Άνοιγμα κυρίου μενού

Αλλαγές

μ
bad link repair, replaced: Μοζέλλας → Μοζέλ (ποταμός) με τη χρήση AWB
{{χωρίς παραπομπές}}
 
 
{{στρατιωτική σύγκρουση
 
[[Αρχείο:WaroftheSpanishSuccession.png|thumb|250px|right|Οι συμμετέχοντες στον Πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής, με μπλε: Αγγλία, Ολλανδία, Πορτογαλία και σύμμαχοι, πράσινο: Γαλλία, Ισπανία και σύμμαχοι.]]
Ο '''Πόλεμος της Ισπανικής Διαδοχής''' ([[1701]]- [[1714]]) ήταν μείζων ευρωπαϊκή σύγκρουση που ξεκίνησε το [[1701]] με το θάνατο του τελευταίου [[Αψβούργοι|Αψβούργου]] βασιλιά της [[Ισπανία|Ισπανίας]]ς, του [[Κάρολος Β' της Ισπανίας|Καρόλου Β΄]].
 
== Πριν τον πόλεμο ==
 
=== Η συνθήκη της Χάγης ===
Στις 11 Οκτωβρίου [[1698]], η Αγγλία και η Γαλλία υπέγραψαν τη συνθήκη της Χάγης με την οποία η [[Λωρραίνη]], και οι ισπανικές κτήσεις του [[βασίλειο της Νάπολης|βασιλείου της Νάπολης]] και της [[Τοσκάνη|Τοσκάνης]]ς θα δίνονταν στον ''Διάδοχο'' της Γαλλίας, το [[Μιλάνο]] θα δινόταν στον Αρχιδούκα Κάρολο των Αψβούργων και ο [[Ιωσήφ Φερδινάνδος]] της [[Βαυαρία|Βαυαρίας]]ς θα στεφόταν βασιλιάς της υπόλοιπης Ισπανίας. Η επιλογή του Ιωσήφ Φερδινάνδου έγινε με βάση δύο κυρίως κριτήρια. Ο Ιωσήφ Φερδινάνδος ήταν μεν συγγενής του αυτοκράτορα Λεοπόλδου Α', αλλά από την πλευρά της γυναίκας του (άρα δεν ήταν Αψβούργος), αλλά την ίδια στιγμή ήταν και σύμμαχος της Γαλλίας. Έτσι, οι σχέσεις του αυτές τον τοποθετούσαν σε ίση περίπου απόσταση από τις δύο μεγάλες δυναστείες.
 
