Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Βασίλειο της Βαλένθια»

καμία σύνοψη επεξεργασίας
 
=== Η κατάκτηση ===
Μετά την κατάκτηση των [[Βαλεαρίδες Νήσοι|Βαλεαρίδων Νήσων]], ο [[Ιάκωβος Α΄ της Αραγονίας|Ιάκωβος Α΄ της Αραγόνας]], ήδη από το 1225 και την συνέλευση στην Τορτόζα είχε συμφωνήσει με τους ευγενείς του Στέμματος την επέκταση προς το νότο, που τότε διοικούνταν από αδύναμους μουσουλμάνους ηγεμόνες. Χονδρικά η κατάκτηση χωρίζεται σε τρεις φάσεις:
* Η πρώτη, μεταξύ 1225 και 1232, που ξεκίνησε με την αποτυχημένη, λόγω μη συμμετοχή της αραγονικής στρατιωτικής δύναμης, πολιορκία της [[Πενίσκολα]]. Κατακτήθηκε το βόρειο τμήμα της σημερινής Βαλενθιανικής Κοινότητας και αστικοί πυρήνες όπως η Πενίσκολα, η [[Μορέλια]], ο Μποριάνα και το Άρες.
* Η δεύτερη, μεταξύ 1225 και 1232, που κατευθύνθηκε στην περιοχή γύρω από την πόλη της [[Βαλένθια]]. Ανακηρύχθηκε «σταυροφορία» από τον πάπα [[Γρηγόριος Ι΄|Γρηγόριο Ι΄]].
* Η τρίτη, μεταξύ 1243 και 1245, οδήγησαν τα στρατεύματα του Στέμματος μέχρι το όριο που είχε συμφωνηθεί με το Στέμμα της Καστίλης στη συνθήκη της Αλμίθρα το 1244, από την ακτή λίγο πιο βόρεια από τη θέση του [[Αλικάντε]] μέχρι τα σημερινά σύνορα με την Καστίλη-Λα Μάντσα. Αυτά τα σύνορα θα επεκταθούν στη συνέχεια προς τα νότια και σε περιοχές της σημερινής Μούρθια.
 
=== Η δημιουργία του βασιλείου ===
=== Ο εποικισμός και το μουσουλμανικό στοιχείο ===
Το νέο βασίλειο εποικίστηκε με καταλανούς και αραγονέζους, αν και μέχρι τον 16ο αιώνα ο μουσουλμανικός πληθυσμός συνέχισε να αποτελεί την πλειοψηφία. Η όχι απαραίτητα ειρηνική συμβίωση προκάλεσε τρεις μεγάλες εξεγέρσεις των μουσουλμάνων του βασιλείου. Ο διωγμός τους το 1609 από την Ισπανία<ref>Casey (2008): 5.</ref> (περίπου 135.000 άτομα) μετά από διαταγή του [[Φίλιππος Γ' της Ισπανίας|Φίλιππου Γ]]΄, από τη μία επέφερε την ειρήνη στο βασίλειο (πολλοί από αυτούς συνεργάζονταν με τους πειρατές από τη Βόρεια Αφρική που λυμαίνονταν τα παράλια) αλλά από την άλλη επέφερε ένα μεγάλο πλήγμα στην τοπική οικονομία, λόγω του κυρίαρχου ρόλου των μουσουλμάνων στη γεωργική παραγωγή.
 
Όσον αφορά την κοινωνική οργάνωση, από τις απαρχές του, το βασίλειο χαρακτηρίστηκε από την ύπαρξη μιας ισχυρής φεουδαρχικής ελίτ στην επαρχία και την διαμόρφωση μιας έτερης ισχυρής αστικής-εμπορικής ελίτ στις πόλεις. Η εξάρτηση των ελίτ αυτών από τον κατά την περίσταση μονάρχη και η οικονομική εξάρτηση, κυρίως μετά το τέλος του Μεσαίωνα, από την Καστίλη, συνέβαλε αποφασιστικά στην απουσία ισχυρού πατριωτικού συναισθήματος.<ref>Casey (2008): 248.</ref>
 
