Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Βυζαντινή τέχνη»

→‎Παλαιοχριστιανική περίοδος: αναδιάταξη, προσθήκη μνημειακής ζωγραφικής
(→‎Οι απαρχές: αφαίρεση τμήματος για να τοποθετηθεί πιο κάτω)
(→‎Παλαιοχριστιανική περίοδος: αναδιάταξη, προσθήκη μνημειακής ζωγραφικής)
 
Στην [[Αγία Σοφία (Κωνσταντινούπολη)|Αγία Σοφία]] της Κωνσταντινούπολης αποτυπώνονται οι νέες αντιλήψεις της βυζαντινής αρχιτεκτονικής για τον χώρο. Κύριος φορέας νοήματος γίνεται τώρα το εσωτερικό του ναού, που φιλοξενεί τους πιστούς και τους υποβάλλει την ιδέα του άπειρου σύμπαντος στο οποίο κατοικεί ο Θεός<ref>Χ. Χρήστου, ''Εισαγωγή στην Τέχνη: Αρχιτεκτονική – Πλαστική'', Αθήνα 1987, σσ. 107-108˙ Π.Α. Μιχελής, ''Αισθητική θεώρηση της βυζαντινής τέχνης'', 7η έκδ., Αθήνα 2006, σ. 47.</ref>. Την αίσθηση του απείρου ενισχύει ιδιαίτερα ο τρούλος, που ελκύει το βλέμμα προς τα πάνω και εξαίρει την κατακόρυφη διάσταση έναντι της οριζόντιας των δρομικών κτηρίων. Την αίσθηση του απείρου ενισχύει και ο διάκοσμος με τη ρυθμική του ομοιογένεια. Το εσωτερικό καθορίζει, τέλος, τη μορφή που παίρνει το εξωτερικό κέλυφος του κτίσματος, και όχι το αντίθετο, όπως στον αρχαίο ελληνικό ναό<ref>Π.Α. Μιχελής, ''Αισθητική θεώρηση της βυζαντινής τέχνης'', 7η έκδ., Αθήνα 2006, σ. 46 με αναφορά στις σχετικές απόψεις του Josef Strzykowski.</ref>
 
==== Παλαιοχριστιανική μνημειακή ζωγραφική ====
Η πρωιμότερη βυζαντινή ζωγραφική συνεχίζει την ελληνιστική και ρωμαϊκή παράδοση της τοιχογραφίας αλλά επενδύει τα κλασικά θέματα με αλληγορικό χριστιανικό περιεχόμενο: κοινές απεικονίσεις ψαρέματος απέδωσαν την αλίευση ψυχών, και απεικονίσεις βοσκών που κουβαλούν τα ζώα τους (εικονογραφικός τύπος μοσχοφόρου) απέδωσαν τον Καλό Ποιμένα που επαναφέρει τους παραστρατημένους στον δρόμο της πίστης<ref>Π. Λεμὲρλ, "[http://www.myriobiblos.gr/texts/greek/lemerl_psychologia.html Η ψυχολογία της βυζαντινής τέχνης]", μτφρ. Β. Παπαθανασοπούλου, ''Εποπτεία'', Οκτώβριος 1993.</ref>. Χαρακτηριστικά δείγματα κλασικής τέχνης στην υπηρεσία της νέας θρησκείας είναι, μεταξύ άλλων, οι τοιχογραφίες του Καλού Ποιμένα, των Πρωτόπλαστων και άλλων χριστιανικών θεμάτων σε βαπτιστήριο ιδιωτικής οικίας στη [[Δούρα Ευρωπός|Δούρα Ευρωπό]] της Συρίας (περ. 240)<ref>R. Cormack, ''Byzantine Art'', Oxford History of Art, Oxford 2000, σσ. 13-14 εικ. 6.</ref>, οι τοιχογραφίες του Καλού Ποιμένα στην Κατακόμβη της Δομιτίλλας στη Ρώμη (τέλη 2ου-αρχές 3ου αι.)<ref>Ν. Πανσελήνου, ''Βυζαντινή ζωγραφική: Η βυζαντινή κοινωνία και οι εικόνες της'', 9η έκδ., Αθήνα 2010, σσ. 43-44 εικ. 8.</ref>, η τοιχογραφία των Τριών Παίδων εν Καμίνω στην Κατακόμβη της Πρισίλλας στη Ρώμη (μέσα 3ου αι.)<ref>Ν. Πανσελήνου, ''Βυζαντινή ζωγραφική: Η βυζαντινή κοινωνία και οι εικόνες της'', 9η έκδ., Αθήνα 2010, σ. 44 εικ. 9.</ref> και τα μαρμάρινα αγαλματικά πορτρέτα και συμπλέγματα από τη Μικρά Ασία, π.χ. με θέμα τον Ιωνά και το Κήτος<ref>R. Cormack, ''Byzantine Art'', Oxford History of Art, Oxford 2000, σσ. 14-15 εικ. 7.</ref>.
 
==== Παλαιοχριστιανική ψηφιδογραφία ====
</gallery></center>
 
==== Πρωτοβυζαντινές φορητές εικόνες ====
==== Παλαιοχριστιανική ζωγραφική ====
Χαρακτηριστικό δείγμα παλαιοχριστιανικής ζωγραφικής αποτελούν οι εικόνες. Παράλληλα με την αρχιτεκτονική και τηνοι ζωγραφική,φορητές αναπτύσσεταιεικόνες. και η μικροτεχνία με βάση υλικά όπως το ελεφαντόδοντο, το χρυσάφι ή το ασήμι, αν και δεν διασώζεται σήμερα μεγάλο μέρος δημιουργιών αυτού του είδους.
 
<center><gallery widths="180px" heights="180px" perrow=3 caption="Πρωτοβυζαντινές φορητές εικόνες">
File:Menas.jpg|Ο Χριστός και ο Άγιος Μηνάς, εικόνα από το Bawit της Αιγύπτου, 6ος αι. Παρίσι, Λούβρο
</gallery></center>
 
 
==== Παλαιοχριστιανική μικροτεχνία ====
Παράλληλα με την αρχιτεκτονική και την ζωγραφική, αναπτύσσεται και η μικροτεχνία με βάση υλικά όπως το ελεφαντόδοντο, το χρυσάφι ή το ασήμι, αν και δεν διασώζεται σήμερα μεγάλο μέρος δημιουργιών αυτού του είδους.
[[Αρχείο:Ravenna Maximian chair.jpg|δεξιά|μικρογραφία|300px|Θρόνος του επισκόπου Μαξιμιανού από τη [[Ραβέννα]], ελεφαντόδοντο, μέσα 6ου αι.]]
 
2.314

επεξεργασίες