Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Σαμουέλ ντε Σαμπλαίν»

μδιορθ
(Διόρθωση ημερομηνίας. Όλες οι πηγές αναφέρουν ως ημερομηνία την 29η Ιουλίου.)
(μδιορθ)
[[Αρχείο:Samuel-de-champlain-s.jpg|thumb|300px|right|''Σαμουέλ ντε ΣαπμπλαίνΣαμπλαίν''. Φανταστικό πορτρέτο φιλοτεχνημένο το 1870 από τον γαλλοκαναδό ζωγράφο [[Τεοφίλ Αμέλ]] (Théophile Hamel, 1817–1870).]]
Ο ''' Σαμουέλ ντε Σαμπλαίν'''<ref>Το όνομα του Σαμπλαίν προφέρεται ''Σαμ-πλαιν'' με το ''μ'' και ''π'' ως χωριστούς φθόγγους. Σε ελληνικά κείμενα, ο Σαμπλαίν αναφέρεται επίσης με τις εναλλακτικές γραφές Σαμουέλ Σαμπλέν, Σαμιέλ ντε Σαμπλέν και Σαμιουέλ ντε Σαμπλέν.</ref> (Samuel de Champlain, [[Μπρουάζ]], [[Γαλλία]], μεταξύ [[1567]] και [[1580]] – [[Κεμπέκ (πόλη)|Κεμπέκ]], [[Καναδάς]], [[25 Δεκεμβρίου]] [[1635]]) ήταν [[Γαλλία|Γάλλος]] [[Γεωγραφία|γεωγράφος]], χαρτογράφος και εξερευνητής. Ήταν από τους πρώτους που άνοιξαν τον δρόμο του εμπορίου γούνας στην [[Βόρεια Αμερική|Βόρειο Αμερική]]. Το [[1608]] ίδρυσε την [[Πόλη του Κεμπέκ]], και διετέλεσε τέταρτος κυβερνήτης της [[αποικία|αποικίας]] της [[Νέα Γαλλία|Νέας Γαλλίας]].
 
Αμέσως μετά την δημοσίευση του βιβλίου, ο βασιλιάς της [[Γαλλία|Γαλλίας]] Ερρίκος Δ΄ ζήτησε από τον Σαμπλαίν να συμμετάσχει σε νέα εξερευνητική αποστολή στην [[Βόρεια Αμερική|Βόρειο Αμερική]] και να του αναφέρει λεπτομερώς τις ανακαλύψεις του. Τα δύο πλοία της νέας αποστολής, με αρχηγό τον Πιέρ Ντυ Γκουά ντε Μοντ, ηγεμόνα της Μοντ (Pierre Du Gua de Monts), απέπλευσαν από την [[Γαλλία]] την άνοιξη του [[1604]] προς τις εκβολές του [[Άγιος Λαυρέντιος|Αγίου Λαυρεντίου]]. Φτάνοντας στις ακτές της [[Βόρεια Αμερική|Βορείου Αμερικής]], οι εξερευνητές ίδρυσαν τον καταυλισμό της Νήσου του Τιμίου Σταυρού (Îsle Ste-Croix), που βρίσκεται στα θαλάσσια όρια μεταξύ [[Νιου Μπράνσγουικ]] και της πολιτείας [[Μέιν]] των [[ΗΠΑ]].
 
Ο χειμώνας στην Νήσο του Τιμίου Σταυρού ήταν ιδιαιτέρως βαρύς, και οι μισοί από τους λιγοστούς πρώτους εποίκους πέθαναν, πιθανότατα από σκορβούτο. Την άνοιξη του [[1605]], ο Σαμπλαίν μετέφερε την αποικία στην περιοχή του Κόλπου Φάντυ (Baie de Fundy), που βρίσκεται ανάμεσα στην σημερινή [[Νέα Σκωτία]] και το σημερινό [[Νιου Μπράνσγουικ]]. Εκεί, οι έποικοι ίδρυσαν το [[Πορ Ρουαγιάλ]] (Βασιλικό Λιμένα, Port-Royal). Με βάση το Πορ Ρουαγιάλ, ο Σαμπλαίν εξερεύνησε τις εκβολές του [[Άγιος Λαυρέντιος|Αγίου Λαυρεντίου]] και τα παράλια της μετέπειτα [[ΗΠΑ|Νέας Αγγλίας]]. Το [[1607]], ο Σαμπλαίν επέστρεψε στην [[Γαλλία]] μαζί με τον Ντυ Γκουά, επειδή ο βασιλιάς Ερρίκος Δ΄ αφαίρεσε από τον Ντυ Γκουά τα αποκλειστικά δικαιώματα εμπορίου με τον [[Αμερική|Νέο Κόσμο]].
 