== Η εποχή ακμής του Βασιλείου ==
 
== Παρακμή ==
Το Βασίλειο της Βαλένθια, από τα τέλη του 13ου αιώνα, διοικείτο βάσει δύο ξεχωριστών διοικήσεων, της Βαλένθια και της Οριόλα. Η πρώτη, που αντιστοιχούσε με τα όρια του Βασιλείου μέχρι το 1245, αποτελείτο με τη σειρά της από τρεις ξεχωριστές διοικήσεις, αυτή της Σάτιβα (στο νότο), της Βαλένθια (στο κέντρο) και της Καστελιό (στο βορρά). Η δεύτερη περιέκλυε τα εδάφη μέρους της σημερινής επαρχίας του Αλικάντε και της αυτόνομης κοινότητας της Μούρθια.<ref>[http://dglab.cult.gva.es/ArxiuRegne_v/fondosdoc_gobernacion_v.htm Λήμμα «governació»: Αρχειακό υλικό του Αρχείου του Βασιλείου της Βαλένθια] [8/2/1015]</ref> Το 1520 εγκαθιδρύθηκε η Αντιβασιλεία της Βαλένθια, που ανατέθηκε στον Ντιέγο Ουρτάδο δε Μεντόθα, ένα γεγονός που υπήρξε και η αφορμή της Εξέγερσης των Αδελφοτήτων, μιας πολύπλευρης διαμάχης μεταξύ των τοπικών ελίτ και της Ισπανικής Μοναρχίας του Καρόλου Α΄ που είχε ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση των τοπικών εξουσιών.
 
=== Οικονομία ===
Κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ισπανικής Διαδοχής το Βασίλειο παρότι αρχικά είχε υποστηρίξει τον [[Φίλιππος Ε΄ της Ισπανίας|Φίλιππο των Βουρβόνων]], στη συνέχεια ανακήρυξε βασιλιά τον αρχιδούκα Κάρολο στις 17 Αυγούστου του 1705 στη Ντενία. Μετά την ήττα των υποστηρικτών του Καρόλου, ο Φίλιππος Ε΄ απεμπόλησε τους βαλενθιανικούς νόμους και επέβαλε αυτούς της Καστίλης. Οι δύο διοικήσεις αντικαταστάθηκαν από έντεκα ''corregimientos'', υποδιοικήσεις εξαρτώμενες από τον βασιλιά.<ref>Vicent Giménez Chornet, ''Compte i raó: la hisenda municipal de la ciutat de València en el segle XVIII'', Βαλένθια, Universitat de València, 2002, σελ.79</ref> Ο τίτλος «Βασίλειο της Βαλένθια» συνέχισε να χρησιμοποιείται μέχρι και τον 19ο αιώνα (π.χ. Εθνοσυνέλευση του Κάδιθ) ώσπου το 1833, με την νέα διοικητική ανασυγκρότηση του ισπανικού κράτους μετονομάστηκε σε ''Región Valenciana'' ('Περιοχή της Βαλένθια').
Παρά την εμφανή καταλληλότητα του Βασιλείου για την ανάπτυξη της γεωργίας (ευγενικό κλίμα, πεδινό έδαφος), η αποσάθρωση του εδάφους και η απουσία άδρευσης σε μεγάλο μέρος του, δυσκόλεψε την εντατική καλλιέργεια και
συνέβαλε στην αποδυνάμωση του αγροτικού πληθυσμού.<ref>Casey (2008): 58.</ref> Κατά τον 17<sup>ο</sup> αιώνα, η τοπική γεωργική παραγωγή και η ελάχιστη κτηνοτροφία προοριζόταν μόνο για την επιβίωση του πληθυσμού, καθώς, ιδιαίτερα μετά τον διωγμό των μουσουλμάνων, είτε δεν περίσσευε σοδειά είτε ήταν πολύ δύσκολο να πωληθεί σε άλλο μέρος λόγω απουσίας ενεργών εμπορικών δρόμων.<ref>Casey (2008): 57.</ref> Καλλιεργείτο κυρίως σιτάρι και αμπέλι<ref>Casey (2008): 55.</ref>, από τα οποία παρήγετο ένα αρκετά κακής ποιότητας κρασί, επίσης δύσκολο να αποφέρει κέρδη, μαζί με το μετάξι, το παραδοσιακά κύριο εξαγώγιμο εμπορικό προϊόν, που απορροφούσε κυρίως η γειτονική Καστίλη.<ref>Casey (2008): 61.</ref>
 
Όσον αφορά το εμπόριο, κύρια λιμάνια του Βασιλείου πέραν
αυτού της πρωτεύουσας που παραδοσιακά λειτούργησε μονάχα ως πύλη ανεφοδιασμού της<ref>Casey (2008): 82.</ref>, ανά περιόδους υπήρξαν το Βιναρός στο βορρά, από όπου εξάγονταν το σιτάρι της Αραγόνας και το Αλικάντε στο νότο. Το τελευταίο, είδε να αναπτύσσεται ιδιαίτερα στον 16<sup>ο</sup> και 17<sup>ο</sup> αιώνα, όταν λειτούργησε σαν κύριο λιμάνι εξαγωγών, εισαγωγών και ναυπηγίας.
 