Η συνθήκη αυτή μεταξύ της Γαλλίας και της Αγγλίας, δεν ήταν της αρεσκείας του Καρόλου αφού δεν επιθυμούσε την διάσπαση των ισπανικών εδαφών. Συμφώνησε, ωστόσο, στον ορισμό του Ιωσήφ Φερδινάνδου ως διάδοχο του, με την προϋπόθεση να μην αφαιρεθούν εδάφη από την Ισπανία. Όμως, στις 6 Φεβρουαρίου 1699, 3 μήνες μετά την υπογραφή της συνθήκης, ο Ιωσήφ Φερδινάνδος πεθαίνει σε ηλικία 16 χρονών καθιστώντας την συνθήκη μη εφαρμόσιμη.
Την άνοιξη του 1701, ήδη 30.000 Αυστριακοί είχαν συγκεντρωθεί στο [[Τιρόλο]] υπό την καθοδήγηση του Πρίγκηπα [[Ευγένιος της Σαβοΐας|Ευγένιου της Σαβοΐας]]. Στις [[9 Ιουλίου]] 1701, και χωρίς να έχει κηρυχθεί πόλεμος από καμία πλευρά, οι Αυστριακοί εισβάλλουν στο [[Δουκάτο του Μιλάνου]] και νικούν τους Γάλλους υπό τον [[Νικολά Κατινά]] στη [[Μάχη του Κάρπι]], κοντά στη [[Μοντένα]]. Την [[1η Σεπτεμβρίου]] αποκρούουν την αντεπίθεση του [[Δούκα του Βιλερουά]], γεγονός που οδηγεί στον αποκλεισμό της [[Μάντοβα]] και στην κατάληψη της Μοντένα από τους Αυστριακούς. Οι Γάλλοι οχυρώθηκαν στην [[Κρεμόνα]], όπου θα περίμεναν την επανέναρξη των εχθροπραξιών με το τέλος του χειμώνα. Αυτό δεν εμπόδισε τον Ευγένιο της Σαβοΐας να εξαπολύσει αιφνιδιαστική επίθεση τη νύχτα της [[1η Φεβρουαρίου|1ης Φεβρουαρίου]] [[1702]]. Στη διάρκεια της [[Μάχη της Κρεμόνα|μάχης]], οι Αυστριακοί κατάφεραν να αιχμαλωτίσουν τον Δούκα του Βιλερουά, αναγκάστηκαν όμως να οπισθοχωρήσουν λόγω σημαντικών απωλειών. Έτσι, οι Αυτριακοί συνέχισαν την πολιορκία της Μάντοβα την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1702, ενώ στις [[13 Μαΐου]] οι σύμμαχοι κήρυξαν και επίσημα τον πόλεμο στην Γαλλία και την Ισπανία. Στις γαλλικές δυνάμεις της Ιταλίας, τον αιχμαλωτισμένο Δούκα του Βιλερούα αντικατέστησε ο [[Δούκας του Βαντόμ]], ο οποίος αναμετρήθηκε με τον Ευγένιο της Σαβοΐας στη [[Μάχη του Λουτσάρα]], στις [[15 Αυγούστου]]. Το αποτέλεσμα της μάχης ήταν να καθηλωθούν οι δύο στρατοί μέχρι τις [[4 Νοεμβρίου]], ημερομηνία κατά την οποία οι Γάλλοι αποστρατοπέδευσαν εξαιτίας του επερχόμενου χειμώνα.
 
Στο [[Ρήνο]], η εξέλιξη του πολέμου σημαδεύτηκε από την συστράτευση του [[Μαξιμιλιανός Β΄ της Βαυαρίας|Μαξιμιλιανού Εμμανουήλ]], πρίγκιπα και εκλέκτορα της [[Βαυαρία|Βαυαρίας]]ς, στο πλευρό των Γάλλων, στις [[9 Σεπτεμβρίου]] του 1702. Οι Γάλλοι, για να αποκτήσουν πρόσβαση στη Βαυαρία και να ενωθούν με τον βαυαρικό στρατό, έπρεπε να διασχίσουν τον Ρήνο. Στη απέναντι όχθη, οι Γάλλοι υπό τον [[Δούκας του Βιλάρ|Δούκα του Βιλάρ]] ήρθαν αντιμέτωποι με τον στρατό του [[Λουδοβίκος-Γουλιέλμος της Βάδης|Λουδοβίκου-Γουλιέλμου της Βάδης]] στη [[μάχη του Φρίντλινγκεν]] που έλαβε χώρα στις [[14 Οκτωβρίου]]. Η έκβαση της μάχης ήταν μια αμφισβητήσιμη νίκη υπέρ των Γάλλων, αφού κατάφεραν μεν να απωθήσουν τον αυτοκρατορικό στρατό, αλλά υπέστησαν σημαντικές απώλειες και δεν κατάφεραν να συναντηθούν με τις βαυαρικές δυνάμεις.
 
Στο ολλανδο-γερμανικό μέτωπο, οι αγγλο-ολλανδικές δυνάμεις, υπό την καθοδήγηση του ανερχόμενου Άγγλου στρατηγού [[Δούκας του Μάρλμπορο|Δούκα του Μάρλμπορο]], κατάφεραν να προκαλέσουν την οπισθοχώρηση των Γάλλων. Αποτέλεσμα της προέλασης του συμμαχικού στρατού ήταν η κατάληψη της [[Λιέγη|Λιέγης]]ς τον Οκτώβριο του 1702.
 
