Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Άηχο διπλοχειλικό στιγμιαίο σύμφωνο»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ (Αναστροφή της επεξεργασίας από τον 8SacredTemplar8 (συνεισφ.), επιστροφή στην τελευταία εκδοχή υπό [[...)
{{πηγές|26|09|2014}}
 
Το '''άηχο διπλοχειλικό στιγμιαίο σύμφωνο''' αποτελεί ένα από τα ευρέως χρησιμοποιούμενα σύμφωνα ανά τον κόσμονκόσμο. Στο [[Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο]] συμβολίζεται ως {{IPA|p}}, ενώ το αντίστοιχο σύμβολο στο ''X-SAMPA|X-SAMPA'' είναι <tt>p</tt>. Ελληνικά, το εν λόγω σύμφωνο, γράφεται 'Π' ή 'π'.
 
Ήχος: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/51/Voiceless_bilabial_plosive.ogg]
 
=== Χαρακτηριστικά γνωρίσματα ===
* '''Τρόπος αρθρώσεως'''
:Ανακοπτικό, και ειδικότερα στιγμιαίο ή έκκροτο. Αυτό σημαίνει ότι εμποδίζεται εν όλω η φωνητική και η ρινική οδός.
 
* '''Αρθρωτική διαδικασία'''
Άηχη, που σημαίνει ότι οι φωνητικές χορδές δεν δονούνται κατά την άρθρωσή του.
 
* '''Μ ηχανισμόςΜηχανισμός ρέυματος αέρος'''
Πνευμονικός,όπως η πλειονότητα των φωνημάτων και ήχων εν γένει.
 
[[:en:ejective consonant|εξωθούμενο]] p, δηλαδή [[:en:bilabial ejective|bilabial ejective]].
=== Συχνότητα εμφανίσεως ===
Το φώνημα /p/ είναι πολύ συνηθισμένο διαγλωσσικά. Μάλιστα, η πλειονοψηφία των γλωσσών έχουν τουλάχιστον το απλό /p/, ενώ κάποιες αναγνωρίζουν και διαφορετικές εκδοχές του (βλέπε πιο πάνω πίνακα), με τυπικό παράδειγμα τα αρχαία ελληνικά. Περί το 10% των γλωσσών που έχουν το φώνημα /b/ -το αντίστοιχο ελληνικό 'μπ' και στα αρχαία ελληνικά 'Β'-, δεν εμπεριέχουν το /p/.
 
== Σημεία ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος του /p/ στην ελληνική γλώσσα ==
* 1.
Στις αμιγώς ελληνικές και τελείως αφομοιωμένες ξένες λέξεις, στον διφθογγοδίφθογγο 'μπ' που υπάρχει εντός αυτών, το 'π' μετατρέπεται στο αντίστοιχοναντίστοιχο ηχηρό στιγμιαίο /b/.
Παράδειγμα: <έμπορος>[émboros̠ , [kambos̠]<κάμπος>.
Το ίδιο συμβαίνει και εκτός λέξεως, με τις προσωπικές αντωνυμίες "αυτόν, αυτήν, αυτών", τα οριστικά άρθρα "τον, την" και τα αρνητικά μόρια "μη(ν)" και "δεν". Η μοναδική διαφορά έγκειται στο ότι στην δεύτερη περίπτωση υπάρχει συνεκφορά, δηλαδή ταυτόχρονη μετατροπή του φατνιακού ή φατνιοδοντικού έρρινου /n/ (αναλόγως τον ομιλητή και τα περιβάλλοντα φωνήματα),σε έρρινο διπλοχειλικό /m/.Π.χ.:<τον πατέρα>[tombatéra],<δεν πρέπει>[ðembrépi].
 
Παρά τον ισχύοντα αυτόν κανόνα, πολλοί σύγχρονοι ομιλητές της ελληνικής υποπίπτουν σε απορρινικοποίηση του προαναφερθέντος διφωνημικού συμπλέγματος (/mb/</b/), ή, σπανιότερα, σε αηχοποίηση (/mb/</np/, το οποίο, όμως, ισχύει μόνονμόνο στη δεύτερη περίπτωση). Σύμφωνα με τον συντελεστή ακουστικής ποιότητος κάθε φωνήματος και τους τρεις δείκτες ακουστικής ποιότητας, η προτιμητέα προφορά είναι η /mb/.
 
* 2.
Ο άηχος συνοδίτης χ (/[[:en:voiceless palatal fricative|ç/]]):Πρόκειται περί ενός φωνήματος που εμφανίζεται αποκλειστικά ως προϊόν συνεκφοράς των άηχων /p,t,ts,f,s,θ/, και των καταχρηστικών -ή κατερχομένων- διφθόγγων /ia,ie,ii,io,iu/. Ορίζεται ως απαλός μεταβατικός -ή παρασιτικός- φθόγγος. Παράδειγμα:<πια,ποιός,ποιά (το ποίος, ποία είναι ορθότερο αλλά σπανιότεροπιο σπάνιο), αυτιά, παπούτσια, σπαθιά>[pça,pços̠ ,pça,aftça,s̠paθça]. Ωστόσο, τα παραπάνω συμπλέγματα δεν είναι πάντοτε κατερχόμενοι δίφθογγοι. Αυτό εξαρτάται αποαπό το πώς συλλαβίζεται η εξεταζομένη λέξη.
Σημειωτέον ότι πολλοί γνωστοί παλαιοί δάσκαλοι της ορθοφωνίας, όπως ο Σ. Καραντηνός, συνιστούσαν την αποφυγή των συνοδιτών εξ ολοκλήρου.
 
=== Δείτε επίσης= ==
* ''[[Φωνολογία της Νέας Ελληνικής]]''
* ''[[Βοήθεια:Οδηγός προφοράς IPA]]''
* ''[https://sites.google.com/site/themistocleous/diethnes-phonetiko-alphabeto-sta-ellenika Πίνακας του Δ.Φ.Α. στα ελληνικά]''
 
=== Βιβλιογραφία= ==
* Χάρης Φουνταλής, ''[http://www.foundalis.com/lan/grkalpha.htm Greek Alphabet and pronunciation]''
* Κώστας Βαλεοντής, ''http://www.eleto.gr/download/BooksAndArticles/1999-02-23_SpeakGrk-Ed2.pdf"
64.687

επεξεργασίες