Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Συμβολισμός»

μ
Αναστροφή της επεξεργασίας από τον 79.103.60.87 (συνεισφ.), επιστροφή στην τελευταία εκδοχή υπό [[Χρήστ...
(Αντικατάσταση της σελίδας με '{{μοντέρνα τέχνη}} ')
μ (Αναστροφή της επεξεργασίας από τον 79.103.60.87 (συνεισφ.), επιστροφή στην τελευταία εκδοχή υπό [[Χρήστ...)
{{μοντέρνα τέχνη}}
Ο '''Συμβολισμός''' αποτελεί καλλιτεχνικό ρεύμα που αναπτύχθηκε στα τέλη του [[19ος αιώνας|19ου αιώνα]], [[Γαλλία|γαλλικής]] και [[Βέλγιο|βελγικής]] προέλευσης. Ο όρος προέρχεται από τη λέξη ''-σύμβολο''. Αναπτύχθηκε κυρίως στην [[Ποίηση|ποίηση]], ωστόσο συναντάται και στις εικαστικές τέχνες.
 
== Πρόδρομοι και προέλευση ==
Ο γαλλικός συμβολισμός γεννήθηκε σε μεγάλο βαθμό ως μια αντίδραση απέναντι στον [[Νατουραλισμός|Νατουραλισμό]] και τον [[Ρεαλισμός|Ρεαλισμό]], ρεύματα που προηγήθηκαν χρονικά και που προσπάθησαν να συλλάβουν την πραγματικότητα με πιστό τρόπο. Ο συμβολισμός από την πλευρά του αντιπαρέβαλε την πνευματικότητα, τη φαντασία και το όνειρο ως αναπόσπαστο μέρος της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
 
Το κίνημα του συμβολισμού στη [[λογοτεχνία]] έχει τις ρίζες του στα '''"Άνθη του Κακού"''' του [[Κάρολος Μπωντλαίρ|Κάρολου Μπωντλαίρ]]. Τα αισθητικά του χαρακτηριστικά εξελίχθηκαν και αποσαφηνίστηκαν κυρίως από τους [[Στεφάν Μαλλαρμέ]] και [[Πωλ Βερλαίν]] κατά την δεκαετία του [[1870]]. Το [[1880]] μια σειρά από μανιφέστα των συμβολιστών εμφανίστηκαν δημόσια και ενέπνευσαν περισσότερους καλλιτέχνες.
 
Ο συμβολισμός στις υπόλοιπες μορφές της [[Τέχνη|τέχνης]], θα λέγαμε πως εμφανίζεται με ελαφρά διαφορετική μορφή, κυρίως ως ένα κίνημα που αντιπροσωπεύει την πιο σκοτεινή ([[Μεσαίωνας|μεσαιωνικής]] επίδρασης) πλευρά του [[Ρομαντισμός|Ρομαντισμού]]. Σε αντίθεση όμως με τη ρομαντική τέχνη, ήταν λιγότερο επαναστατικός.
 
Τα έργα του [[Έντγκαρ Άλαν Πόε]] θεωρούνται μία από τις σημαντικότερες επιρροές της συμβολικής τέχνης.
 
==Το κίνημα του συμβολισμού==
===Μανιφέστο===
[[Image:Mort du fossoyeur.jpg|left|thumb|180px|''The death of the gravedigger'', Carlos Schwabe.]]
Οι συμβολιστές πίστευαν πως σκοπός της τέχνης είναι να συλλάβει και να εκφράσει περισσότερο απόλυτες αλήθειες, τις οποίες μπορεί να προσεγγίσει με έμμεσους τρόπους. Για αυτό το λόγο, έγραφαν με μεταφορικό τρόπο και χρησιμοποιώντας εικόνες και αντικείμενα με συμβολική έννοια. Έντονο ήταν και το [[Μεταφυσική|μεταφυσικό]] ή [[Μυστικισμός|μυστικιστικό]] στοιχείο. Ο θάνατος, [[Μυθολογία|μυθολογικά]] αλλά και δραματικά στοιχεία ήταν έντονα στη θεματολογία των συμβολιστών.
 
