Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

προσθήκη προτύπου
{{Όπερα
[[Image:Zauberflöte-Theaterzettel1791.jpg|right|thumb|260px|Πρόγραμμα από την πρώτη εκτέλεση της όπερας στο Θέατρο του Βίντεν, στη Βιέννη (30 Σεπτεμβρίου 1791).]]
|ελληνικός_τίτλος = Ο Μαγικός Αυλός
|εικόνα = [[Αρχείο:Zauberflöte-Theaterzettel1791.jpg|250px]]
[[Image:Zauberflöte-Theaterzettel1791.jpg|right|thumb|260px|λεζάντα = Πρόγραμμα από την πρώτη εκτέλεση της όπερας στο Θέατρο του ΒίντενΒάιντεν, στη Βιέννη (30 Σεπτεμβρίου 1791).]]
|πρωτότυπος_τίτλος = Die Zauberflöte
|γλώσσα_πρωτοτύπου = [[Γερμανικά]]
|είδος = [[Ζίνγκσπιλ]]
|μουσικό_ρεύμα =
|μουσική = [[Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ]]
|λιμπρέτο = Εμάνουελ Σικανέντερ
|θέμα =
|αριθμός_πράξεων = δύο
|περίοδος_σύνθεσης =
|πρεμιέρα = 30 Σεπτεμβρίου 1791
|θέατρο = Θέατρο Βάιντεν, [[Βιέννη]]
|ρόλοι = '''Ταμίνο''' (''Tamino'', [[τενόρος]])<br /> '''Παπαγκένο''' (''Papageno'', κυνηγός πουλιών, [[βαρύτονος]])<br /> '''Παμίνα''' (''Pamina'', κόρη της βασίλισσας, [[υψίφωνος]])<br /> '''Βασίλισσα της Νύχτας''' (''Königin der Nacht'', υψίφωνος [[κολορατούρα]])<br /> '''Ζαράστρο''' (''Sarastro'', αρχιερέας του Ναού του Ήλιου, της Ίσιδας και του Όσιρι, [[βαθύφωνος]])<br /> '''Τρεις νεράιδες''', συνοδοί της Βασίλισσας (υψίφωνοι και [[μέτζο σοπράνο]])<br /> '''Μονόστατος''' (''Monostatos'', Μαυριτανός στην υπηρεσία του Ζαράστρο, τενόρος)<br /> '''Παπαγκένα'''<ref>Ο [[αστεροειδής]] [[471 Παπαγένη]] (471 Papagena), που ανακαλύφθηκε το 1901, πήρε το όνομά του από το ομώνυμο πρόσωπο της όπερας.</ref> (''Papagena'', υψίφωνος)<br /> '''Τρία νεαρά αγόρια''' (''drei Knäben'', καλά πνεύματα, υψίφωνοι)<br /> '''Αφηγητής του ναού''' ([[μπασοβαρύτονος]])<br /> '''τρεις ιερείς''', '''δύο φρουροί''', '''τρεις σκλάβοι'''<br /> '''[[Χορωδία]]''' (λαός, σκλάβοι, ιερείς κλπ).
}}
 
'''''O Μαγικός Αυλός''''', KV 620 ([[γερμανική γλώσσα|γερμ.]] ''Die Zauberflöte'') είναι γερμανική [[όπερα]] σε δύο πράξεις του [[Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ]], βασισμένη σε [[λιμπρέτο]] του [[Εμάνουελ Σικανέντερ]] (1751-1812). Το έργο είναι γραμμένο στη μορφή του γερμανικού [[ζίνγκσπιλ]] (''singspiel''<ref>Όρος που περιγράφει ένα είδος λυρικού θεάτρου, μία μορφή της γερμανικής όπερας, που αναπτύχθηκε κατά το 18ο αιώνα, συνήθως εύθυμης ή συναισθηματικής πλοκής.</ref>) και συντέθηκε το 1791, κατά το τελευταίο έτος ζωής του Μότσαρτ. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις [[30 Σεπτεμβρίου]] [[1791]] στο θέατρο του Βάιντεν (''Theater auf der Weiden''), στη [[Βιέννη]], όπου σημείωσε μεγάλη επιτυχία. Χαρακτηρίζεται ως η τελευταία όπερα του συνθέτη, αν και το μεγαλύτερο μέρος της συντέθηκε πριν το έργο ''Η Μεγαλοψυχία του Τίτο'' (''La clemenza di Tito''), το οποίο ωστόσο παρουσιάστηκε νωρίτερα. Ο ''Μαγικός Αυλός'', έργο πλούσιο σε συμβολισμούς, για το οποίο έχουν προταθεί πολυάριθμες ερμηνείες, διαπνέεται από τις ιδέες του [[Διαφωτισμός|Διαφωτισμού]] και του [[Τεκτονισμός|Τεκτονισμού]], ενσωματώνοντας παράλληλα στοιχεία [[παραμύθι|παραμυθιού]].
 
