Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Ελληνικό δημοψήφισμα του 1974»

Επαναφορά προηγουμένως διαγραμμένης δήλωσης προσθέτοντας πηγή.
μ (προστέθηκε η Κατηγορία:Μοναρχία της Ελλάδας (με το HotCat))
(Επαναφορά προηγουμένως διαγραμμένης δήλωσης προσθέτοντας πηγή.)
Στις [[8 Δεκεμβρίου]] [[1974]] διεξήχθη στην Ελλάδα '''[[δημοψήφισμα]]''' για τη μορφή του πολιτεύματος μεταξύ Βασιλευόμενης και Αβασίλευτης Δημοκρατίας. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν 69,2% υπέρ της Αβασίλευτης Δημοκρατίας.
 
Την [[1 Ιουνίου|1η Ιουνίου]] [[1973]], η [[Χούντα των Συνταγματαρχών]] κατήργησε τη Βασιλεία στην Ελλάδα, μετά το Κίνημα του Ναυτικού εναντίον της, και εγκαθίδρυσε [[Προεδρική Δημοκρατία]]. Κανένα κόμμα δεν αναγνώρισε το [[Δημοψήφισμα του 1973|δημοψήφισμα που ακολούθησε τον Ιούλιο του 1973]] και δεσμεύτηκαν, μαζί με τον [[Κωνσταντίνος Β΄ της Ελλάδας|Βασιλιά Κωνσταντίνο]], στη διενέργεια άλλου, όταν αποκατασταθεί η [[Δημοκρατία]].
 
Μετά την πτώση της Χούντας τον Ιούλιο του [[1974]], η Κυβέρνηση του [[Κωνσταντίνος Καραμανλής|Κωνσταντίνου Καραμανλή]] υιοθέτησε τη Συντακτική Πράξη της 1ης Αυγούστου 1974 και επανέφερε σε ισχύ το [[Σύνταγμα της Ελλάδας (1952)|Σύνταγμα της 1 Ιανουαρίου 1952]], χωρίς τις θεμελιώδεις διατάξεις, δηλαδή αυτές που αφορούσαν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος ως Βασιλευομένης Δημοκρατίας. Η αναστολή των διατάξεων περί Αρχηγού Κράτους θα κρινόταν με δημοψήφισμα, που θα γινόταν εν καιρώ. Μέχρι το Δημοψήφισμα, Αρχηγός του Κράτους συνέχισε να είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας του στρατιωτικού καθεστώτος, Στρατηγός [[Φαίδων Γκιζίκης]].
Στο δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου 1974, η πλειοψηφία του εκλογικού σώματος, επέλεξε την Αβασίλευτη Δημοκρατία με ποσοστό 69,2%.
 
Η απόφαση αυτή έκρινε δύο ζητήματα:
* Σε θεσμικό επίπεδο τον τρόπο ανάδειξης του αρχηγού του κράτους (αιρετός και όχι κληρονομικός) και
* σε πολιτικό επίπεδο τη μη επιστροφή του [[Μοναρχία|Βασιλιά]] [[Κωνσταντίνος Β΄ της Ελλάδας|Κωνσταντίνου]], ο οποίος βρισκόταν εκτός [[Ελλάδα|Ελλάδος]] από τις [[13 Δεκεμβρίου]] [[1967]], μετά από το [[Αντικίνημα της 13ης Δεκεμβρίου|αποτυχημένο εγχείρημά]] του εναντίον των [[Χούντα των Συνταγματαρχών|Απριλιανώναπριλιανών σφετεριστών]]<ref>(ο όρος «Απριλιανών» αναφέρεται στην 21η Απριλίου 1967, ημέρα εγκαθίδρυσης της χούντας)</ref> της εξουσίας.
 
== Διεξαγωγή ==
Ο προεκλογικός αγώνας περιλάμβανε και ομιλίες στην [[τηλεόραση]], μεταξύ των οποίων και του ίδιου του [[Κωνσταντίνος Β΄ της Ελλάδας|Κωνσταντίνου]], ενώ από την πλευρά των οπαδών της Αβασίλευτης τοποθετήθηκαν, μεταξύ άλλων, οι [[Μάριος Πλωρίτης]], [[Λεωνίδας Κύρκος]], [[Φαίδων Βεγλερής]], [[Γεώργιος Κουμάντος]], [[Αλέκος Παναγούλης]] και ο μετέπειτα [[Κατάλογος Πρωθυπουργών της Ελλάδας|Πρωθυπουργός]],πρωθυπουργός [[Κωνσταντίνος Σημίτης|Κώστας Σημίτης]].
 
