Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Δερβίσης»

μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ (r2.7.1) (Ρομπότ: Προσθήκη: no:Dervisj)
μ
[[Αρχείο:Indischer Maler um 1650 (II) 001.jpg|thumb|150px|Δερβίσης εξημερώνει λιοντάρι και τίγρη. [[Ζωγραφική Μουγκάλ]], περ. 1650]]
Με τον όρο '''Δερβίσηςδερβίσης''' ή '''Ντερβίςντερβίς''' (προφέρεται \ˈdər-vish\) εννοείται κυριολεκτικά ο ζητιάνος, έτσι όπως τουλάχιστον απορρέει από τον [[Περσία|περσικό]] όρο '''Νταρβίςνταρβίς''' ή '''Νταρβέςνταρβές''' (''darvīsh, darvesh'' درويش), για τον [[θρησκεία|θρησκευτικό]] επαίτη, που καθιερώθηκε στον ύστερο 16ο αιώνα στην [[Ανατολή]]<ref>dervish, (2010), στο ''Merriam-Webster Online Dictionary''. Ανάκτηση 10 Απριλίου, 2010, από http://www.merriam-webster.com/dictionary/dervish</ref>. Η ρίζα της λέξης -''νταρ'' σημαίνει πόρτα υπονοώντας κυριολεκτικά εκείνον που πηγαίνει από πόρτα σε πόρτα. Ανάμεσα στους θρησκευόμενους [[Ισλάμ|μουσουλμάνους]], ο νταρβές ονομάζεται επίσης ''[[φακίρ]]'', (faqı¯r), δηλαδή φτωχός, ιδιαίτερα στην [[Αραβία]]<ref>Βλ. [http://www.answering-islam.org/Books/Hughes/d.htm ''Dictionary of Islam,'' 64].</ref>. Από τεχνικήςτεχνική άποψηςάποψη ο όρος χρησιμοποιείται κυρίως για άτομα που δε συνδέονται με κάποιο ιδιαίτερο τάγμα και εκφράζουν την ποιότητα του περιπλανώμενου. Στη Β. [[Αφρική]] οι ντερβίς αναφέρονται κυρίως ως ''ικβάν'', δηλαδή αδελφοί, (ikhwa¯n)<ref>Renard, John 2009, 73.</ref>.
 
== Συνοπτική ιστορία ==
[[Αρχείο:Dervish, 1913.jpg|thumb|left|174px|[[Παλαιστίνη (ιστορική περιοχή)|Παλαιστίνιος]] δερβίσης στα 1913.]]Ήδη από τα μέσα του 12ου αιώνα καταγράφεται η επίσκεψη ενός τέτοιου θρησκευτικού επαίτη στον κυβερνήτη της δυναστείας των ΓκαζναβιδώνΓαζναβιδών Μου'ιζΜουΐζ αλ-Νταβλά ΚχουσράβΧουσράβ Σαχ (Mu'izz al-Dawlah Khusraw Shah), στηνστη ΓκάζναΓάζνα του ανατολικού [[Αφγανιστάν]]. Αναφέρεται ως ξυπόλητος και ενδεδυμένος με μαύρο τομάρι αίγας. Στο κεφάλι του έφερε κάλυμμα από το ίδιο υλικό, διακοσμημένο με κέρατα. Στο χέρι του κρατούσε ράβδο διακοσμημένη με δακτύλιους, οστά και μικρούς στρογγυλούς κώδωνες<ref>Karamustafa, Ahmet T. 1994, 1.</ref>.
Μετά από έναν αιώνα περίπου ασκητές παρόμοιας εμφάνισης καταγράφεται ότι συγκεντρώθηκαν γύρω από τον [[Μπάρακ Μπάμπα]] στη [[Μικρά Ασία]] και το [[Ιράν]] περί το 706/1306. Ο Μπάρακ Μπάμπα φέρεται ότι έφθασε στη [[Συρία]] το έτος 706/1306 επικεφαλής ομάδας ντερβίς, ενδεδυμένων με ένα κόκκινο ύφασμα γύρω από τη μέση. Στο κεφάλι έφεραν κόκκινο τουρμπάνι και κωδωνόσχημα σήμαντρα, θυμίζοντας σε ένα επίπεδο τους [[Σαμανισμός|σαμάνους]] του Β.Βόρειου Αφγανιστάν<ref>Algar Hamid, 754-55.</ref>. Έναν αιώνα μετά την παρουσία του Μπάρακ Μπάμπα το 1404, ο [[Ισπανία|Ισπανός]] περιηγητής [[Ρούι Γκονδάλεθ ντε Κλαβίχο]] (Ruy Gonzales de Clavijo) ανέφερε την παρουσία ενός χωριού, το σημερινό Ντελίμπαμπα, κοντά στο [[Ερζερούμ]], που κατοικείτο αποκλειστικά από Ντερβίς''ντερβίς'', υποδεικνύοντας ομοιότητες προς τους Ντερβίςντερβίς των περασμένων πρώιμων περιόδων, όσον αφορά τουλάχιστον στη χρήση των κεράτων<ref>de Clavijo Ruy Gonzales, 139-40.</ref>.
 
