Ελληνικά Χρονικά: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

Χωρίς σύνοψη επεξεργασίας
[[File:Johann Jakob Meyer.jpg|right|thumb|Ο Μάγερ]]
 
Το πιεστήριο έφτασε στο Μεσολόγγι τον Νοέμβρη του 1823 και η συνεργασία των Μεσθενέα-Μάγιερ αρχίζει όταν στις 18 Δεκεμβρίου 1823 κυκλοφορεί το φυλλάδιο της αναγγελίας-διαφήμισης της εφημερίδας, το οποίο περιλάμβανε ένα κείμενο του Μάγερ μαζί με ένα απόσπασμα του δοκιμίου περί ελευθεροτυπίας του Άγγλου θεωρητικού φιλοσόφου του Δικαίου, Jeremy Bentham. Στις 24 Δεκέμβρη του 1824 βγήκε μια έκτακτη έκδοση των «Ελληνικών χρονικών», και τη 1η Ιανουαρίου 1824 αρχίζει η τακτική έκδοση της εφημερίδας.
Από το φύλλο αριθ. 32 της 20ης Απριλίου 1824 η εφημερίδα άρχισε να τυπώνεται στο αγγλικό πιεστήριο που έφερε με πολλές δυσκολίες στο Μεσολόγγι ο άγγλος συνταγματάρχης Λέστερ Στάνχοουπ (Leicester Stanhope).<ref>Ο Stanhope είχε ακολουθήσει στην [[Ελλάδα]] τον [[Λόρδος Βύρων|λόρδο Βύρωνα]] κι ήταν απεσταλμένος από τη [[Φιλελληνική Εταιρεία του Λονδίνου]] με ιδιαίτερη αποστολή να οργανώσει ταχυδρομεία, υγειονομική υπηρεσία και να βοηθήσει κυρίως στην ίδρυση πολιτικών εφημερίδων. «Ο Συνταγματάρχης (Κολονέλος) Στανχόπος κτ, ελθών από Λόνδραν επιφορτισμένος υπό της εκεί Φιλελληνικής Εταιρείας (Κομιτάτου) δια να συνεργήση μετ’ εμού υπέρ της ελευθερίας της Ελλάδος, μεταβαίνει ήδη εις την καθέδραν της Διοικήσεως, δια να Σας προσφέρη τας εκδουλεύσεις του, αι οποίαι θέλουν είσθαι μεγάλης ωφελείας πρόξενοι, και να Σας προβάλη μερικά σχέδιά του προς όφελος της Ελλάδος». (Εφημ. «Ελληνικά Χρονικά», φ. 1, απόσπασμα του γράμματος του Λόρδου Βύρωνος προς την Διοίκηση).</ref>
 
Από το φύλλο αριθ. 32 της 20ης Απριλίου 1824 η εφημερίδα άρχισε να τυπώνεται στο αγγλικό πιεστήριο που έφερε με πολλές δυσκολίες στο Μεσολόγγι ο άγγλος συνταγματάρχης Λέστερ Στάνχοουπ (Leicester Stanhope) δωρεά του Φιλλεληνικού κομιτάτου του Λονδίνου.<ref>Ο Stanhope είχε ακολουθήσει στην [[Ελλάδα]] τον [[Λόρδος Βύρων|λόρδο Βύρωνα]] κι ήταν απεσταλμένος από τη [[Φιλελληνική Εταιρεία του Λονδίνου]] με ιδιαίτερη αποστολή να οργανώσει ταχυδρομεία, υγειονομική υπηρεσία και να βοηθήσει κυρίως στην ίδρυση πολιτικών εφημερίδων. «Ο Συνταγματάρχης (Κολονέλος) Στανχόπος κτ, ελθών από Λόνδραν επιφορτισμένος υπό της εκεί Φιλελληνικής Εταιρείας (Κομιτάτου) δια να συνεργήση μετ’ εμού υπέρ της ελευθερίας της Ελλάδος, μεταβαίνει ήδη εις την καθέδραν της Διοικήσεως, δια να Σας προσφέρη τας εκδουλεύσεις του, αι οποίαι θέλουν είσθαι μεγάλης ωφελείας πρόξενοι, και να Σας προβάλη μερικά σχέδιά του προς όφελος της Ελλάδος». (Εφημ. «Ελληνικά Χρονικά», φ. 1, απόσπασμα του γράμματος του Λόρδου Βύρωνος προς την Διοίκηση).</ref>
 