Σημαντική συνεισφορά στον ιδεολογικό καθορισμό του κινήματος του συμβολισμού είχε ο ποιητής [[Πωλ Βερλαίν]]. Το μανιφέστο του συμβολισμού εκδόθηκε το [[1886]] από τον ελληνικής καταγωγής ποιητή [[Ζαν Μορεάς]]. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο συμβολισμός ήταν εχθρικός απέναντι στις σαφείς διακυρήξεις, τις ρητορείες και τον ψεύτικο συναισθηματισμό, ενώ στόχος του ήταν ''"να ντύσει το ιδεατό σε μια αντιληπτή μορφή"'', μέσω των συμβόλων. Για τους συμβολιστές, καθημερινά θέματα ή φυσικά τοπία αντιμετωπίζονται ως επιφανειακές αναπαραστάσεις αρχέγονων και βαθύτερων ιδανικών.
 
Μπορούμε να πούμε πως οι φιλοσοφικές ιδέες του [[Αρθούρος Σοπενχάουερ|Σοπενάουερ]] περιέχουν κοινές ανησυχίες με το κίνημα του συμβολισμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι και οι δύο πλευρές πίστευαν στο ρόλο της τέχνης ως ένα καταφύγιο απέναντι στην σκληρότητα του κόσμου. Με βάση αυτή την επιθυμία ήταν που οι συμβολιστές δανείστηκαν και θέματα του μυστικισμού.
 
===Συμβολισμός στη λογοτεχνία===
[[Εικόνα:Gustave Moreau 005.jpg|thumb|right|150px|''Οιδίπους και Σφίγγα'', έργο του Γκουστάβ Μορώ ([[1864]]).]]
Ο συμβολισμός αποτέλεσε κυρίως καλλιτεχνικό ρεύμα στην ποίηση, όπου ήταν και ευκολότερο να υιοθετηθούν τα ιδεολογικά χαρακτηριστικά του. Πρόδρομοι του των συμβολικών ποιητών αποτελούν οι [[Σαρλ Μπωντλαίρ|Μπωντλαίρ]], [[Λωτρεαμόν]] και [[Ζεράρ ντε Νερβάλ]]. Βασικότεροι ποιητές, εκπρόσωποι του κινήματος του συμβολισμού είναι ο [[Πώλ Βερλαίν]], ο [[Αρθούρος Ρεμπώ]], ο [[Αλμπέρ Ζιρώ]] και ο [[Στεφάν Μαλλαρμέ]]. Στο μυθιστόρημα, ξεχωρίζει το έργο του Joris-Karl Huysmans, ''"A rebours"'' ([[1884]]), το οποίο θεωρείται ότι μιμήθηκε αργότερα ο [[Όσκαρ Ουάιλντ]] στο ''"Πορτρέτο του Ντόραν Γκρέυ"''. Σημαντικός και αντιπροσωπευτικός συγγραφέας του συμβολισμού είναι και ο [[Πωλ Άνταμ]], με κυριότερο ίσως έργο του το ''"Les Demoiselles Goubert"'', γραμμένο σε συνεργασία με τον Μορεάς το [[1886]].
 
===Συμβολισμός στις εικαστικές τέχνες===
Ο συμβολισμός στις εικαστικές τέχνες δεν χαρακτηρίζεται απαραίτητα από ένα ομοιογενές ύφος ή συγκεκριμένες τεχνικές. Υπήρξαν αρκετές ομάδες συμβολιστικών ζωγράφων και εικαστικών καλλιτεχνών, συχνά ετερόκλητων, μεταξύ των οποίων ο [[Γκουστάβ Μορώ]], και ο [[Έντβαρτ Μουνκ]]. Ο συμβολισμός στη ζωγραφική είχε μεγαλύτερη απήχηση και εξάπλωση σε άλλες χώρες της [[Ευρώπη|Ευρώπης]] σε αντίθεση με το συμβολισμό στην ποίηση. Έτσι, έχουμε δείγματα συμβολισμού από [[Ρωσία|Ρώσους]] καλλιτέχνες, καθώς επίσης και από μορφές της [[Αμερική|αμερικανικής]] τέχνης, όπως τον Elihu Vedder. Στη γλυπτική, πολλές φορές ο [[Ογκύστ Ροντέν|Ροντέν]] θεωρείται συμβολιστικός.
 