Ο πόλεμος είχε ήδη επεκταθεί και στις θάλασσες. Τον Ιούλιο του ίδιου έτους ο αγγλο-ολλανδικός στόλος, με επικεφαλής τον άγγλο ναύαρχο [[Τζωρτζ Ρουκ]], έβαλε πλώρη προς το ισπανικό λιμάνι του [[Κάντιθ]], το οποίο βρισκόταν σε στρατηγική θέση κοντά στα στενά του [[Γιβραλτάρ]], με στόχο την κατάληψή του. Η πόλη πολιορκήθηκε από τις [[23 Αυγούστου]] και για ένα μήνα περίπου. Κρίνοντας ότι η κατάληψη του Κάντιθ δεν ήταν εφικτή, ο στόλος απέπλευσε στις [[29 Σεπτεμβρίου]], λύνοντας την πολιορκία. Επιστρέφοντας από το Κάντιθ, ο Ρουκ ενημερώθηκε ότι από τις [[23 Σεπτεμβρίου]], στον κόλπο του [[Βίγκο]], στη [[Γαλικία]], βρισκόταν ο ισπανικός στόλος που μετέφερε θησαυρούς από την [[Νότια Αμερική]]. Για να εξιλεωθεί για την αποτυχία του Κάντιθ, ο Ρουκ αποφάσισε να επιτεθεί με σκοπό την αρπαγή των ισπανικών θησαυρών. Έτσι, στις [[23 Οκτωβρίου]], στην [[Ναυμαχία του Βίγκο|ναυμαχία]] που έλαβε χώρα στον κόλπο του Βίγκο, ο αγγλο-ολλανδικός στόλος κατάφερε να συντρίψει τον γαλλο-ισπανικό και να κλέψει μεγάλο μέρος του φορτίου.
=== Η κλιμάκωση του πολέμου (1703) ===
 
Στα τέλη του 1702, ο πόλεμος είχε ήδη επεκταθεί στο μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Ευρώπης και πολλά από τα έως τότε ουδέτερα βασίλεια έπαιρναν το μέρος της μίας ή της άλλης πλευράς. Έτσι, στις αρχές του [[1703]], η Βαυαρία συνυπέγραψε νέα συνθήκη συμμαχίας με τη Γαλλία, στην οποία οι δύο πλευρές συμφωνούσαν στο διαμελισμό των ισπανικών Κάτω-Χωρών. Τον Μάιο του ίδιου έτους η [[Πορτογαλία]], προσχώρησε στην πλευρά των συμμάχων έναντι χρηματικού ποσού και εδαφικών ανταλλαγμάτων. Την ίδια εποχή, στην [[Ουγγαρία]], που βρισκόταν υπό Αυστριακή κατοχή, ξεσπά εξέγερση υποβοηθούμενη από τους Γάλλους, με ηγέτη τον [[Φέρεντς Ρακότσι]]. Τέλος, στις [[8 Νοεμβρίου]], το [[Δουκάτο της Σαβοΐας]] τάσσεται με το μέρος των συμμάχων για να αποφύγει την προδιαγραφόμενη προσάρτηση από την Γαλλία.
 
Στα πεδία της μάχης, ο πόλεμος συνεχίστηκε στο βόρειο μέτωπο με την κατάληψη της [[Βόννη|Βόννης]]ς από τον αγγλο-ολλανδικό στρατό, στις [[15 Μαΐου]] 1703. Ο επόμενος στόχος ήταν η κατάληψη της [[Αμβέρσα|Αμβέρσας]]ς, αλλά ο αντιπερισπασμός που επιχείρησε ο Δούκας του Μάρλμπορο, διασπάζοντας την αγγλο-ολλανδική στρατιά σε 4 κατευθύνσεις, δεν ξεγέλασε τους Γάλλους. Οι Γάλλοι, με επικεφαλής τον [[Δούκας του Μπουφλέ|Δούκα του Μπουφλέ]], περικύκλωσαν στο [[Μάχη του Έκερεν|Έκερεν]] το τμήμα του ολλανδικού στρατού που κατευθυνόταν προς την Αμβέρσα και σημείωσαν μια σημαντική νίκη που κατάφερε σημαντικό πλήγμα στις προσπάθειες των συμμάχων στο βόρειο μέτωπο.
 