== Το τρίτο ταξίδι και η ίδρυση της Πόλης του Κεμπέκ ==
== Πόλεμος με τους αυτόχθονες ==
 
Το καλοκαίρι του [[1608]], ο Σαμπλαίν προσπάθησε να εδραιώσει την νέα [[Γαλλία|γαλλική]] αποικία δημιουργώντας καλές σχέσεις με τους αυτόχθονες της περιοχής. Έκλεισε συμμαχία με τους [[Χιούρον]] με την υπόσχεση να τους βοηθήσει στον πόλεμο τους με τους [[Ιροκουά|Ιροκέζους]]. Στις [[29 Ιουλίου]] του [[1608]], ο Σαμπλαίν με δύο [[Γαλλία|Γάλλους]] στρατιώτες και 60 αυτόχθονες [[Χιούρον]] ήρθαν αντιμέτωποι με μια ομάδα [[Ιροκουά|Ιροκέζων]] σε ένα σημείο της σημερινής πολιτείας της [[ΗΠΑ|Νέας Υόρκης]]. Ο Σαμπλαίν, με μία βολή με το αρκεβούζιό του, σκότωσε δύο από τους αρχηγούς των [[Ιροκουά|Ιροκέζων]], οι οποίοι κατόπιν τράπηκαν σε φυγή. Το γεγονός αυτό ήταν η απαρχή της σύγκρουσης των [[Γαλλία|Γάλλων]] εποίκων με τους αυτόχθονες [[Ιροκουά|Ιροκέζους]], μιας διαμάχης που διήρκεσε έναν αιώνα.
 
Μετά την νίκη του κατά των [[Ιροκουά|Ιροκέζων]], ο Σαμπλαίν επέστρεψε στην [[Γαλλία]] για να ιδρύσει, μαζί τον Πιέρ Ντυ Γκουά και πλούσιους εμπόρους από την Ρουέν, εταιρεία για την εκμετάλλευση του εμπορίου γούνας από το [[Κεμπέκ]]. Κατά την παραμονή του στην [[Γαλλία]], ο Σαμπλαίν αρραβωνιάστηκε με την δωδεκάχρονη Ελέν Μπουλλέ (Hélène Boullé), λαμβάνοντας ως προίκα 4.500 λίβρες, ποσό πολύ σημαντικό για την εποχή εκείνη. (Ο γάμος έλαβε ισχύ δύο χρόνια αργότερα.).
 
Στις [[21 Μαΐου]] του [[1611]], ο Σαμπλαίν επέστρεψε και πάλι στην [[Πόλη του Κεμπέκ]]. Το καλοκαίρι του [[1611]], εξερεύνησε την περιοχή του σημερινού [[Μόντρεαλ]], όπου και τραυματίστηκε από βέλος [[Ιροκουά|Ιροκέζων]]. Το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς, αναγκάσθηκεαναγκάστηκε να επιστρέψει και πάλι στην [[Γαλλία]] για να εξασφαλίσει τα οικονομικά μέσα για την συνέχεια του εξερευνητικού του έργου. Πίσω του άφησε μόνο 16 άντρες.
 
== Η δημιουργία της Νέας Γαλλίας ==
 
Οι πιστωτές του Σαμπλαίν διέκοψαν την χρηματοδότηση της αποστολής και ο τελευταίος αναγκάστηκε να ζητήσει την παρέμβαση του βασιλιά της [[Γαλλία|Γαλλίας]] Λουδοβίκου ΙΓ΄. Το φθινόπωρο του [[1612]], ο βασιλιάς της [[Γαλλία|Γαλλίας]] διόρισε τον Σαμπλαίν υποκυβερνήτη της αποικίας της [[Νέα Γαλλία|Νέας Γαλλίας]]. Έτσι, στις [[13 Μαρτίου]] του [[1613]], ο Σαμπλαίν επέστρεψε στην [[Νέα Γαλλία]] έχοντας λάβει εντολή από τον βασιλιά να επεκτείνει και να εξασφαλίσει τις [[Γαλλία|γαλλικές]] κτήσεις στην [[Βόρεια Αμερική|Βόρειο Αμερική]]. Ο Σαμπλαίν είχε λάβει επίσης βασιλική εντολή να βρει το θαλάσσιο «βόρειο πέρασμα» προς την [[Άπω Ανατολή]]. (Κατά πάσα πιθανότητα, είχε ακούσει τους αυτόχθονες να μιλούν για τον Κόλπο Χάντσον και νόμιζε πως επρόκειτο για πορθμό που ενώνει τον [[Ατλαντικός Ωκεανός|Ατλαντικό]] με τον [[Ειρηνικός Ωκεανός|Ειρηνικό]].). Ο Σαμπλαίν δεν βρήκε το «βόρειο πέρασμα», αλλά εξερεύνησε την περιοχή γύρω από την σημερινή [[Οττάβα]]. Λίγους μήνες αργότερα, επέστρεψε ξανά στηνστη [[Γαλλία]].
 