===Συμβολισμός στη μουσική===
Ο συμβολισμός είχε κάποια επιρροή στη μουσική επίσης. Πολλοί συμβολιστικοί συγγραφείς και κριτικοί ήταν ενθουσιώδεις για τη μουσική του [[Ρίχαρντ Βάγκνερ]]. Η αισθητική του Συμβολισμού θεωρείται πως άσκησε βαθιά επίδραση στα έργα του [[Κλωντ Ντεμπυσύ]]. Ένα από τα γνωστότερα έργα του, το ''Πρελούδιο στο απομεσήμερο ενός φαύνου'', είναι εμπνευσμένο από το ομώνυμο ποίημα του Μαλλαρμέ (''L'après-midi d'un faune''). Ακόμα ένας συνθέτης, ο [[Άρνολντ Σένμπεργκ]], δανείστηκε στοιχεία από συμβολικά ποιήματα του [[Αλμπέρ Ζιρώ]].
 
==Επίδραση του συμβολισμού==
Ο συμβολισμός είχε μια σημαντική επιρροή σε μεταγενέστερα καλλιτεχνικά κινήματα και τα ίχνη του είναι εμφανή σε διάφορους νεωτεριστικούς καλλιτέχνες. Στους ποιητές ή λογοτέχνες που επηρεάστηκαν από τον συμβολισμό συγκαταλέγονται συχνά οι [[Πωλ Βαλερύ]], [[Μαρσέλ Προυστ]] και [[Γκιγιώμ Απολλιναίρ]] ([[Γαλλία]]), [[Τ. Σ. Έλιοτ]], [[Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς]] και [[Τζέημς Τζόυς]] (αγγλόφωνη λογοτεχνία).
 
Οι συμβολιστικοί ζωγράφοι ήταν επίσης μια σημαντική επιρροή για το κίνημα του [[Εξπρεσιονισμός|Εξπρεσιονισμού]] αλλά και για τον [[Υπερρεαλισμός|Υπερρεαλισμό]]. Ακόμα, οι αρλεκίνοι, οι άποροι και οι κλόουν της "μπλε περιόδου" του [[Πάμπλο Πικάσο]] παρουσιάζουν την επιρροή του συμβολισμού. Στον κινηματογράφο, αρκετές ταινίες της περιόδου του γερμανικού εξπρεσιονισμού στηρίχθηκαν σε μεγάλο βαθμό στην αισθητική του συμβολισμού.
 
==Δείτε επίσης==
{{Commonscat|Symbolism}}
*[[Μοντέρνα τέχνη]]
*[[Ρεαλισμός]]
*[[Κυβισμός]]
 
==Εξωτερικοί σύνδεσμοι==
*[http://www.poetes.com/moreas/manifeste.htm Το Μανιφέστο του Συμβολισμού, από τον Jean Moréas (στα γαλλικά).]
 
==Πηγές==
*Balakian, Anna, ''The Symbolist Movement: a critical appraisal''. Random House, 1967
*Delvaille, Bernard, ''La poésie symboliste: anthologie''. ISBN 2221501616
*Houston, John Porter and Houston, Mona Tobin, ''French Symbolist Poetry: an anthology''. ISBN 0253202507
*Jullian, Philippe, ''The Symbolists''. ISBN 0714817392
*Praz, Mario, ''The Romantic Agony''. ISBN 0192810618
*Wilson, Edmond, ''Axel's Castle: A Study in the Imaginative Literature of 1870-1930''. ISBN 0020128711
 
<br>{{Καλλιτεχνικά ρεύματα της Δύσης}}
 
{{Link FA|ka}}
 
[[Κατηγορία:Συμβολισμός| ]]
65.381

επεξεργασίες