Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Χημικός τύπος»

Βελτίωση εισαγωγής
μ
(Βελτίωση εισαγωγής)
[[Αρχείο:Aluminium sulfate.jpg|thumb|Το [[θειικό αργίλιο]] έχει χημικό τύπο Al<sub>2</sub>(SO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>, αλλά στο δείγμα που εικονίζεται εδώ βρίσκεται στην [[Ένυδρο άλας|ένυδρη]] μορφή του, με τύπο [Al<sub>2</sub>(SO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>•16H<sub>2</sub>O].]]'''Χημικός τύπος''' είναι τρόπος αναπαράστασης τηε [[Αναλογία (μαθηματικά)|αναλογίας]] των [[άτομο|ατόμων]] ή και κάποιων επιπλέον πληροφοριών για τη [[μόριο|μοριακή]] δομή μιας [[χημική ουσία|χημικής ουσίας]], ορισμένων ειδών [[μίγμα|μιγμάτων]] χημικών ουσιών καθώς, ομάδων χημικών ουσιών (γενικός χημικός τύπος) ή και άλλου είδιους [[χημικό είδος|χημικών ειδών]], όπως είναι τα [[ιόν|ιόντα]]. Για την αναπαράσταση αυτή χρησιμοποιούνται τα [[χημικό σύμβολο|χημικά σύμβολα]] των χημικών στοιχείων που μετέχουν, κάποιοι αριθμοί που εκφράζουν τις αναλογίες των ατόμων γενικά ή ειδικά στο μόριο ή ιόν του χημικού είδου, τη συμμετοχή ορισμένων μόνο [[ισότοπο|ισοτόπων]], ή την ύπαρξη [[ηλεκτρικό φορτίο|ηλεκτρικού φορτίου]] στο χημικό είδος συνολικά ή τοπικά, σε κάποια σημεία του, και μερικές φορές και κάποια άλλα σύμβολα, όπως [[συντομογραφία|συντομογραφικά]] σύμβολα ομάδων, παρενθέσεις, αγκύλες, τελείες, σύμβολα + και -, αστερίσκοι και σύμβολα οπτικών ή και γεωμετρικών [[ισομέρεια|ισομερών]]. Οι χημικοί τύποι μπορεί ακόμη να εκφράζουν και την ύπαρξη διαμοριακών δεσμών, όπως [[δεσμός υδρογόνου|δεσμών υδρογόνου]].
[[Αρχείο:Aluminium sulfate.jpg|thumb|Το [[θειικό αργίλιο]] έχει χημικό τύπο Al<sub>2</sub>(SO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>, αλλά στο δείγμα που εικονίζεται εδώ βρίσκεται στην [[Ένυδρο άλας|ένυδρη]] μορφή του, με τύπο [Al<sub>2</sub>(SO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>•16H<sub>2</sub>O].]]
[[Αρχείο:Butan Lewis.svg|thumb|Συντακτικός τύπος του [[βουτάνιο|βουτανίου]]. Άλλα είδη χημικών τύπων του βουτανίου είναι: α) '''εμπειρικός τύπος''':C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>, β) '''μοριακός τύπος:''' C<sub>4</sub>H<sub>10</sub>, και γ) '''σύντομος συντακτικός τύπος: '''CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>CH<sub>3</sub>.]]
 
Τα σύμβολα αυτά δεν περιορίζονται πάντα σε μια απλή τυπογραφική γραμμή, αλλά μπορεί να περιέχουν εκθέτες και δείκτες. Ένας χημικός τύπος δεν είναι χημική ονομασία και δεν περιέχει λέξεις. Παρόλο που ένας οριζόντιος χημικός τύπος μπορεί να εκφράζει ικανοποιητική βεβαιότητα σε κάποιες απλές δομές, δεν είναι το ίδιο σαφής με έναν πλήρη τρισδιάστατο χημικό συντακτικό τύπο ή μοντέλο του χημικού είδους, ιδιαίτερα σε χημικά είδη πολύπλοκης μορφής και με ύπαρξη ισομερών. Οι οριζόντιοι χημικοί τύποι μπορούν να δώσουν πλήρη δομική εικόνα μόνο για τα απλούστερα χημικά είδη και γενικά είναι περιορισμένοι σε βαρύτητα πληροφοριών σε σύγκριση με τα πλήρη συστηματικά χημικά ονόματα και τους πλήρεις συντακτικούς τύπους.
'''Χημικός τύπος''' είναι η αναπαράσταση ενός [[μόριο|μορίου]] [[χημική ουσία|χημικής ουσίας]] η οποία περιέχει πληροφορίες για τη σύσταση, δομή και τη σχέση των [[άτομο|ατόμων]] στο μόριο της ουσίας.
 