Το [[1614]] δημοσίευσε ένα δεύτερο βιβλίο με τίτλο ''Les voyages du Sieur de Champlain, Saintangeois, capitaine ordinaire pour le Roy en la Marine'' (''Τα ταξίδια του ηγεμόνα ντε Σαμπλαίν, από το Σαιντ-Ανζ, τακτικού πλοιάρχου στην υπηρεσία του Βασιλιά και του Ναυτικού''). Δημιούργησε επίσης δύο νέες εταιρείες για την εκμετάλλευση του εμπορίου με τον Νέο Κόσμο.
[[Αρχείο:Samuel de Champlain Carte geographique de la Nouvelle France.jpg|right|thumb|400px|Χάρτης της Νέας Γαλλίας σχεδιασμένος από τον Σαμουέλ ντε Σαμπλαίν (1612)]]
 
Την άνοιξη του [[1615]], ο Σαμπλαίν επέστρεψε στην [[Νέα Γαλλία]] μαζί με τέσσερις ιερείς για την προώθηση του [[Καθολική Εκκλησία|καθολικισμού]] στην αποικία. Με την επιστροφή του στην [[Νέα Γαλλία]], ο Σαμπλαίν συνέχισε τις εξερευνήσεις του φθάνοντας μέχρι την λίμνη Χιούρον. Έχοντας συμμαχήσει με τους αυτόχθονες [[Χιούρον]], το καλοκαίρι του [[1615]], ο Σαμπλαίν ξεκίνησε στρατιωτική εκστρατεία για να συντρίψει τους [[Ιροκουά|Ιροκέζους]] με τους οποίους οι Χιούρον βρίσκονταν σε συνεχή πόλεμο. Η εκστρατεία είχε πενιχρά αποτελέσματα. Ο ίδιος ο Σαμπλαίν τραυματίσθηκε δύο φορές και αναγκάσθηκε να περάσει τον χειμώνα περιπλανώμενος στα δάση της περιοχής που έλεγχαν οι [[Χιούρον]].
 
Το καλοκαίρι του [[1616]], ο Σαμπλαίν επέστρεψε στην [[Πόλη του Κεμπέκ]] κι από εκεί έφυγε για την [[Γαλλία]].
== Η βελτίωση της διοίκησης της Νέας Γαλλίας ==
 
Αφού έπεισε τον βασιλιά και τους μεγαλεμπόρους της [[Γαλλία|Γαλλίας]] για τα πλούτη της ανεξερεύνητης [[Βόρεια Αμερική|Βορείου Αμερικής]], ο Σαμπλαίν πραγματοποίησε δύο νέα ταξίδια στην [[Νέα Γαλλία]] το [[1618]] και το [[1620]]. Το [[1620]] πήρε μαζί του για πρώτη φορά και την σύζυγό του στην αποικία. Σκοπός του ήταν να βελτιώσει και να εδραιώσει την [[Γαλλία|γαλλική]] διοίκηση της αποικίας. Έτσι, από το [[1620]] βελτίωσε την οχύρωση της [[Πόλη του Κεμπέκ|Πόλης του Κεμπέκ]], η οποία τότε κατοικούνταν από μερικές δεκάδες εποίκων, και έκλεισε συνθήκη ειρήνης με ορισμένες φυλές [[Ιροκουά|Ιροκέζων]]. Το [[1624]] επέστρεψε στην [[Γαλλία]] για λίγους μόνο μήνες, προκειμένου να λάβει νέα εντολή να ανακαλύψει το πέρασμα προς τον [[Ειρηνικός Ωκεανός|Ειρηνικό]] και την [[Άπω Ανατολή]]. ΣτηνΣτη [[Γαλλία]] όμως έμεινε για πάντα η σύζυγός του, Ελέν Μπουλλέ, η οποία δεν έμελεέμελλε να ξαναδεί ποτέ τον άντρα της. (Μετά τον θάνατο του Σαμπλαίν, η Μπουλλέ έγινε καλόγρια. Πέθανε το [[1654]]).
 