==Σύνοψη==
 
===Χαρακτήρες===
*Πρίγκηπας Ταμίνο (Tamino) (τενόρος)
*Παπαγκένο (Papageno) (βαρύτονος), κυνηγός πουλιών. Ο [[αστεροειδής]] [[471 Παπαγένη]] (471 Papagena), που ανακαλύφθηκε το 1901, πήρε το όνομά του από το ομώνυμο πρόσωπο της όπερας.
*Βασίλισσα της Νύχτας Königin der Nacht) ([[υψίφωνος]])
*Πριγκίπισσα Παμίνα (Pamina) (υψίφωνος), κόρη της βασίλισσας
*Ζαράστρο (Sarastro) (βαθύφωνος), αρχιερέας του Ναού του Ήλιου, της Ίσιδας και του Όσιρι
*Τρεις νεράιδες (υψίφωνοι και μέτζο σοπράνο), συνοδοί της Βασίλισσας
*Μονόστατος (Monostatos) (τενόρος), Μαυριτανός στην υπηρεσία του Ζαράστρο
*Τρία νεαρά αγόρια (drei Knäben) (καλά πνεύματα) (υψίφωνοι)
*Παπαγκένα (Papagena) (υψίφωνος), αγαπημένη του Παπαγκένο
*Αφηγητής του ναού (βαθύφωνος)
*Δύο ιερείς (τενόρος, βαθύφωνος)
*Δύο άνδρες με πανοπλία (τενόρος, βαθύφωνος)
 