Πολλοί συγγραφείς δεν συμπεριλαμβάνουν στους χημικούς τύπους τις μη οριζόντιες μορφές, τις οποίες διαχωρίζουν εντελώς.
Οι πληροφορίες που όλοι οι χημικοί τύποι περιέχουν είναι ο προσδιορισμός των ατόμων που συμμετέχουν στο πλέγμα ή το μόριο και τις αναλογίες στις οποίες βρίσκονται, οι οποίες είναι ακριβείς και προσδιορίζονται με [[κλάσμα|κλάσματα]] [[φυσικός αριθμός|φυσικών αριθμών]]. Άλλες πληροφορίες που μπορεί να περιέχει ένας χημικός τύπος είναι ο ακριβής αριθμός ατόμων του κάθε στοιχείου συμμετοχής σε ένα μόριο, ποια άτομα συνδέονται με ενδομοριακό δεσμό στο μόριο, το είδος του ενδομοριακού δεσμού που αναπτύσσεται σε κάθε άτομο στο μόριο, την κατανομή των [[ηλεκτρόνιο|ηλεκτρόνια]] στο κάθε άτομο ή μέσα στο πλέγμα, τη διάταξη των ατόμων στο χώρο, τον ενδεχόμενο [[Χειρομορφία (χημεία)|χειρομορφισμό]] ενός μορίου και τις διαμοριακές δυνάμεις που αναπτύσσονται στο πλέγμα (συνήθως αφορά τους [[δεσμός υδρογόνου|δεσμούς υδρογόνου]]).
 
Η απλούστερη μορφή χημικού τύπου ονομάζεται '''εμπειρικός τυπος (ΕΤ)''', που χρησιμοποιεί μόνο τα χημικά σύμβολα των στοιχείων που μετέχουν σε ένα χημικό είδος (ή μίγμα αυτών) και αριθμούς αναλογίας συμμετοχής του καθενός από αυτά. Συνήθως ο αριθμός [[1 (αριθμός)|1]] παραλείπεται και εννοείται όταν δεν δηλώνεται άλλος αριθμός αναλογίας. Ο αποκαλούμενος '''μοριακός τύπος''', εκφράζει είδος χημικού τύπου που επίσης περιέχει χημικά σύμβολα και αριθμούς. Συχνά, οι όροι χημικός τύπος και μοριακός τύπος συγχέονται και αναφέρεται ο όρος χημικός τύπος εννοώντας ειδικά το μοριακό τύπο ενός χημικού είδους. Μερικές φορές ο εμπειρικός τύπος και ο μοριακός τύπος ενός χημικού είδους ταυτίζονται. Ο μοριακός τύπος ενός χημικού είδους, όμως, μπορεί να περιέχει μεγαλύτερους αριθμούς από τον αντίστοιχο εμπειρικό. Για παράδειγμα ο εμπειρικός τύπος της [[γλυκόζη|γλυκόζης]] είναι CH<sub>2</sub>O, ενώ ο μοριακός τύπος της είναι C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub>, δηλαδη προκύπτει από τον εμπειρικό αν πολλαπλασιαστούν όλοι οι συντελεστές αναλογίας επί [[6 (αριθμός)|6]].
 
Μερικές φορές ένας χημικός τύπος περιπλέκεται περισσότερο από το μοριακό τύπο, σχηματίζοντας το '''σύντομο συντακτικό '''ή''' ημισυντακτικό τύπο''', την πιο σύνθετη μορφή οριζόντιου χημικού τύπου. Αυτός περιέχει περισσότερες πληροφορίες που αφορούν τον τρόπο που συνδέονται κάποια άτομα ή ομάδες ατόμων στη δομή ενός χημικού είδους ή και απλά επισημαίνει την ύπαρξη κάποιων χαρακτηριστικών ομάδων στο αναγραφόμενο χημικό είδος. Για παράδειγμα, ο μοριακός τύπος της [[αιθανόλη|αιθανόλης]] είναι C<sub>2</sub>H<sub>6</sub>O, αλλά είναι ταυτόσημος με τον αντίστοιχο του ισομερούς [[διμεθυλαιθέρας|διμεθυλαιθέρα]]. Έτσι, μπορεί να γραφεί πιο αναλυτικά ως C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>OH, δηλώνοντας έτσι την ύπαρξη υδροξυλίου στο μόριο της αιθανόλης και επομένως προσδιορίζοντας επιπλέον ότι έχουμε μια [[αλκοόλες|αλκοόλη]]. Γίνεται, όμως, να γραφεί και ακόμη πιο αναλυτικά: CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub>OH ή να χρησιμοποιηθεί η συντομογραφία Et για την ομαδα του αιθυλίου, οπότε ο τύπος της αιθανόλης γίνεται EtOH. Ωστόσο, ακόμη και με το σύντομο συντακτικό τύπο η πληροφόρηση για την πραγματική δομή ενός πιο πολύπλοκου χημικού είδους είναι αναγκαστικα περιορισμένη, γιατί είναι από δύσκολο ως αδύνατο να δείξει πολύπλοκη δεσμολογία μεταξύ των ατόμων (ή και ιόντων) που το αποτελούν, ιδιαίτερα αν ένα άτομο συνδέεται με περισσότερα από δύο (2) άλλα άτομα ή αν σχηματίζονται κάποιοι δακτύλιοι.
 
== Διάκριση ==
35.734

επεξεργασίες