Το [[1628]], άρχισαν οι πρώτες αψιμαχίες μεταξύ [[Γαλλία|Γάλλων]] και [[Ηνωμένο Βασίλειο|Άγγλων]] εποίκων, οι οποίοι είχαν κτήσεις στην [[Νέα Γη]]. Οι [[Ηνωμένο Βασίλειο|Άγγλοι]] κατέλαβαν το [[Γαλλία|γαλλικό]] οχυρό Ταντουσάκ στις εκβολές του [[Άγιος Λαυρέντιος|Αγίου Λαυρεντίου]], κατέστρεψαν αγροκτήματα των [[Γαλλία|Γάλλων]] εποίκων και απαίτησαν την παράδοση της [[Πόλη του Κεμπέκ|Πόλης του Κεμπέκ]]. Αρχικά, ο Σαμπλαίν αρνήθηκε να παραδώσει την πόλη, αλλά η έλλειψη τροφίμων τον ανάγκασε να συνθηκολογήσει με τους [[Ηνωμένο Βασίλειο|Άγγλους]] στις [[14 Σεπτεμβρίου]] του [[1629]]. Τον [[Οκτώβριος|Οκτώβριο]] του [[1629]], ο Σαμπλαίν επέστρεψε στην [[Γαλλία]], αφού πρώτα πέρασε από το [[Λονδίνο]].
Το [[1632]], η [[Γαλλία]] και η [[Αγγλία]] συνθηκολόγησαν και η [[Πόλη του Κεμπέκ]] επανήλθε και πάλι στην δικαιοδοσία των [[Γαλλία|Γάλλων]]. Με την υποστήριξη του διαβόητου [[Καρδινάλιος Ρισελιέ|καρδινάλιου Ρισελιέ]], ο Σαμπλαίν διορίσθηκε κυβερνήτης της [[Νέα Γαλλία|Νέας Γαλλίας]] την [[1 Μαρτίου|1η Μαρτίου]] του [[1633]]. Στις [[22 Μαΐου]] του ίδιου έτους, ο Σαμπλαίν αποβιβάστηκε και πάλι στην [[Πόλη του Κεμπέκ]].
[[Αρχείο:Champlain statue, Nepean Point, Ottawa.jpg|thumb|right|Άγαλμα του ντε Σαμπλαίν στην [[Οττάβα]]]]
Μέσα σε έναν χρόνο, ο Σαμπλαίν επισκεύασε και επέκτεινε τις οχυρώσεις στην [[Πόλη του Κεμπέκ]], και ίδρυσε δύο νέα οχυρά–οικισμούς, ένα σε απόσταση 15 λεύγες δυτικά της [[Πόλη του Κεμπέκ|Πόλης του Κεμπέκ]] και ένα στην θέση όπου σήμερα βρίσκεται η πόλη [[Τρουά-Ριβιέρ]] (Trois-Rivières). Οι σχέσεις του όμως με τους [[Ιροκουά|Ιροκέζους]] επιδεινώθηκαν και ο Σαμπλαίν αποφάσισε να τους επιτεθεί με σκοπό να τους εξαφανίσει ή να τους «επαναφέρει στην λογική».
 
Τον [[Οκτώβριος|Οκτώβριο]] του [[1635]], ο Σαμπλαίν έπαθε παράλυση. Πέθανε λίγες εβδομάδες αργότερα, ανήμερα των [[Χριστούγεννα|Χριστουγέννων]]. Επειδή δεν είχε ολοκληρωθεί η ανέγερση ενός παρεκκλησίου όπου θα ενταφιάζονταν οι κυβερνήτες της [[Νέα Γαλλία|Νέας Γαλλίας]], ο Σαμπλαίν ενταφιάστηκε σε προσωρινό τάφο χωρίς καμία επιγραφή. Το παρεκκλήσιο καταστράφηκε από πυρκαγιά το [[1640]] και κατεδαφίστηκε οριστικά το [[1674]]. Έτσι, παραμένει άγνωστη η ακριβής τοποθεσία του τάφου του Σαμπλαίν.