===Πρώτη πράξη===
Η πλοκή της όπερας υπονοείται πως εκτυλίσσεται στην αρχαία [[Αίγυπτος|Αίγυπτο]], ωστόσο δεν προσδιορίζεται με σαφήνεια η εποχή ή ο τόπος. Η πρώτη σκηνή διαδραματίζεται σε ένα βραχώδες τοπίο, ενώ στο βάθος διακρίνεται ένας ναός. Κατά τη διάρκεια του κυνηγιού, ο πρίγκηπας Ταμίνο ζητά βοήθεια (μέρος 1ο, ''Zu Hilfe! zu Hilfe!...'') καθώς καταδιώκεται από ένα τερατόμορφο ερπετό και σώζεται από τρεις νεράιδες που έχουν σταλεί από τη Βασίλισσα της Νύχτας. Την ίδια στιγμή ο «κυνηγός πουλιών» Παπαγκένο αναγγέλλει την άφιξη του μέσω μίας εύθυμης [[άρια|άριας]] (μέρος 2ο, ''Der Vogelfänger bin ich, ja, stets lustig, heissa! Hopsassa...''). Πείθει τον Ταμίνο πως εκείνος τον έσωσε από το ερπετό, αλλά οι τρεις νεράιδες τον τιμωρούν κλείνοντας το στόμα του με ένα χρυσό λουκέτο, ζητώντας επιπλέον από τον Ταμίνο να ελευθερώσει την κόρη της Βασίλισσας της Νύχτας, πριγκίπισσα Παμίνα, η οποία βρίσκεται φυλακισμένη στο κάστρο του μάγου Ζαράστρο. Όταν εκείνος αντικρίζει ένα πορτρέτο της πριγκίπισσας, την ερωτεύεται και αποφασίζει να αναλάβει τη διάσωσή της (μέρος 3ο, ''Dies Bildnis ist bezaubernd schön...''). Ακολουθεί η εμφάνιση της βασίλισσας (ρετσιτατίβο και άρια, μέρος 4ο, ''O zitt're nicht, mein lieber Sohn!...''), η οποία εκλιπαρεί τον Ταμίνο να σώσει την κόρη της. Μετά την έξοδο της βασίλισσας, ο Παπαγκένο εισάγει το [[κουιντέτο]] της πρώτης πράξης (μέρος 5ο, ''Hm! Hm! Hm!...''), ενώ οι νεράιδες αφαιρούν το λουκέτο, όταν υπόσχεται πως δεν θα πει ποτέ ξανά ψέμα. Στο κλείσιμο της σκηνής, ο Ταμίνο και ο συνοδός του Παπαγκένο εφοδιάζονται για την προστασία τους με ένα μαγικό [[αυλός|αυλό]] και μαγικές καμπάνες αντίστοιχα. Η σκηνή μεταφέρεται σε ένα από τα διαμερίσματα του κάστρου τού Ζαράστρο όπου ο Μαυριτανός φύλακας του ναού βλέπει την αιχμάλωτη Παμίνα με ανήθικες διαθέσεις. Ο Παπαγκένο ανακαλύπτει την πριγκίπισσα τη στιγμή που ο δούλος Μονόστατος επιχειρεί να τη βιάσει (τρίο, μέρος 6ο, ''Du feines Taübschen, nur herein...''). Τρομαγμένος, ο Μονόστατος εγκαταλείπει τη σκηνή και ο Παπαγκένο αποκαλύπτει στην πριγκίπισσα τον έρωτα του Ταμίνο προς το πρόσωπό της καθώς και την πρόθεσή του να τη σώσει. Τα δύο πρόσωπα εγκαταλείπουν τη σκηνή τραγουδώντας ένα ντουέτο που ενσωματώνει το ηθικό δίδαγμα του έργου (μέρος 7ο, ''Bei Maennern, welche Liebe fühlen...'').
 
[[Image:Papageno.jpg|left|thumb|200px|Ο Εμάνουελ Σικανέντερ ως Παπαγκένο, από την πρώτη εκτέλεση του ''Μαγικού Αυλού'' στη Βιέννη]]
Στο κλείσιμο της πρώτης πράξης (μέρος 8ο, ''Zum Ziele führt dich diese Bahn...''), το σκηνικό αλλάζει και αποκαλύπτεται ένα μικρό δάσος και τρεις ναοί, της Σοφίας, της Λογικής και της Φύσης. Η επόμενη σκηνή ακολουθεί την άφιξη του Ταμίνο στο κάστρο. Κατευθύνεται αρχικά στους ναούς της [[λογική|λογικής]] και της φύσης, ωστόσο μία φωνή του υπαγορεύει να οπισθοχωρήσει. Χτυπώντας την πόρτα του ναού της Σοφίας, αποκρίνεται μία φωνή που αποκαλύπτει στον Ταμίνο πως ο Ζαράστρο είναι αρχιερέας του Ναού του Ήλιου, της [[Ίσιδα|Ίσιδας]] και του [[Όσιρις|Όσιρι]]. Ο Παπαγκένο και η Παμίνα, που έχουν στο μεταξύ δραπετεύσει από το κάστρο, αιχμαλωτίζονται από τον Μονόστατο και τους βοηθούς του αλλά οι καμπάνες του Παπαγκένο τους μαγεύουν και αρχίζουν να χορεύουν ασταμάτητα, καθοδηγώντας παράλληλα τον Ταμίνο προς το μέρος τους. Ξαφνικά ο ήχος τρομπετών αναγγέλλει την άφιξη του πρωθιερέα Ζαράστρο. Η Παμίνα του εξηγεί πως με τη φυγή της δεν επιθυμούσε να εγκαταλείψει το κάστρο του αλλά να προστατευτεί από τον Μονόστατο. Ο Ζαράστρο αποκρίνεται ως έντιμος και σοφός άνθρωπος, είναι συγκαταβατικός μαζί της, ωστόσο αρνείται να αφεθεί ελεύθερη εξαιτίας της αρνητικής επιρροής τής μητέρας της. Την ίδια στιγμή εμφανίζεται ο Μονόστατος με αιχμάλωτο τον Ταμίνο, ο οποίος συναντάται για πρώτη φορά με την πριγκίπισσα Παμίνα. Ο Ζαράστρο διατάζει την τιμωρία του Μονόστατου και την είσοδο των δύο νέων στο ναό για να εξαγνιστούν.
 