Εκδότης και διευθυντής της εφημερίδας ήταν ο Ελβετός [[φιλέλληνας]] γιατρός [[Ιάκωβος Μάγερ]], όπως προκύπτει από σχετική ειδοποίηση: ''«Ειδοποιούνται οι Κύριοι Συνδρομηταί, όταν λαμβάνωσιν οποιανδήποτε χρείαν πληροφορίας, ή ούτινος άλλου αναφερομένου εις την εφημερίδα, να διευθύνωσι τας επιστολάς των προς τον Συντάκτην, Δότορ Ιωάννην Ιάκωβον Μάγερ»''.<ref>Εφημ. «Ελληνικά Χρονικά», φ. 9/30-1-1824.</ref> <ref>Επίσημη εφημερίδα της Γερουσίας της Δυτικής Στερεάς Ελλάδας είναι η χειρόγραφη εφημερίδα «Ο Αχελώος» - Εφημερίς Πολιτική της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος». Αυτή είναι η πρώτη εφημερίδα που εκδόθηκε ως επίσημο όργανο κυβερνητικής αρχής. Εκδιδόταν «εν Βραχωρίω» (Αγρίνιο) με εκδότη τον Αρχιγραμματέα της Δυτικής Ελλάδας Νικ. Λουριώτη κι είναι γνωστά τα δύο πρώτα φύλλα της με χρονολογίες 24 και 25 Φεβρουαρίου 1822.</ref>
 
Η εφημερίδα συνεργαζόταν, αναδημοσιεύοντας κείμενα, και με την εφημερίδα ο «Φίλος του Νόμου» που εκδιδόταν στην Ύδρα από τον Ιωσήφ Δεκιάπε, με τον οποίο μάλιστα συνέστησαν και ταχυδρομική υπηρεσία, το καλοκαίρι του 1824. Η ταχυδρομική γραμμή εξυπηρετούσε εκτός από τη διακίνηση των εφημερίδων και τη διακίνηση ιδιωτικών επιστολών, με δρομολόγιο και σταθμούς Τριζόνια, Βοστίτσα (Αίγιο), Κόρινθος, Ναύπλιο.<ref>Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Τύπου, 1784-1974. Έκδοση του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, 2008, σελ. 137-138</ref>
 
Η έκδοσή τους συνέπεσε με την πιο ηρωική περίοδο για την εξέλιξη του Αγώνα στη Δυτική Στερεά Ελλάδα -από την Πρωτοχρονιά του 1824 μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου του 1826. Στο διάστημα όμως αυτό σημειώθηκαν αρκετές διακοπές στην έκδοσή τους που οφείλονταν στα δεινά του πολέμου και τις τραγικές συνθήκες που δημιούργησε ο γενικός αποκλεισμός της πόλης του Μεσολογγίου από τις στρατιές του Κιουταχή και του Ιμπραήμ, η έλλειψη εφοδίων κι ο λιμός που ακολούθησε. Στο φύλλο 65-66 της 19ης Αυγούστου 1825, η εφημερίδα δικαιολογώντας τις διακοπές αυτές γράφει: ''«Ζητούμε συγγνώμην από τους κυρίους συνδρομητάς μας διά την διακοπήν, την οποίαν εξ ανάγκης μεταχειριζόμεθα ενίοτε εις την εφημερίδα. αι συνεχείς ζημίαι, τας οποίας από τον εχθρικόν πυροβολισμόν πάσχει η τυπογραφία, γίνονται αιτίαι αναπόφευκτοι ταύτης της διακοπής…».''
 