Τα κόμματα απείχαν από την εκστρατεία του δημοψηφίσματος και έτσι οι τηλεοπτικές ομιλίες περιορίσθηκαν μεταξύ ιδιωτών που εκπροσωπούσαν τη μία ή την άλλη αντίληψη και όχι μεταξύ εκπροσώπων των κομμάτων. Ο πρωθυπουργός [[Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής]], στις 23 Νοεμβρίου 1974, ζήτησε από τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του [[Νέα Δημοκρατία|κόμματός]] του να κρατήσουν ουδέτερη στάση στο πολιτειακό ζήτημα. Καθορίσθηκαν οι τηλεοπτικές ομιλίες δύο φορές την εβδομάδα για την κάθε πλευρά και επί πλέον μαγνητοφωνημένο μήνυμα του Βασιλιά στις 26 Νοεμβρίου και ομιλία του από την τηλεόραση στις 6 Δεκεμβρίου.
 
Στο δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου, το εκλογικό σώμα ψήφισε υπέρ του αβασιλεύτου (3.245.111 ψήφοι υπέρ της αβασίλευτης δημοκρατίας, ποσοστό 69,18% και 1.445.875 ψήφοι υπέρ της βασιλευομένης, ποσοστό 30,82%). Η Κρήτη έδωσε στην Αβασίλευτη το 90% των ψήφων της, ενώ σε τριάντα εκλογικές περιφέρειες το αντίστοιχο ήταν της τάξεως του 60-70%. Από την άλλη πλευρά, η βασιλευομένη έφτασε στην Πελοπόννησο και τη Θράκη το 45%. Οι εκλογικές περιφέρειες όπου η βασιλευομένη έλαβε τα ανώτατα ποσοστά είναι οι ακόλουθες: Λακωνία το 59,52%, Ροδόπη το 50,54%, Μεσσηνία το 49,24, Ηλεία το 46,88 και η Αργολίδα το 46,67%. Τέλος, η αποχή άγγιξε το 25,5%.
 
Με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων ο Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής δήλωσε ότι «''ένα καρκίνωμα αποκόπηκε σήμερα από το σώμα του έθνους''».<ref>{{cite book |last=Κόλλιας |first=Κωνσταντίνος |authorlink=Κωνσταντίνος Κόλλιας |title=Βασιλεύς και επανάστασις 1967 |year=1984 |location=Αθήνα |publisher=Ιδιωτική έκδοση |page=115}}</ref>
 
Ο Κωνσταντίνος απηύθυνε την επομένη της ψηφοφορίας το ακόλουθο μήνυμα:
« ''Έλληνες και Ελληνίδες. Πιστός στη διακήρυξή μου, επαναλαμβάνω ότι προέχει η εθνική ενότητα χάριν της ομαλότητας, της προόδου και της ευημερίας της Χώρας και εύχομαι ολόψυχα οι εξελίξεις να δικαιώσουν το αποτέλεσμα που προέκυψε από τη χθεσινή ψηφοφορία'' »
 
Στις [[15 Δεκεμβρίου]] υπέβαλε την παραίτησή του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης και ο Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής τον ευχαρίστησε με προσωπική του επίσκεψη και εγγράφως για τις όσες υπηρεσίες προσέφερε στο έθνος. Στις [[18 Δεκεμβρίου]] εξελέγη από τη Βουλή και ορκίστηκε ως προσωρινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο [[Μιχαήλ Στασινόπουλος]], βουλευτής Επικρατείας της [[Νέα Δημοκρατία|Νέας Δημοκρατίας]].
 
== Μεταγενέστερες απόψεις ==
Δεκατέσσερα χρόνια μετά, το Φεβρουάριο του 1988, ο [[Κωνσταντίνος Μητσοτάκης]] σε συνέντευξή του στο Λονδίνο δήλωσε ότι, αν και αντιβασιλικός, χαρακτήρισε τον τρόπο με τον οποίο διεξήχθη το δημοψήφισμα με το χαρακτηρισμό «unfair» (άδικο)<ref>[http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%91%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CF%80%CE%B7%CF%83%CE%B7_%CE%B3%CE%B5%CE%B3%CE%BF%CE%BD%CF%8C%CF%84%CF%89%CE%BD_1988 Ανασκόπηση γεγονότων 1988, Live-Pedia], ανακτήθηκε 28-11-2009</ref>. Αυτή η άποψή του είχε αποτέλεσμα σημαντικών αντιδράσεων στον πολιτικό κόσμο της Ελλάδας<ref>[http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ADA347786&Location=U2&doc=GetTRDoc.pdf JPRS Report Europe, Foreign Broadcast Information Service, 28 April 1988 (JPRS-WER-88-021], reproduced by US Dept. of Commerce, ανακτήθηκε 28-11-2009, σελ. 8-9</ref>. Ακόμη και 21 χρόνια μετά, η δήλωση αυτή συνεχίζει να αναφέρεται σε δημοσιογραφικά έντυπα<ref>[http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=99723 Αποστάτες και πιστοί], Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2009, ανακτήθηκε 28-11-2009</ref>. Στις [[23 Απριλίου]] [[2007]] η εφημερίδα ΒΗΜΑ, πραγματοποίησε δημοσκόπηση όπου το 11,6% δήλωσε υπέρ της [[Μοναρχία|Βασιλευομένης Δημοκρατίας]].
 
== Αποτελέσματα ==
4.784

επεξεργασίες