Σε όλα τα παραπάνω πρώιμα στάδια στηρίχθηκε η ιδεολογία της ασκητικής απάρνησης που πρόβαλε και διαδόθηκε στο Ισλάμ κατά τη διάρκεια της Ύστερης Μέσης Περιόδου (περ. 600-900/1200-1500)<ref>Σύμφωνα με την περιοδολόγηση του Hodgson, στο Hodgson Marshall G. S. 1974, 96.</ref>. Βέβαια παρόλο που υφίστανται μαρτυρίες για την πρώιμη παρουσία για αυτή την ιδεολογία της απάρνησης, οι πρώτες κοινότητες που υιοθετούν μαζικά αυτόν τον τρόπο ζωής εμφανίζονται περίπου στα τέλη του 7ου/13ου αι. σε δύο διακριτά ρεύματα, τους Καλανταριγιά στη Συρία και την [[Αίγυπτος|Αίγυπτο]] και τους Χαϊνταριγιά, στο [[Ιράν]] με ιδρυτή τον Κουτάμπ αλ-Ντιν Χαϊντάρ (Qutb al-Din Haydar). Και τα δύο αυτά ρεύματα εξαπλώθηκαν γοργά προς την [[Ινδία]] και τη Μικρά Ασία<ref>Karamustafa, Ahmet T. 1994, 3.</ref>.
 
== Επιδράσεις ==
Μετά την τελευταία βασιλική δυναστεία των [[Σελτζούκοι Τούρκοι|Σελτζούκ]], τη χρηματοδότηση της [[αρχιτεκτονική|αρχιτεκτονικής]] δραστηριότητας ανέλαβε η ευημερούσα κοινωνική ομάδα των [[εμίρ|εμίρηδων]]. Ωστόσο, αντίθετα από τους ΣελτζούκΣελτζούκους [[σουλτάνος|σουλτάνσουλτάνους]], που συνήθως χρηματοδοτούσαν οχυρωματικά έργα, [[καραβανσαράι|καραβάν σεράγια]] και [[τζαμί|τζαμιά]] οι νέοι πάτρονεςπάτρωνες έχτιζαν στοέςδερβισικές ντερβίςστοές και ταφικά μνημεία. Ιδιαίτερα η χρηματοδότηση των Ντερβίςδερβισικών στοών φαίνεται πως είχε πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό χαρακτήρα για τους τοπικούς άρχοντες, καθώς εξασφάλιζε τον έλεγχο των [[πληθυσμός|πληθυσμών]] που κατοικούσαν νεοαποκτημένες γαίες. Τα νέα αυτά κτήρια μεταμόρφωναν την ιεραρχία του αστικού τοπίου, καθώς ενθάρρυναν την ανάμειξη των ντόπιων πληθυσμών με τις ομάδες των νεόφερτων σε ένα κλίμα ευσέβειας, που περιείχε όμως το σπέρμα του πολιτικού ελέγχου της πόλης<ref>Wolper, Ethel Sara 1995, 39-47.</ref>.
 
== Παραπομπές-σημειώσεις ==
1.726

επεξεργασίες