Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Μεθανικός ισοπροπυλεστέρας»

μ
Επιμέλεια με τη χρήση AWB (10269)
μ (Bot: Migrating 1 langlinks, now provided by Wikidata on d:Q461068)
μ (Επιμέλεια με τη χρήση AWB (10269))
<!-------Ενότητα : Χημικά Αναγνωριστικά------>
|χημικός τύπος = C<sub>4</sub>H<sub>8</sub>O<sub>2</sub>
|μοριακή μάζα = 88,1051200 [[amu]]<ref>[http://www.thegoodscentscompany.com/data/rw1003661.html| Δικτυακός τόπος Thegoodscentscompany.com]</ref>
|σύντομος συντακτικός τύπος = HCOOCH(CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>
|συντομογραφίες = HCOOiPr
}}
 
O '''μεθπανικός ισοπροπυλεστέρας''' ή '''φορμικός ισοπροπυλεστέρας''' ή '''μυρμηκιικός ισοπροπυλεστέρας''', είναι ο [[εστέρες|εστέρας]] που παράγεται από την [[εστεροποίηση]] [[μεθανικό οξύ|μεθανικού οξέος]] και [[προπανόλη-2|προπανόλης-2]]. Έχει σύντομο [[συντακτικός τύπος|συντακτικό τύπο]] HCOOCH(CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>, που γράφεται συντομογραφικά HCOOiPr. Είναι ένα άχρωμο υγρό με χαρακτηριστική μέτριας ισχύος οσμής, αιθέριας, τροπικής [[καρύδα|καρύδας]]ς. Χρησιμοποιείται ως γευστικός ή αρωματικός παράγοντας. Όριο ανίχνευσης οσμής από ανθρώπους 10%. [[Τοξικότητα]] LD<sub>50</sub> (σε [[ποντίκι|ποντίκια]]α) 4,3 g/kg.
 
== Δομή ==
=== Εστεροποίηση ===
 
Ο μεθανικός ισοπροπυλεστέρας μπορεί να παραχθεί με [[χημική αντίδραση|αντίδραση]] [[εστεροποίηση|εστεροποίησης]]ς [[προπανόλη-2|προπανόλης-2]] (CH<sub>3</sub>CH(OH)CH<sub>3</sub>) και [[μεθανικό οξύ|μεθανικού οξέος]] (HCOOH) σε όξινο περιβάλλον<ref>Ως μέσο οξίνισης χρησιμοποιείται συνήθως το [[θειικό οξύ]] (H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>), για να απορροφά το παραγόμενο [[νερό]] (H<sub>2</sub>O) και έτσι να μετακινεί το σημείο ισορροπίας της [[αμφίδρομη αντίδραση|αμφίδρομης αντίδρασης]] προς τα δεξιά, και έτσι να την κάνει πρακτικά μονόδρομη:</ref><ref>Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 298, §13.3Α1.</ref>:
 
<div style='text-align: center;'>
=== Αλκυλίωση ===
 
Ο μεθανικός ισοπροπυλεστέρας μπορεί να παραχθεί με [[χημική αντίδραση|αντίδραση]] [[αλκυλίωση|αλκυλίωσης]]ς [[μεθανικό νάτριο|μεθανικού νατρίου]] (HCOONa) με [[αλκυλαλογονίδια|ισοπροπυλαλογονίδιο]] (CH<sub>3</sub>CHXCH<sub>3</sub>)<ref>Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 298, §13.3Α2.</ref>:
 
<div style='text-align: center;'>
=== Ακυλίωση ===
 
Ο μεθανικός ισοπροπυλεστέρας μπορεί να παραχθεί με [[χημική αντίδραση|αντίδραση]] [[ακυλίωση|ακυλίωσης]]ς [[προπανόλη-2|προπανόλης-2]] (CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>OH), με τις ακόλουθες [[χημική ένωση|χημικές ενώσεις]]<ref>Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 298, §13.3Α3.</ref>:
 