Στο νοτιογερμανικό μέτωπο, οι γαλλικές δυνάμεις κατάφεραν τελικά να ενωθούν με τις βαυαρικές στις [[12 Μαΐου]] 1703. Οι αρχηγοί των δύο στρατών δεν μπορούσαν όμως να συμφωνήσουν για το επόμενο βήμα της εκστρατείας τους, καθώς ο Δούκας του Βιλλάρ ήθελε να κατευθυνθούν ανατολικά προς τη [[Βιέννη]], ενώ ο Μαξιμιλιανός πίστευε ότι θα έπρεπε να κινηθούν προς την Ιταλία για να συγκροτήσουν κοινό μέτωπο με τις εκεί γαλλικές δυνάμεις. Έτσι, ο Μαξιμιλιανός άφησε τον Βιλλάρ στην Βαυαρία και κινήθηκε νότια με 16000 Βαυαρούς στρατιώτες. Αρχικά η εκστρατεία του εξελίχθηκε ομαλά, αφού κατέλαβε το [[Ίνσμπρουκ]] στις [[25 Ιουνίου]]. Μέχρι το τέλος του καλοκαιριού όμως, είχε υποστεί τεράστιες απώλειες από την εξέγερση των ντόπιων χωρικών του [[Τιρόλο|Τιρόλου]]υ και έτσι τον Αύγουστο αναγκάστηκε να επιστρέψει πίσω στη Βαυαρία. Στην πλευρά των Αυστριακών, ο Λουδοβίκος της Βάδης κατέλαβε στις [[5 Σεπτεμβρίου]] το [[Άουγκσμπουργκ]], αφήνοντας όμως εκτεθειμένο το τμήμα του αυστριακού στρατού στο [[Χόκσταντ]]. Ο Δούκας του Βιλάρ εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία και στις [[20 Σεπτεμβρίου]], στη [[μάχη του Χόκσταντ]], περίπου πέντε χιλιάδες αυστριακοί πιάστηκαν αιχμάλωτοι. Με τη νίκη αυτή, και αφού ανακατέλαβαν το Άουγκσμπουργκ, οι επικεφαλής του γαλλο-βαυαρικού στρατού άρχισαν να σχεδιάζουν την εκστρατεία προς τη [[Βιέννη]]. Οι συνεχείς διαξιφισμοί όμως, ανάμεσα στον Δούκα του Βιλλάρ και στον Μαξιμιλιανό, οδήγησαν στην αντικατάσταση του πρώτου από τον [[Δούκα του Μαρσέν]].
 
=== Η κρίσιμη καμπή - Μάχη του Μπλένχαϊμ (1704) ===
 
Οι σύμμαχοι, για να αποτρέψουν το ενδεχόμενο κατάληψης της Βιέννης, αποφάσισαν να συγκεντρώσουν τα στρατεύματα τους στο νοτιογερμανικό μέτωπο, έχοντας ως επιπλέον σκοπό την εξουδετέρωση της Βαυαρίας. Έτσι, ο Δούκας του Μάρλμπορο, η στρατιά του οποίου βρισκόταν στο ολλανδικό μέτωπο, και παρά την αντίθεση των Ολλανδών που επιθυμούσαν την παραμονή του, ξεκίνησε την πορεία του νοτιοανατολικά, κατά μήκος του Ρήνου, ενώ ταυτόχρονα, η γαλλική στρατιά υπό τον Δούκα του Βιλλερουά, τον ακολουθούσε παράλληλα από απόσταση, φοβούμενη μια συμμαχική επίθεση στην γαλλική περιοχή του [[ΜοζέλλαςΜοζέλ (ποταμός)|Μοζέλλα]]. Στις [[7 Ιουνίου]] [[1704]], ο Δούκας του Μάρλμπορο, διέσχισε τον ποταμό [[Μάιν]], καθιστώντας σαφές ότι κατευθύνεται προς τη Βαυαρία, και στις [[22 Ιουνίου]], η στρατιά του συνενώθηκε με αυτή του Λουδοβίκου της Βάδης. Οι Γάλλοι έπρεπε οπωσδήποτε να ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην Βαυαρία και έτσι οι διαταγές που ήρθαν από τις [[Βερσαλλίες]], στις [[27 Ιουνίου]], όριζαν ότι η Γαλλική στρατιά, με επικεφαλής τον [[Δούκας του Ταλλάρ|Δούκα του Ταλλάρ]] και δύναμη 35 χιλιάδων ανδρών, θα άφηνε την Αλσατία για να κατευθυνθεί και αυτή προς την Βαυαρία.
 