=== Διοίκηση και η εξέγερση των Αδελφοτήτων ===
Το Βασίλειο της Βαλένθια, από τα τέλη του 13ου αιώνα, διοικείτο βάσει δύο ξεχωριστών διοικήσεων, της Βαλένθια και της Οριόλα. Η πρώτη, που αντιστοιχούσε με τα όρια του Βασιλείου μέχρι το 1245, αποτελείτο με τη σειρά της από τρεις ξεχωριστές διοικήσεις, αυτή της Σάτιβα (στο νότο), της Βαλένθια (στο κέντρο) και της Καστελιό (στο βορρά). Η δεύτερη περιέκλυε τα εδάφη μέρους της σημερινής [[Επαρχία του Αλικάντε|επαρχίας του Αλικάντε]] και της αυτόνομης κοινότητας της [[Περιοχή της Μούρθια|Μούρθια]].<ref>[http://dglab.cult.gva.es/ArxiuRegne_v/fondosdoc_gobernacion_v.htm Λήμμα «governació»: Αρχειακό υλικό του Αρχείου του Βασιλείου της Βαλένθια] [8/2/1015]</ref> Το 1520 εγκαθιδρύθηκε η Αντιβασιλεία της Βαλένθια, που ανατέθηκε στον [[Ντιέγο Ουρτάδο δε Μεντόθα]], ένα γεγονός που υπήρξε και η αφορμή της Εξέγερσης των Αδελφοτήτων, μιας πολύπλευρης διαμάχης μεταξύ των τοπικών ελίτ και της Ισπανικής Μοναρχίας του [[Κάρολος Ε΄ Κουίντος|Καρόλου Α΄]] που είχε ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση των τοπικών εξουσιών.
 
=== Μετά τον Πόλεμο της Ισπανικης Διαδοχής ===
Κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ισπανικής Διαδοχής το Βασίλειο παρότι αρχικά είχε υποστηρίξει τον [[Φίλιππος Ε΄ της Ισπανίας|Φίλιππο των Βουρβόνων]], στη συνέχεια ανακήρυξε βασιλιά τον αρχιδούκα Κάρολο στις 17 Αυγούστου του 1705 στη Ντενία. Μετά την ήττα των υποστηρικτών του Καρόλου, ο Φίλιππος Ε΄ απεμπόλησε τους βαλενθιανικούς νόμους και επέβαλε αυτούς της Καστίλης. Οι δύο διοικήσεις αντικαταστάθηκαν από έντεκα ''corregimientos'', υποδιοικήσεις εξαρτώμενες από τον βασιλιά.<ref>Vicent Giménez Chornet, ''Compte i raó: la hisenda municipal de la ciutat de València en el segle XVIII'', Βαλένθια, Universitat de València, 2002, σελ.79</ref> Ο τίτλος «Βασίλειο της Βαλένθια» συνέχισε να χρησιμοποιείται μέχρι και τον 19ο αιώνα (π.χ. Εθνοσυνέλευση του Κάδιθ) ώσπου το 1833, με την νέα διοικητική ανασυγκρότηση του ισπανικού κράτους μετονομάστηκε σε ''Región Valenciana'' ('Περιοχή της Βαλένθια'). Έκτοτε θα ξαναχρησιμοποιηθεί στον 20ό αιώνα από την αντικαταλανιστική μερίδα των βαλενθιανών εθνικιστών-τοπικιστών ως αντιπαραβολή στον όρο «Βαλενθιανική Χώρα».
 
== Παραπομπές ==
 
== Βιβλιογραφία ==
* James Casey (2008), ''The Kingdom of Valencia in the seventeenth century''. Α΄ έκδοση 1979. Cambridge University Press, Cambridge.{{Ενσωμάτωση κειμένου|ca|Regne de València}}
 
[[Κατηγορία:Πρώην κράτη του Στέμματος της Αραγονίας]]
2.427

επεξεργασίες