Από τις πρώτες εκδόσεις που έγιναν στο πιεστήριο του Μαυροκορδάτου με γαλλικά στοιχεία, τα οποία έχουν εμφανή ίχνη φθοράς, είναι ένα φυλλάδιο από τον Bruno, ''«Περί των μέσων των προσφυεστέρων εις την διατήρησιν της υγείας των στρατιωτών»'' που ήταν γραμμένα ιταλικά κι ελληνικά. Με τα ίδια στοιχεία, είναι τυπωμένη η εγκύκλιος που ορίζει το πένθος για το θάνατο του Βύρωνα (7 Απριλίου) κι ο επιτάφιος λόγος του Σπ. Τρικούπη (10 Απριλίου).
 
Ο επιτάφιος λόγος του Σπυρίδωνα Τρικούπη στον Βύρωνα φέρει την ένδειξη: ''«Λόγος αυτοσχεδιασμένος και εκφωνημένος από τον κ. Σπυρίδωνα Τρικούπην. Τυπώνεται δια προσταγής της Διοικήσεως. Μεσολόγγι 10 Απριλίου την Πέμπτην της εβδομάδος του Πάσχα 1824. Ετυπώθη παρά [[Δημήτριος Μεσθενέας|Δ. Μεσθενέως]]»'' Είναι η πρώτη εμφάνιση αυτού του τυπογράφου και λογίου, που καταγόταν από τη [[Θεσσαλονίκη]], είχε διδαχθεί την τυπογραφική τέχνη στο Παρίσι και μετέπειτα τ’ όνομά του σημειώνεται σ’ όλες τις εκδόσεις του Μεσολογγίου.
Η παρουσία του [[Λόρδος Βύρων|Βύρωνα]] και του συνταγματάρχη Στάνχοπ, του Pietro Gamba, φίλου και γραμματέα του Βύρωνα, εκδότη της ξενόγλωσσης εφημερίδας ''Τelegrafo Greco'', και άλλων πολλών φιλελλήνων, συνετέλεσε ώστε να παρουσιάζονται στα ''Ελληνικά Χρονικά'' ειδήσεις, πληροφορίες και ενδιαφέρουσες εξιστορήσεις για το [[Φιλέλληνας|φιλελληνικό κίνημα]]. Επίσης δημοσιεύονταν άρθρα για τη φιλολογία, για την ποίηση, κείμενα που πρόβαλαν εξέχουσες ελληνικές προσωπικότητες. Αλλά στα ''Ελληνικά Χρονικά'' δίνουν ιδιαίτερη προτεραιότητα στην πολιτική θεωρία: κείμενα διαπνεόμενα από φιλελεύθερο πνεύμα , συχνά επώνυμα, ([[Θεόδωρος Νέγρης]], [[Σπυρίδων Τρικούπης]] κ.α )στις οποίες αναλύονται έννοιες όπως η δημοκρατία και η μοναρχία, η ελευθεροτυπία, ο δεσποτισμός, η αναρχία.<ref>Αικατερίνη Κουμαριανού, «Έντυπες εφημέριδες», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ. ΙΒ, 1975, σελ.584</ref>
 
Ο [[Δημήτριος Μεσθενέας]] διηύθυνε το τυπογραφείο και κοντά του μαθήτευσαν οι Μεσολογγίτες Ιωάννης Πεπονής<ref>Η καταγωγή του ήταν από το Μεσολόγι κι ήταν γιος του πλοιάρχου Αναστάση Πεπονή. ‘Εμαθε την τυπογραφική τέχνη στην Τεργέστη όπου διέμενε κατά τα νεανικά του χρόνια. Μυήθηκε στην [[Φιλική Εταιρεία]] και βοήθησε στην εκτύπωση των πρώτων επαναστατικών φυλλαδίων. Για την δράση του διώχθηκε από τους αυστριακούς, αλλά διέφυγε στην Κεφαλλονιά κι από εκεί έφθασε στο Μεσολόγγι. Μετά την εγκατάσταση του τυπογραφείου εργαζόταν άλλοτε ως μεταφραστής και άλλοτε ως στοιχειοθέτης, για την έκδοση των «Ελληνικών Χρονικών».</ref> και Χρήστος Ντάγκλας, καθώς κι ο Σάμιος Σπυρίδων Παιδάκος.<ref>
 
Ο Σπ. Παϊδάκος έμαθε την τυπογραφική τέχνη στο τυπογραφείο του StanhopeΜάγιερ κι όπως αναφέρεται (Ανδρέα Χούμη: ''Η τυπογραφία εν Σύρω'', Σύρος 1901) εργάστηκε ως τυπογράφος και στη [[Σύρος|Σύρο]]. Προλόγισε μια έκδοση του Στασινού Μικρούλη, που αναφέρεται έμμετρα και με λαϊκό τρόπο στις πολιορκίες του Μεσολογγίου (1822) και Αιτωλικού (1823) κι έχει τον μακροσκελή τίτλο: «Ιστορία της Δυτικής Χ(έρσου) Ελλάδος ποίημα απλούν...).</ref> Τις μεταφράσεις για τον Μάγερ έκανε ο [[Δημήτριος Παυλίδης]], δάσκαλος από τη Σιάτιστα κι ο Θανάσης Πεπονής βοηθούσε μερικές φορές στη στοιχειοθεσία. Πάντως, αν και δεν αναφέρεται σε καμιά έκδοση, είναι βέβαιο ότι στο τυπογραφείο αυτό εργαζόταν ως υφιστάμενος του Μαυροκορδάτου και ο Παύλος Πατρίκιος, που τον είχε ακολουθήσει όταν το 1822 έφυγε από την [[Κόρινθος|Κόρινθο]].
 
Εκτός από τα «Ελληνικά Χρονικά» το 1824 εκδόθηκαν ακόμα κι οι εφημερίδες: «[[Ο Φίλος του Νόμου]]» στην [[Ύδρα]], ο «[[Ελληνικός Τηλέγραφος]]» στο Μεσολόγγι κι η «[[Εφημερίς των Αθηνών]]» στην Αθήνα.
 
Την είδηση για την έκδοση του «Ελληνικού Τηλέγραφου» δημοσίευσαν στο φύλλο 25 της 26 Μαρτίου 1824 τα «Ελληνικά Χρονικά» ως εξής: ''«Κατά τας 20 (8) του τρέχοντος εδημοσιεύθη νέα εν Μεσολογγίω Εφημερίς επιγραφομένη ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ. Της Εφημερίδος ταύτης τα άρθρα θέλουν δημοσιεύεσθαι κατά την οποίαν διάλεκτον θέλουν παρησιάζονται εις τους Εκδότας. Θέλει εκδίδεται άπαξ της εβδομάδος την ημέραν του Σαββάτου. Οι Συνδρομηταί αυτής θέλουσι πληρώνει κατ’ έτος εξ Ισπανικά τάλληρα, δίδοντες ανα δύω εις την αρχήν της κάθε τετραμηνίαν. Παρακαλούνται λοιπόν όσοι επιθυμούσι να γίνωσι συνδρομηταί ή και να ςέλλωσιν άρθρα και ειδήσεις, να διευθύνωνται ενταύθα προς τον τυπογράφον Κύρ. [[Δημήτριος Μεσθενέας|Δ. Μεσθενέα]], ή προς τον Συντάκτην των Ελληνικών Χρονικών, Κύριον Δ. Ι. Μάϊερ. ή εις τους πρωτίςους των απανταχού βιβλιοπώλων, οι οποίοι άνευ εξόδων θέλουσι φροντίζει την εξαποστολήν των».''
 
Συνολικά τα "Ελληνικά Χρονικά" κυκλοφόρησαν 226 φύλλα (106 φ. το 1824, 105 φ. το 1825 και 15 φ. το 1826). Ανατύπωση ολόκληρης της σειράς των «Ελληνικών Χρονικών» έγινε το 1840 από τον Κ. Λεβίδη.
 
Η σειρά των φύλλων της εφημερίδας ανατυπώθηκε πρώτη φορά από τον Κ. Λεβίδη το 1840, και δεύτερη φορά από τους Χ.Σπανό και Ν.Νίκα το 1958.
 
Το αρχείο των φύλλων της εφημερίδας βρίσκεται στη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων. <ref>Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Τύπου, 1784-1974. Έκδοση του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, 2008, σελ. 137-138</ref>
 
==Σημειώσεις==