Η αρχή της δεύτερης πράξης διαδραματίζεται σε ένα δάσος με ασημένιους φοίνικες. Ο Ζαράστρο, μαζί με τους ιερείς, κάνει επίκληση στις θεότητες να βοηθήσουν τους νέους να περάσουν επιτυχώς τις διαδικασίες μύησής τους, οι οποίες περιλαμβάνουν τις δοκιμασίες της σιωπής, της φωτιάς και του νερού (άρια και χορωδία, μέρος 10ο, ''O Isis und Osiris, schenket...''). Στη δεύτερη σκηνή, ο Ταμίνο μαζί με τον τρομαγμένο Παπαγκένο βρίσκονται σε ένα σκοτεινό δωμάτιο του ναού. Προειδοποιούνται από τους δύο ιερείς πως πρέπει να προσέχουν ορισμένα μειονεκτήματα των γυναικών και αποχωρούν (μέρος 11ο, ''Bewahret euch vor Weibertücken...''). Ξαφνικά εμφανίζονται οι τρεις νεράιδες που τους ενημερώνουν ότι η βασίλισσα θα τους σώσει από τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκονται (κουιντέτο, μέρος 12ο, ''Wie? wie? wie? Ihr an diesem Schreckensort?...''). Ο Παπαγκένο πείθεται, αλλά ο Ταμίνο τον σωπαίνει. Τελικά οι γυναίκες αποτυγχάνουν στους σκοπούς τους και εξαφανίζονται ενώ ξεσπούν κεραυνοί. Ο Μονόστατος επιχειρεί εκ νέου να βιάσει την κοιμώμενη Παμίνα, ενώ παράλληλα αναρωτιέται αν ένας μαύρος δούλος έχει δικαίωμα να αποζητά τις χαρές της ζωής (άρια, μέρος 13ο, ''Alles fühlt der Liebe Freuden...''). Στη σκηνή εμφανίζεται η Βασίλισσα της Νύχτας η οποία σε διάλογο με την Παμίνα αποκαλύπτει τα κίνητρά της, προστάζοντας την κόρη της να σκοτώσει τον Ζαράστρο με ένα μαχαίρι που της παραδίδει, τραγουδώντας μία από τις δυσκολότερες άριες του λυρικού ρεπερτορίου (μέρος 14ο, ''Der Hölle Rache...''). Μετά την αποχώρησή της, ο Μονόστατος αποσπά το μαχαίρι και αρχίζει να εκβιάζει την Παμίνα, απειλώντας πως θα μαρτυρήσει στον Ζαράστρο όσα είδε, αν εκείνη δεν του παραδοθεί. Την ίδια στιγμή, εμφανίζεται ο αρχιερέας, ο οποίος διώχνει τον δούλο και δίνει πίσω στην Παμίνα το μαχαίρι, δηλώνοντας πως γνωρίζει όλη την αλήθεια και πως σύντομα η εκείνη θα βρίσκεται με τον αγαπημένο της και η μητέρας της στο κάστρο της, αφού η εκδίκηση δεν έχει θέση στο ναό παρά μόνο η αγάπη (μέρος 15ο, ''In diesen heil'gen Hallen...''). Σε μία από τις αίθουσες του ναού, ο Παπαγκένο συνεχίζει να φλυαρεί, παρά τον όρκο της σιωπής που έδωσε. Όταν ζητά λίγο [[νερό]], εμφανίζεται μπροστά τους μία άσχημη ηλικιωμένη γυναίκα, πρόθυμη να ικανοποιήσει την επιθυμία του. Στο διάλογό της με τον Παπαγκένο, πριν εξαφανιστεί ξαφνικά, αποκαλύπτει πως είναι 18 ετών και πως ο αγαπημένος της ονομάζεται Παπαγκένο. Τα τρία πνεύματα εμφανίζονται να αιωρούνται στη σκηνή και επιστρέφουν στους δύο άνδρες το μαγικό αυλό και τις καμπάνες, τραγουδώντας ένα τρίο. Ο Ταμίνο παίζει τον μαγικό αυλό και τον ήχο του ακολουθεί η Παμίνα, η οποία προσπαθεί να μιλήσει στον πρίγκηπα. Εκείνος δεν αποκρίνεται, στις ερωτήσεις της, τηρώντας τον όρκο σιωπής του, γεγονός που απελπίζει την Παμίνα, η οποία τραγουδά μία θλιμμένη άρια.
 
