Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Μάλι»

48 bytes αφαιρέθηκαν ,  πριν από 6 έτη
μ
bad link repair, replaced: Μπαμάκο → Μπαμακό (4) με τη χρήση AWB
μ (bad link repair, replaced: Μπαμάκο → Μπαμακό (4) με τη χρήση AWB)
|εθνικός_ύμνος = ''[[Pour l'Afrique et pour toi, Mali|Le Mali]]''<br /><small>"Μάλι"</small><ref>[http://www.koulouba.pr.ml/spip.php?article93&calendrier_mois=9&calendrier_annee=2008 Presidency of Mali: Symboles de la République, L’Hymne National du Mali]</ref>
|επίσημες_γλώσσες =[[γαλλική γλώσσα|γαλλική]]
| πρωτεύουσα = [[ΜπαμάκοΜπαμακό]]
| πληθυσμός_πρωτεύουσας =
| συντεταγμένες_πρωτεύουσας =
{{coord|12|39|N|8|0|W|type:city|format=dms|display=inline|name=ΜπαμάκοΜπαμακό}}
| μεγαλύτερη_πόλη = πρωτεύουσα
|πολίτευμα= [[Ημιπροεδρικό σύστημα]]
}}
Το '''Μάλι''' είναι ένα κράτος της Δυτικής [[Αφρική|Αφρικής]]ς. Επί αποικιοκρατίας ονομαζόταν '''[[Γαλλικό Σουδάν]]'''. Η έκταση της χώρας είναι 1.240.000 τετ. χλμ., έχει πληθυσμό ([[Κατάλογος χωρών ανά πληθυσμό|κατατάσσεται 71η]]) 12.666.987, με βάση τις εκτιμήσεις του 2009.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ml.html CIA World Fact Book]</ref> και πρωτεύουσά του είναι το [[ΜπαμάκοΜπαμακό]]. Συνορεύει ΒΑ με την [[Αλγερία]], Α με τον [[Νίγηρα]], Ν με το [[Μπουρκίνα Φάσο]], [[Ακτή Ελεφαντοστού]] και [[Γουινέα]] και Δ με τη [[Σενεγάλη]] και [[Μαυριτανία]]. Το κλίμα είναι ξηρό και θερμό, το βόρειο 1/3 της χώρας πέφτει στην έρημο της [[Σαχάρα|Σαχάρας]]ς. Η χώρα είναι κυρίως αγροτική .
 
Η σημαία της Χώρας είναι τρίχρωμη σε ισοπαχείς κάθετες λωρίδες, αρχής γενομένης από την πράσινη (προσίστια), κίτρινη (κεντρική) και κόκκινη και σε αναλογία πλάτους μήκους 2 προς 3.
== Ιστορία ==
[[Αρχείο:Mali carte.png|μικρογραφία|240px|αριστερά|Χάρτης του Μάλι]]
Το Μάλι ήταν κάποτε τμήμα μιας από τις τρεις δυτικοαφρικανικές αυτοκρατορίες που ήλεγχαν το εμπόριο της [[Σαχάρα]] σε χρυσό, αλάτι και σκλάβους. Η αρχαιότερη από αυτές ήταν η αυτοκρατορία της [[Γκάνα]], η οποία και επεκτάθηκε από τον 8ο αιώνα μέχρι το 1078, οπότε κατακτήθηκε από τος [[Αλμοραβίδες]]. Η δεύτερη αυτοκρατορία του Μάλι σχηματίστηκε στον άνω Νίγηρα και άκμασε μέχρι το 14ο αιώνα. Εκείνη την εποχή άκμασε και το [[Τιμπουκτού]], που ήταν παράλληλα και ισλαμικό κέντρο. Εσωτερικές τριβές οδήγησαν στη διάλυση της αυτοκρατορίας και στην ανάδειξη μιας νέας δύναμης, των Σογκάι, φυλής που ζούσε στα βορειοδυτικά της σημερινής Νιγηρίας. Οι Σονγκάι ανεξαρτητοποιήθηκαν από τους απογόνους της αυτοκρατορίας Μάλι και επεκτάθηκαν σε όλη την ανατολική περιοχή. Το 1591 εισέβαλε την περιοχή το [[Μαρόκο]] και η διάλυση της αυτοκρατορίας Σονγκάι σήμανε το τέλος της περιοχής ως διαμετακομιστικού κέντρου. Βασικός λόγος ήταν και το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι είχαν εδραιώσει πλέον θαλάσσιες οδούς μεταφοράς εμπορευμάτων οι οποίες καθιστούσαν ασήμαντη την δια ξηράς μεταφορά, μέσω της Σαχάρα. Κατά τον 18ο αιώνα οι κάτοικοι της περιοχής βίωσαν μεγάλη έλλειψη τροφίμων και πολλοί έφτασαν στο σημείο να πουλούν τον εαυτό τους σε σκλαβοπάζαρα ίσα για να έχουν κάτι να φάνε. Ειδικά στο διάστημα 1738-1756 η ξηρασία και οι ακρίδες έγιναν αιτία να πεθάνει από πείνα περίπου ο μισός πληθυσμός του [[Τιμπουκτού]]. Κατά τα τέλη του 19ου αιώνα η περιοχή κατακτήθηκε από γαλλικά στρατεύματα που ονόμασαν και όλη την περιοχή, του Μάλι συμπεριλαμβανομένου, [[Γαλλικό Σουδάν]]. Το 1959 το [[Γαλλικό Σουδάν]] μετονομάστηκε σε Δημοκρατία του Σουδάν και η [[Σενεγάλη]] ενώθηκε με αυτό για να σχηματίσουν μαζί την Ομοσπονδία του Μάλι. Η Ομοσπονδία απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1960. Η Δημοκρατία του Σουδάν έγινε η ανεξάρτητη Δημοκρατία του Μάλι στις 22 Σεπτεμβρίου του 1960 και ως πρώτος πρόεδρος εξελέγη ο [[Μοντίμπο Κεϊτά]]. Αυτός εφάρμοσε μονοκομματική πολιτική με σοσιαλιστικό προσανατολισμό και προχώρησε σε εθνικοποιήσεις.
 