1. Με [[ακυλαλογονίδια|φορμυλαλογονίδιο]] (HCOX):
=== Σαπωνοποίηση ===
 
O μεθανικός ισοπροπυλεστέρας δίνει [[χημική αντίδραση|αντίδραση]] [[σαπωνοποίηση|σαπωνοποίησης]]ς με [[υδροξείδιο του νατρίου]] (NaOH), σχηματίζοντας [[μεθανικό νάτριο]] (HCOONa) και [[προπανόλη-2]] (CH<sub>3</sub>CH(ΟΗ)CH<sub>3</sub>)<ref>Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 306, §13.7.1.</ref>:
<div style='text-align: center;'>
<math>\mathrm{HCOOCH(CH_3)_2 + NaOH \xrightarrow{} HCOONa + CH_3CH(OH)CH_3}</math>
=== Αμμωνιόλυση ===
 
O μεθανικός ισοπροπυλεστέρας δίνει [[χημική αντίδραση|αντίδραση]] [[αμμωνιόλυση|αμμωνιόλυσης]]ς με [[αμμωνία]] (NH<sub>3</sub>), σχηματίζοντας [[μεθαναμίδιο]] (HCONH<sub>2</sub>) και [[προπανόλη-2]] (CH<sub>3</sub>CH(OH)CH<sub>3</sub>)<ref>Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 306, §13.7.3.</ref>:
<div style='text-align: center;'>
<math>\mathrm{HCOOCH(CH_3)_2 + NH_3 \xrightarrow{} HCONH_2 + CH_3CH(OH)CH_3}</math>
=== Επίδραση οργανομαγνησιακών ενώσεων ===
 
O μεθανικός ισοπροπυλεστέρας δίνει [[χημική αντίδραση|αντίδραση]] επίδρασης [[οργανομαγνησιακές ενώσεις|οργανομαγνησιακών ενώσεων]] (RMgX), σχηματίζοντας [[αλδεΰδες|αλδεΰδη]] (RCHO) και [[οργανομαγνησιακές ενώσεις|ισοπροπυλομαγνησιοαλογονίδιο]](CH<sub>3</sub>CH(OMgX)CH<sub>3</sub>)<ref>Το τελευταίο με [[υδρόλυση]] σχηματίζει [[προπανόλη-2]] (CH<sub>3</sub>CH(OH)CH<sub>3</sub>).</ref><ref>Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 306, §13.7.4.</ref>:
 
<div style='text-align: center;'>
=== Αναγωγή ===
 
O μεθανικός ισοπροπυλεστέρας δίνει [[χημική αντίδραση|αντιδράσεις]] [[οξειδοαναγωγή|οξειδοαναγωγής]]ς, σχηματίζοντας [[μεθανόλη]] (CH<sub>3</sub>OH) και [[προπανόλη-2]] (CH<sub>3</sub>CH(OH)CH<sub>3</sub>)<ref>Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 307, §13.7.5.</ref>:
 
1. Με [[νάτριο]] (Na) και [[αιθανόλη]] (CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub>OH):
=== Συμπύκνωση ===
 
O μεθανικός ισοπροπυλεστέρας δίνει [[χημική αντίδραση]] [[συμπύκνωση|συμπύκνωσης]]ς με επίδραση [[νάτριο|νατρίου]] σε απρωτικούς διαλύτες, σχηματίζοντας [[αιθανοδιάλη]] και [[ισοπροπανολικό νάτριο]] (CH<sub>3</sub>CH(ONa)CH<sub>3</sub>)<ref>Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 307, §13.7.7α.</ref>:
<div style='text-align: center;'>
<math>\mathrm{2HCOOCH(CH_3)_2 + 2Na \xrightarrow{} HCOCHO + 2CH_3CH(ONa)CH_3}</math>
* Δ. Νικολαΐδη: Ειδικά κεφάλαια Οργανικής Χημεία, Θεσσαλονίκη 1983.
 
{{Πρότυπο:Καρβονικοί εστέρες}}
 
[[Κατηγορία: Καρβοξυλικοί εστέρες]]
30.819

επεξεργασίες