[[Image:Papageno.jpg|left|thumb|200px|Ο Εμάνουελ Σικανέντερ ως Παπαγκένο, από την πρώτη εκτέλεση του ''Μαγικού Αυλού'' στη Βιέννη]]
Στη συνέχεια το σκηνικό μεταφέρεται στο θόλο μίας [[πυραμίδα|πυραμίδας]], όπου ο αφηγητής και ορισμένοι ιερείς τραγουδούν ένα χορωδιακό για τον εορτασμό τη μύησης του Ταμίνο, ο οποίος τοποθετείται μπροστά στο Ζαράστρο. Εκείνος προστάζει την άφιξη της Παμίνα, η οποία κάνει νέες ερωτήσεις τις οποίες φροντίζει να απαντήσει ο Ζαράστρο (τρίο, μέρος 19ο, ''Soll ich dich, Teurer, nicht mehr seh'n?...''). Η ηλικιωμένη γυναίκα εμφανίζεται εκ νέου μπροστά στον Παπαγκένο και του ζητά να παντρευτούν. Όταν εκείνος απαντά καταφατικά, εκείνη μεταμορφώνεται σε μία όμορφη κοπέλα, ωστόσο οι ιερείς δεν του επιτρέπουν να την αγγίξει, διότι δεν τήρησε τον όρκο σιωπής. Ενώ το σκηνικό μας μεταφέρει στην τοποθεσία δύο βουνών, η Παμίνα, μαζί με τον αγαπημένο της, ετοιμάζονται να περάσουν τις δοκιμασίες της φωτιάς και του νερού. Το κατορθώνουν με τη βοήθεια του μαγικού αυλού που τους προστατεύει και στη συνέχεια, έχοντας ολοκληρωθεί η διαδικασία μύησή τους, φθάνουν στην πύλη του ναού της Ίσιδας όπου γίνονται δεκτοί με εύθυμες φωνές (χορωδία, ''Triumph! Triumph! Du edles Paar!...''). O Παπαγκένο μονολογεί για την ατυχία του και απελπισμένος σκέφτεται να αυτοκτονήσει, αλλά την ίδια στιγμή τα τρία πνεύματα τού θυμίζουν τις καμπάνες. Οι μαγικές ιδιότητές τους φέρνουν πίσω την Παπαγκένα και οι δύο ερωτευμένοι φεύγουν μαζί τραγουδώντας ένα εύθυμο [[ντουέτο]] (''Papageno! Papagena!''). Στο κλείσιμο της δεύτερης πράξης, οι δυνάμεις του κακού, ο Μονόστατος, η Βασίλισσα της Νύχτας και οι τρεις συνοδοί της, προσπαθούν να φτάσουν στο ναό, κρατώντας μαύρους δαυλούς. Ξαφνικά, εκτυφλωτικές δέσμες φωτός διαχέονται μέσα στο σκοτάδι, με αποτέλεσμα να χάσουν τις δυνάμεις τους και να χαθούν στα έγκατα της γης. Στην τελευταία σκηνή, που εκτυλίσσεται στο Ναό του Ήλιου, παρουσιάζονται ο Ζαράστρο, η Παμίνα και ο Ταμίνο με ιερατικά άμφια, οι ιερείς και τα τρία πνεύματα. Ο Ζαράστρο τραγουδά πως «οι ακτίνες του ήλιου έδιωξαν τη νύχτα και τις δυνάμεις του κακού» για να ακολουθήσει ο χορός των ιερέων που επαινεί τους μυημένους.
 
10.188

επεξεργασίες