Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Χημικός τύπος»

Προσθήκη ενότητας "Επισκόπηση"
μ
(Προσθήκη ενότητας "Επισκόπηση")
 
Μερικές φορές ένας χημικός τύπος περιπλέκεται περισσότερο από το μοριακό τύπο, σχηματίζοντας το '''σύντομο συντακτικό (ΣΤ)''' ή αλλιώς ''' ημισυντακτικό τύπο''', την πιο σύνθετη μορφή οριζόντιου χημικού τύπου. Αυτός περιέχει περισσότερες πληροφορίες που αφορούν τον τρόπο που συνδέονται κάποια άτομα ή ομάδες ατόμων στη δομή ενός χημικού είδους ή και απλά επισημαίνει την ύπαρξη κάποιων χαρακτηριστικών ομάδων στο αναγραφόμενο χημικό είδος. Για παράδειγμα, ο μοριακός τύπος της [[αιθανόλη|αιθανόλης]] είναι C<sub>2</sub>H<sub>6</sub>O, αλλά είναι ταυτόσημος με τον αντίστοιχο του ισομερούς [[διμεθυλαιθέρας|διμεθυλαιθέρα]]. Έτσι, μπορεί να γραφεί πιο αναλυτικά ως C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>OH, δηλώνοντας έτσι την ύπαρξη υδροξυλίου στο μόριο της αιθανόλης και επομένως προσδιορίζοντας επιπλέον ότι έχουμε μια [[αλκοόλες|αλκοόλη]]. Γίνεται, όμως, να γραφεί και ακόμη πιο αναλυτικά: CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub>OH ή να χρησιμοποιηθεί η συντομογραφία Et για την ομαδα του αιθυλίου, οπότε ο τύπος της αιθανόλης γίνεται EtOH. Ωστόσο, ακόμη και με το σύντομο συντακτικό τύπο η πληροφόρηση για την πραγματική δομή ενός πιο πολύπλοκου χημικού είδους είναι αναγκαστικα περιορισμένη, γιατί είναι από δύσκολο ως αδύνατο να δείξει πολύπλοκη δεσμολογία μεταξύ των ατόμων (ή και ιόντων) που το αποτελούν, ιδιαίτερα αν ένα άτομο συνδέεται με περισσότερα από δύο (2) άλλα άτομα ή αν σχηματίζονται κάποιοι δακτύλιοι.
 
== Επισκόπηση ==
Ένας χημικός τύπος ταυτοποιεί κάθε χημικό στοιχείο που συμμετέχει σε ένα χημικό είδος με το χημικό του σύμβολο και αναφέρει την αναλογία των ατόμων κάθε χημικού στοιχείου που συμμετέχει. Στους εμπειρικούς τύπους, η εύρεση της αναλογίας ξεκινά με ένα κομβικό χημικό στοιχείο και μετά υπολογίζονται με βάση αυτό οι αναλογίες των ατόμων των άλλων στοιχείων που συμμετέχουν στο συγκεκριμένο χημικό είδος. Για [[ομοιοπολικός δεσμός|μοριακές ενώσεις]], οι αριθμοί που εκφράζουν την αναλογία των χημικών στοιχείων που συμμετέχουν σε ένα χημικό είδιος μπορούν να εκφραστούν με [[φυσικός αριθμός|φυσικούς αριθμούς]]. