Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Δαρείος Α΄ της Περσίας»

μ
Διόρθωση συντακτικού κώδικα με τη χρήση AWB (10454)
μ (WPCleaner v1.33b - Fixed using Βικιπαίδεια:WikiProject Check Wikipedia (Σύνδεσμος με ίδιο κείμενο συνδέσμου))
μ (Διόρθωση συντακτικού κώδικα με τη χρήση AWB (10454))
[[Αρχείο:Darius-Vase.jpg|thumb|Ο '''Δαρείος''' σε αρχαίο ελληνικό βάζο.]]
 
Ο '''Δαρείος Α΄ της Περσίας''' ή '''Δαρείος ο Μέγας''' ([[Αρχαία περσική γλώσσα|Αρχαία περσικά]]: ''Dārayava(h)uš'') υπήρξε [[Μοναρχία|βασιλιάς]] της [[Περσία|Περσίας]]ς που βασίλευσε από το [[521 π.Χ.]] έως το [[486 π.Χ.]], ο οποίος ονομάστηκε «Μέγας Βασιλιάς». Γεννήθηκε το [[550]] π.χ. και πέθανε το [[486]] π.χ. σε ηλικία 64 ετών. Ο Δαρείος και ο [[Κύρος Β΄ της Περσίας|Κύρος]] θεωρούνται οι κορυφαίοι Πέρσες βασιλείς της [[Οίκος των Αχαιμενιδών|δυναστείας των Αχαιμενιδών.]]
 
== Βίος ==
 
Ο Δαρείος ήταν γιος του Πέρση σατράπη της [[Παρθία|Παρθίας]]ς, [[Υστάσπης της Περσίας|Υστάσπη]] (Vistaspa), του γένους των Αχαιμενιδών και βασίλεψε από το [[521 π.Χ.]] για 36 συνεχή χρόνια, έως το [[485 π.Χ.]]. Το όνομά του στα περσικά ήταν Dārayawuš και σημαίνει: «''αυτός που παρέχει το καλό''». Όταν ήταν στρατηγός, κατέπνιξε μια εξέγερση στη δυτική Περσία που είχε ξεσπάσει εναντίον του θρησκευτικού ηγέτη [[Γαυμάτας|Γαυμάτα]]. Το [[522 π.Χ.]] δολοφόνησε τον [[Σμέρδης|Σμέρδη]], τον αδερφό του [[Καμβύσης Β΄ της Περσίας|Καμβύση]] που είχε σφετεριστεί το περσικό θρόνο, μαζί με άλλους συνωμότες και ανέβηκε στον περσικό θρόνο. Ο Καμβύσης είχε πεθάνει όταν ένα παλιό του τραύμα μολύνθηκε και ο Σμέρδις ήταν δολοφονημένος από τον Δαρείο, οπότε και οι δύο γιοι του Κύρου ήταν νεκροί και ο νέος αυτοκράτορας έπρεπε κάπως να συνδέσει την καταγωγή του με την καταγωγή της βασιλικής οικογένειας, παρότι ήταν ήδη μακρινός συγγενής των δολοφονημένων. Οι μεταρρυθμίσεις που έκανε ο Δαρείος σε συνδυασμό με την άδικη δολοφονία της βασιλικής οικογένειας δημιούργησαν επαναστατικά κινήματα στην [[Αρχαία Αίγυπτος|Αίγυπτο]], στο [[Ελάμ]], στη [[Μηδία]], στην [[Παρθία]], στη [[Βαβυλώνα|Βαβυλωνία]] και στη [[Μοργιανή]]. Στην τελευταία μάλιστα επέδειξε την ιδιαίτερη σκληρότητα που χαρακτήριζε τον Δαρείο, αφού σκότωσε 55.000 επαναστάτες ενώ στη Βαβυλώνα ανασκολόπισε τον αρχηγό-επαναστάτη Ναβουχοδονόσωρ Β΄ και στη Μηδία έκοψε τα αυτιά, τη μύτη, τη γλώσσα και έβγαλε τα μάτια του ξεσηκωμένου ηγεμόνα Φραόρτη. Κατέγραψε τα γεγονότα αυτά αλλά και τη βιογραφία του, με κάποια ψεύδη σε ορισμένα σημεία, σε μια πλάκα στην κοιλάδα Κερμανσάχ, στο βράχο Μπεχιστούν (Behistun), στα βόρεια του Ελάμ. Στα πρώτα αυτά γεγονότα αναφέρει ότι νίκησε σε 19 μάχες και θριάμβευσε εναντίον 9 ηγεμόνων. Ακόμα στην πλάκα αυτή κατέγραψε το γενεαλογικό του δένδρο και το πως ανέβηκε στο θρόνο (κατά την εκδοχή του Δαρείου, ο [[Καμβύσης Β΄|Καμβύσης]] σκότωσε τον Σμέρδι επειδή τον υπέσκαπτε στην εξουσία και ύστερα ο μάγος Γαυμάτας πήρε τη μορφή του Σμέρδι και ξεσήκωσε επανάσταση εναντίον του Καμβύση. Έτσι ο Δαρείος ουσιαστικά έσωσε την αυτοκρατορία. Όλα αυτά ήταν μυθεύματα του Δαρείου για να υπερτονίσει την ευγενική του καταγωγή και να κάνει τους υπηκόους του να τον δουν ως συνεχιστή της δυναστείας των Αχαιμενιδών. Τέτοιες παρόμοιες μεθόδους χρησιμοποιούσαν από τα πανάρχαια χρόνια οι αρχαίοι λαοί της [[Μεσοποταμία|Μεσοποταμίας]]ς). Ο Δαρείος εγκαινίασε μια πολύ μεταρρυθμιστική, για την εποχή και τον τόπο του, πολιτική. Πέθανε αιφνιδιαστικά το [[485 π.Χ.]] και τον διαδέχθηκε ο γιος του [[Ξέρξης]]. Ο τάφος του είναι λαξευμένος σε ένα βράχο στην [[Περσέπολη]] και σώζεται μέχρι σήμερα.
 
== Ο Δαρείος ως πολεμικός ηγέτης ==
Όταν ανέβηκε στον περσικό θρόνο κατέπνιξε πολλές επαναστάσεις στις περιοχές της [[Αρχαία Αίγυπτος|Αιγύπτου]], στο [[Ελάμ]], στη [[Μηδία]], στην [[Παρθία]], στη [[Βαβυλώνα]] και στη Μοργιανή. Το [[519 π.Χ.]] εισέβαλε με ισχυρό στρατό στη χώρα των Ορθοκορυβάντιων [[Σκυθία|Σκυθών]] από τα ανατολικά της [[Κασπία Θάλασσα|Κασπίας]], με αποτέλεσμα να τους νικήσει και να σκοτώσει τον αρχηγό τους, τον Σκούνκα.
 
Στα ανατολικά προς την κοιλάδα του [[Ινδός ποταμός|Ινδού ποταμού]], εισέβαλε το [[513 π.Χ.]], υποτάσσοντας τις εκεί περιοχές αποφέροντας πιο πολλά έσοδα στο ταμείο του περσικού κράτους. Τα βουνά των [[Ιμαλάια|Ιμαλαΐων]] και το περίεργο, ασυνήθιστο για τους [[Πέρσες]] κλίμα της [[Ινδία|Ινδίας]]ς εμπόδισε τον Δαρείο να επεκταθεί προς τα ανατολικά. Αντίθετα η Δύση του προσέφερε μεγαλύτερο δέλεαρ.
 
Εφόσον ήταν κυρίαρχος στη μια πλευρά του [[Αιγαίο Πέλαγος|Αιγαίου]] έπρεπε να αποκτήσει επιρροή και στην απέναντι. Έτσι προσπάθησε να δημιουργήσει ένα προγεφύρωμα στη [[Θράκη]] και στη [[Μακεδονία]] αλλά και να προφυλάξει τα νώτα του από τα βόρεια της [[Βαλκάνια|Βαλκανικής Χερσονήσου]], όπου έκαναν επιδρομές οι [[Σκύθες]]. Έτσι το καλοκαίρι του [[512 π.Χ.]] ο στρατός του Δαρείου πέρασε πάνω από μια πλωτή γέφυρα, που κατασκεύασε ο [[Σάμος|Σάμιος]] Μανδροκλής, τον [[Βόσπορος|Βόσπορο]] με 700.000 στρατιώτες, βοηθητικούς και μάχιμους, ενώ στις εκβολές του [[Δούναβης|Δούναβη]] τον περίμεναν να τον συνδράμουν και 600 πλοία, κυρίως των υποτελών του [[Φοίνικες|Φοινίκων]]. Ηγέτες του ελληνικού τμήματος στρατού που ακολουθούσε τον Δαρείο ήταν όλοι οι τύραννοι των πόλεων της [[Ιωνία|Ιωνίας]]ς, δηλαδή οι ο Ιστιαίος της [[Μίλητος|Μιλήτου]], ο [[Μιλτιάδης]] (ο [[Αρχαία Αθήνα|Αθηναίος]]) της [[Καλλίπολη|Καλλίπολης]]ς, ο Αρισταγόρας της [[Κύζικος|Κυζίκου]], ο Ίπποκλος της [[Λάμψακος|Λαμψάκου]], ο Αιάκης της [[Σάμος|Σάμου]], ο Λαοδάμας της [[Φώκαια|Φώκαιας]]ς και ο Ηρόφαντος του Παρίου. Η Θράκη με τους λαούς των Κικόνων, των Αστών, των Παιόνων, των Καινών, των Θυνών και των Νιψαίων υποτάχθηκε στο Δαρείο, ο οποίος συνέχισε μέχρι τον [[Δούναβης|Δούναβη]] και έχτισε μια δεύτερη γέφυρα για να περάσει ο στρατός του. Εκεί κατάφερε να νικήσει αρκετούς θρακοσκυθικούς πολιτισμούς (Αγαθύρσους, Κροβύσσους και Κιμμέριους) αλλά παρότι δεν κατάφερε να τους υποτάξει, κατάφερε να τους εμποδίσει να επιτεθούν όσο θα κατακτούσε την ηπειρωτική [[Ελλάδα]]. Στην επιστροφή του στον [[Ελλήσποντος|Ελλήσποντο]] υπέταξε τις επαναστατημένες πόλεις του [[Βυζάντιο|Βυζαντίου]], της Περίνθου και της Καλχηδόνας και πέρασε στην [[Ασία]] αφήνοντας 80.000 στρατιώτες υπό τις εντολές των στρατηγών [[Μεγάβαζος|Μεγάβαζου]] και Οτάνη. Οι δυο τους κατέλαβαν την [[Ίμβρος|Ίμβρο]], τη [[Λήμνος|Λήμνο]] και το [[Μακεδονικό βασίλειο|βασίλειο της Μακεδονίας]]. Οι περιοχές της Θράκης (από το [[Βόσπορος|Βόσπορο]] μέχρι το Δούναβη) άνηκαν διοικητικά στη σατραπεία των [[Σάρδεις|Σάρδεων]].
 
Το [[499 π.Χ.]] ξέσπασε η [[Ιωνική Επανάσταση]] την οποία ο Δαρείος κατέπνιξε με συνεχόμενες αποστολές στρατηγών και ύστερα από πολλές μάχες και πολιορκίες το [[493 π.Χ.]]. Ο Δαρείος Α' ήταν αυτός που ξεκίνησε την εκστρατεία των Περσών εναντίον των [[Αρχαία Ελλάδα|αρχαίων Ελλήνων]] που ήταν ο πρώτος από τους [[Περσικοί πόλεμοι|Περσικούς Πολέμους]] για να τιμωρήσει τους Αθηναίους και τους Ερετριείς, που βοήθησαν τους Ίωνες να ξεσηκωθούν. Η πρώτη εκστρατεία του γαμπρού του, του στρατηγού [[Μαρδόνιος|Μαρδόνιου]] απέτυχε καθώς καταστράφηκε ο στόλος στο ακρωτήρι [[Χερσόνησος του Άθω|Άθως]] και ο στρατός ηττήθηκε από τους Βρύγες, θρακικό βαρβαρικό φύλο. Η δεύτερη εκστρατεία του, με επικεφαλής των [[Δάτης|Δάτη]] και τον [[Αρταφέρνης|Αρταφέρνη]], ηττήθηκε στη [[μάχη του Μαραθώνα]], το [[490 π.Χ.]], εναντίον της Αθήνας του [[Μιλτιάδης|Μιλτιάδη]].
 
Το 486 π.Χ. ξέσπασε επανάσταση στην [[Αρχαία Αίγυπτος|Αίγυπτο]] και το [[484 π.Χ.]] στη [[Βαβυλώνα]] ως συνεπακόλουθο της ήττας των Περσών στο [[Μαραθώνας|Μαραθώνα]]. Ο Δαρείος πέθανε προτού τελειώσει τις προετοιμασίες για την τρίτη εκστρατεία εναντίον της Ελλάδος.
| [[Ελλήσποντος|Ελλησπόντου]]:|| 360
|-
| [[Κιλικία|Κιλικίας]]ς:|| 500 και 360 άλογα
|-
| [[Φοίνικες|Φοινίκης]] και [[Κύπρος|Κύπρου]]:|| 350
| Σατταγυδών :|| 170
|-
| [[Βαβυλώνα|Βαβυλώνας]]ς:|| 1.000 και 500 ευνούχους
|-
| [[Σούσα|Σούσων]]:|| 300
 
Εδώ αξίζει να συγκριθεί ο συνολικός ετήσιος φόρος στη [[Δηλιακή Συμμαχία]], που ήταν 460 τάλαντα, με τον συνολικό ετήσιο φόρο στην Περσική Αυτοκρατορία, για να γίνει κατανοητό πόσο υπερβολικά μεγάλα ήταν τα κέρδη που απέφεραν οι επαρχίες στον Δαρείο.
 
 
Υιοθέτησε το λυδικό νομισματικό σύστημα, όπου απαιτούνταν συγκεκριμένο βάρος χρυσού στο κάθε νόμισμα. Τα νομίσματα, οι [[στατήρας|στατήρες]], είχαν σε αναπαράσταση τον «Μεγάλο Βασιλέα» με τόξο. Ονομάστηκαν «δαρεικοί» από την ακαδική λέξη που σημαίνει «χρυσός» και αποτελούνταν κατά 98% από χρυσό ενώ είχανε βάρος 8,4 γραμμαρίων. Οι δαρεικοί δεν κυκλοφορούσαν μόνο στην περσική αυτοκρατορία αλλά και σε γειτονικά κράτη, δείγμα μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης της αυτοκρατορίας. Έτσι λοιπόν το εμπόριο με ξένα κράτη διευκολύνθηκε και δημιούργησε μια ευκατάστατη εμπορική τάξη μέσα στην αυτοκρατορία ενώ ο αυτοκράτορας ενθάρρυνε τις εξερευνητικές αποστολές και έκανε μεγάλα έργα που βοήθησαν ακόμα περισσότερο το εμπόριο, όπως την διάνοιξη της διώρυγας μεταξύ [[Σουέζ]] και [[Νείλος ποταμός|Νείλου]].
[[Αρχείο:Achaemenid coin daric 420BC front.jpg|thumb|Χρυσός "δαρεικός" του [[490 π.Χ.]]]]
 
Ο [[Δαρείος Α'|Δαρείος]] είχε στείλει εξερευνητικό σώμα με αρχηγό τον [[Σκύλαξ ο Καρυανδεύς|Σκύλακα τον Καρυανδέα]] μέχρι και πέρα από τον [[Ινδός ποταμός|Ινδό ποταμό]], μια από τις πρώτες οργανωμένες εξερευνητικές αποστολές.
 
[[Αρχείο:Persian empire 490bc Bactria el.gif|thumb|right|220px|Η Περσική Αυτοκρατορία την εποχή του Δαρείου]]
Η εξωτερική του πολιτική χαρακτηρίζεται από μια ιμπεριαλιστική τάση, που διακατείχε όλους τους αρχαίους λαούς της Μέσης Ανατολής, ενώ παρουσίαζε την αυτοκρατορία του ως συνέχεια των αρχαίων αυτοκρατοριών των [[Αρχαία Αίγυπτος|Αιγυπτίων]] και των Βαβυλώνιων. Στην επιγραφή του Ναξιστουρέμ καταγράφετε ότι ο Δαρείος κατέκτησε 7 λαούς όσο βασίλευε. Οι [[Θράκη|Θράκες]], οι [[Ινδία|Ινδοί]] και οι [[Καύκασος|Καυκάσιοι]] ήταν ορισμένοι από αυτούς. Ταυτόχρονα επειδή ήθελε να επεκταθεί η αυτοκρατορία στα δυτικά και να μετατρέψει το [[Αιγαίο Πέλαγος|Αιγαίο]] σε "περσική λίμνη" κήρυξε το πόλεμο στις ελληνικές πόλεις της ηπειρωτικής [[Ελλάδα|Ελλάδας]]ς, με αφορμή το ότι η [[Αθήνα]] και η [[Ερέτρια]] βοήθησαν τους [[Ιωνία|Ίωνες]] στην [[Ιωνική Επανάσταση]]. Τελικά η πρώτη του εκστρατεία, υπό το στρατηγό [[Μαρδόνιος|Μαρδόνιο]] και γαμπρό του Δαρείου, απέτυχε καθώς ο στόλος διαλύθηκε στο [[Χερσόνησος του Άθω|ακρωτήριο Άθως]] και ο στρατός ηττήθηκε από άγριους λαούς της Θράκης. Επίσης η δεύτερη υπό τους [[Δάτης|Δάτη]] και [[Αρταφέρνης|Αρταφέρνη]] ηττήθηκε από τους Αθηναίους και τους [[Πλαταιές|Πλαταιείς]] στη [[μάχη του Μαραθώνα]].
 
== Ο θάνατος ==
{{end}}
 
{{Πρότυπο:Φαραώ}}
 
[[Κατηγορία:Πέρσες βασιλείς]]
[[Κατηγορία:Πρωταγωνιστές των Περσικών Πολέμων]]
16.024

επεξεργασίες