως, το οριακό έσοδο πρέπει να είναι μεγαλύτερο από το οριακό κόστος της πρόσθετης παραγωγής.Επομένως, όταν η τιμή αυξάνεται από 1,5€ σε 2€, θα αυξηθεί η παραγωγή καλαμποκιού άρα και η προσφορά, από 20.000 κιλά σε 80.000 κιλά αφού επιφέρει στον αγρότη πρόσθετο κέρδος 14.000€ (24.000€-10.000€). Το σημείο Β στο οποίο θα βρεθεί η παραγωγή προσδιορίζεται από την τομή της καμπύλης του οριακού κόστους με την νέα τιμή.
 
Είσοδος και έξοδος στον κλάδο
Τα κέρδη που πραγματοποιεί ο αγρότης στο παράδειγμα μας , αποτελούν πόλο έλξης και για άλλες μικρές αγροτικές επιχειρήσεις αλλά και για άλλους επιχειρηματίες, που εγκαταλείπουν άλλους κλάδους για να μετακινηθούν στον κερδοφόρο κλάδο του αγρότη. Με την είσοδο στον κλάδο νέων επιχειρήσεων, η παραγωγή του σιταριού θα αυξηθεί. Η προσφορά του προιόντοςπροϊόντος θα είναι πλέον μεγαλύτερη, γεγονός που θα προκαλέσει μείωση της τιμής του.
Μέχρι πότε θα εισρέουν νέοι ανταγωνιστές στον κλάδο; Ώσπου να εξαντληθούν τα περιθώρια κέρδους. Αν η τιμή πέσει κάτω από την καμπύλη του μέσου κόστους πλέον όχι μόνο κέρδη δεν υπάρχουν, αλλά παρουσιάζονται ζημιές. Μια τέτοια εξέλιξη όχι μόνο θα αποθαρρύνει νέες επιχειρήσεις να εισρεύσουν στον κλάδο αλλά και τις υφιστάμενες να ακολουθήσουν το δρόμο της εξόδου. Η έξοδος επιχειρήσεων από τον κλάδο θα μειώσει την παραγωγή του σιταριού και θα επιφέρει αύξηση της τιμής του. Η διαδικασία μπορεί να μην ολοκληρωθεί γρήγορα, όμως η έξοδος μερικών επιχειρήσεων θα επιφέρει την αναγκαία αναπροσαρμογή.
 
 
Μακροχρόνια ισορροπία
Μακροχρόνια, η ισορροπία μιας πλήρους ανταγωνιστικής επιχείρησης επιτυγχάνεται, όταν η επιχείρηση παράγει τέτοια ποσότητα προιόντοςπροϊόντος που να εξισώνει το ανερχόμενο οριακό κόστος με το οριακό έσοδο-τιμή αλλά και με το ελάχιστο μέσο κόστος. Αν ισχύουν τα παραπάνω, όλα τα υπερκέρδη και οι ζημιές έχουν εξαφανιστεί. Όταν ισορροπεί μακροχρόνια η μεμονομένημεμονωμένη επιχείρηση, δεν έχει κίνητρο να αυξομειώσει την παραγωγή της αφού το οριακό κόστος είναι ίσο με το οριακό έσοδο και δεν υπάρχει κίνητρο εισόδου ή εξόδου άλλων επιχειρήσεων αφού το μέσο κόστος είναι ίσο με την τιμή.
Τελικά, για να παραμείνει η επιχείρηση στην αγορά μακροχρόνια πρέπει να καλύπτει οπωσδήποτε τα έξοδα της (σταθερό και μεταβλητό κόστος)
 
Φορολογία και τέλειος ανταγωνισμός
ΠοιέςΠοιες είναι οι επιδράσεις των φόρων που επιβάλλονται στις πωλήσεις μιας επιχείρησης που λειτουργεί κάτω από συνθήκες τέλειου ανταγωνισμού;Οι φόροι μεταβάλλουν το σημείο αριστοποίησης της παραγωγικής δραστηριότητας της επιχείρησης, επομένως μεταβάλλουν την προσφορά τόσο της επιχείρησης όσο και του κλάδου.
 Μια περίπτωση φορολογίας μπορεί να είναι η επιβολή φόρου t Ευρώ ανά μονάδα προιόντοςπροϊόντος.
Ο φόρος αποτελεί ένα επιπλέον στοιχείο κόστους.Επομένως η συνάρτηση κόστους της επιχείρησης είναι:
TC=F(q)+FC+tq
q=παραγόμενο προιόν
Η επιχείρηση μεγιστοποιεί τα κέρδη της, στο επίπεδο εκείνο της παραγωγής, όπου το οριακό κόστος αυξανόμενο ισούται με το οριακό έσοδο, το οποίο όπως είπαμε, είναι ίσο με την δεδομένη και σταθερή τιμή (P) του αγαθού.
Αν παραγωγίσουμε τη συνάρτηση κόστους ως πρόςπρος q προκύπτει:
ΤC΄=F(q)΄+FC΄+(Tq)΄ =p →TC΄= F(q)΄+ t=p
→ F(q)΄=ΜC=p-t
Tι σημαίνει η παραπάνω εξίσωση;
Η επιχείρηση εξισώνει το οριακό κόστος με την τιμή του προιόντοςπροϊόντος μειωμένη κατά το ποσό του φόρου, με αποτέλεσμα η άριστη παραγόμενη ποσότητα από την επιχείρηση να μειώνεται μετά την επιβολή του φόρου.
Η συνολική προσφορά του κλάδου είναι συνάρτηση της τιμής (P-t) που εισπράττει o παραγωγός. Επομένως η καμπύλη προσφοράς του μετατοπίζεται πρόςπρος τα πάνω κατά το ποσό του φόρου Τ ανά μονάδα προιόντοςπροϊόντος. Αυτό σημαίνει ότι οι ποσότητες που προσφέρονται στην αγορά σε κάθε επίπεδο τιμής είναι τώρα μικρότερες.
Δείτε το παρακάτω διάγραμμα:
 
Διάγραμμα 5
H μετατόπιση της συνάρτησης προσφοράς S1 στη θέση S2 απεικονίζει την επίδραση του φόρου (ΑΒ). Η ποσότητα είναι μειωμένη από q1 σε q2 και η τιμή αυξημένη από p1 σε p2. Διαπιστώνουμε ότι η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής είναι μεγαλύτερη και η τιμή που εισπράττει ο παραγωγός μικρότερη. Πόσο θα επηρεάσει ο ειδικός αυτός φόρος τον καταναλωτή ή τον παραγωγό εξαρτάται από την ελαστικότητα της ζήτησης και της προσφοράς.
 Μια άλλη περίπτωση φορολογίας μπορεί να είναι η επιβολή φόρου πωλήσεων που εκφράζεται σανως ποσοστό της τιμής πώλησης του προιόντοςπροϊόντος. Στην περίπτωση αυτή η προσφορά του κλάδου είναι συνάρτηση της καθαρής τιμής που εισπράττει ο παραγωγός. Αυτός ο φόρος συνεπάγεται μετατόπιση της καμπύλης προσφοράς ανάλογα με την τιμή του προιόντοςπροϊόντος.
 
== Μειονεκτήματα του Ανταγωνισμού ==
82.496

επεξεργασίες