==Νεότερη Ιστορία==
Στις [[προεδρικές εκλογές στο Μάλι 2007|προεδρικές εκλογές του 2007]] Πρόεδρος εξελέγη ο ανεξάρτητος [[Αμάντου Τουμάνι Τουρέ]] με ποσοστό 71,2% των ψήφων. Τον Ιούλιο του 2008, οι αντάρτες [[Τουαρέγκ]] συμφώνησαν σε εκεχειρία με την κυβέρνηση ,<ref> [http://www.in.gr/news/QuickNews.asp?lngEntityID=921315 in.gr], ''Εκεχειρία συμφώνησε η κυβέρνηση του Μάλι με τους αντάρτες Τουαρέγκ'', 21 Ιουλίου 2008</ref>, έπειτα από διαμεσολάβηση της [[Αλγερία|Αλγερίας]]ς.
 
=== Πραξικόπημα 2012 ===
|date=7 Απριλίου 2012}}</ref>
 
Ο Τουρέ παραιτήθηκε από Πρόεδρος στις 8 Απριλίου και στις 19 Απριλίου 2012 έφυγε από τη χώρα και αυτοεξορίστηκε στη γειτονική [[Σενεγάλη]].
 
Στις 20 Αυγούστου 2012 σχηματίστηκε κυβέρνηση εθνικής ενότητας, η οποία εγκρίθηκε από τον προσωρινό πρόεδρο [[Ντιονκούντα Τραορέ]].<ref name="Reuters 20">{{cite news | url=http://in.reuters.com/article/2012/08/20/mali-crisis-idINL6E8JKE7Q20120820 | title=Mali forms new caretaker government | agency=Reuters | date=21-8-2012 | accessdate=21-8-2012}}</ref> Πρωθυπουργός παρέμεινε ο [[Σεΐκ Μοντίμπο Ντιαρά]]. Ο τελευταίος απώλεσε γρήγορα την υποστήριξη του Ισλαμικού Συμβουλίου και συνελήφθη από το στρατό στις 10 Δεκεμβρίου. Ο Ντιαρά οδηγήθηκε σε στρατιωτική βάση του Κατί.<ref name="AP 10">{{cite news|title=Mali’s PM arrested by junta|url=http://www.bostonherald.com/news/international/asia_pacific/view/20121210malis_pm_arrested_by_junta/srvc=home&position=recent|accessdate=11 December 2012|agency=Associated Press|date=10-12-2012}}</ref> Λίγο μετά τη σύλληψή του, ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε την παραίτησή του, μιλώντας στην κρατική τηλεόραση.<ref name="AFP 10">{{cite news|title=Mali PM resigns after being arrested by troops|url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hrZo4r-Mz8yfVDSIB1tYxWCFLupw?docId=CNG.924cb15c775e21276db5cd9e029672d3.a1|accessdate=11-12-2012|agency=Agence France-Presse|date=10-12-2012}}</ref>
=== Προεδρικές εκλογές 2013 ===
Οι τελευταίες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 28 Ιουλίου 2013, με το δεύτερο γύρο να διεξάγεται στις 11 Αυγούστου.<ref>[http://www.aljazeera.com/news/africa/2013/05/201352814129579842.html Mali sets date for presidential election] Al Jazeera, 28-5- 2013</ref><ref>{{cite news|title=Voters defy threats as polls close in Mali|url=http://www.aljazeera.com/news/africa/2013/07/2013728193018763120.html|accessdate=29-7-2013|newspaper=Al Jazeera|date=28-7-2013}}</ref> Νικητής στο δεύτερο γύρο αναδείχθηκε ο [[Ιμπραχίμ Μπουμπακάρ Κεϊτά]], με ποσοστό 77,61% έναντι 22,39% για το [[Σουμάιλα Σισέ]]. Ο Κεϊτά ορκίστηκε πρόεδρος στις 4 Σεπτεμβρίου 2013.
 
 
== Δημογραφία ==
[[Αρχείο:Mali - Bozo girl in Bamako.jpg|150px|μικρογραφία|Ένα κορίτσι της φυλής Μποζό, στο ΜπαμάκοΜπαμακό.]]
Επίσημη γλώσσα είναι η γαλλική, με το 80% να μιλούν τη διάλεκτο Μπαμπαρά. Ποσοστό άνω του 30% του συνολικού πληθυσμού ζει στις πόλεις. Οι κάτοικοι είναι Σουνίτες Μουσουλμάνοι σε ποσοστό 90%. Κύρια εθνοτική ομάδα είναι οι Μαντέ (50%). Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2009 τα 50,35 χρόνια (48,38 χρόνια οι άνδρες και 52,38 οι γυναίκες).<ref name="cia"/>
 
{{Βικιλεξικό|Μάλι|Μάλι}}
{{commons|Atlas of Mali|Atlas of Mali<br/>(Άτλας του Μάλι)}}
 
 
{{Αφρική}}
92.384

επεξεργασίες