Ύστερα από πολλούς ελιγμούς, οι δύο αντίπαλες στρατιές που αριθμούσαν περίπου 50 χιλιάδες άνδρες ο καθένας, συναντήθηκαν τελικά στις [[13 Αυγούστου]] [[1704]], στις όχθες του [[Δούναβης|Δούναβη]] και πιο συγκεκριμένα κοντά στο βαυαρικό χωριό Μπλένχαϊμ. Η μάχη ξεκίνησε στις 8 το πρωί και διήρκεσε όλη την ημέρα. Η έκβαση της μάχης ήταν μια συντριπτική ήττα για τους γαλλο-βαυαρούς και αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αποτροπή οποιασδήποτε απειλής για την Βιέννη. Συγχρόνως, η νίκη των συμμάχων σηματοδότησε το τέλος της συμμετοχής της Βαυαρίας στον πόλεμο και την απώλεια κάθε ελπίδας των Γάλλων για έναν γρήγορο και νικηφόρο τερματισμό του πολέμου. Οι Γάλλοι υπέστησαν βαριές απώλειες καθώς 30 χιλιάδες στρατιώτες ήταν νεκροί, τραυματισμένοι ή αγνοούμενοι. Επιπλέον, ο Γάλλος στρατάρχης, Δούκας του Ταλλάρ, συνελήφθη από τους Άγγλους και οδηγήθηκε κρατούμενος στην Αγγλία. Ο δρόμος ήταν πλέον ανοιχτός στους συμμάχους για μία ενδεχόμενη εισβολή στη [[Γαλλία]].
 
Σαν να μην έφτανε αυτό, στις [[4 Αυγούστου]] ο αγγλο-ολλανδικός στόλος, με επικεφαλής τον Άγγλο ναύαρχο [[Τζωρτζ Ρουκ]], κατέλαβε το [[Γιβραλτάρ]]. Σε αντίδραση, ο Γαλλικός στόλος απέπλευσε από την [[Τουλόν]] και κατευθύνθηκε προς τα στενά. Οι δύο στόλοι συναντήθηκαν στις [[24 Αυγούστου]] στα ανοικτά της [[Μάλαγα|Μάλαγας]]ς και από την [[Ναυμαχία της Μάλαγας|ναυμαχία]] που ακολούθησε δεν προέκυψε νικητής, ενώ οι απώλειες και στις δύο πλευρές ήταν σημαντικές. Οι Γάλλοι υποστήριξαν ότι είχαν κερδίσει την ναυμαχία και απέσυραν το στόλο τους πίσω στην Τουλόν απ'όπου δεν απέπλευσαν ξανά μέχρι το τέλος του πολέμου εξαιτίας της συμμαχικής υπεροχής στη [[Μεσόγειο]].
 
=== Συμμαχική αντεπίθεση (1705 - 1706) ===
== Παραπομπές ==
{{παραπομπές}}
 
 
{{Ενσωμάτωση κειμένου|en|War of the Spanish Succession}}
 
 
{{Ενσωμάτωση κειμένου|fr|Guerre de Succession d'Espagne}}
87.774

επεξεργασίες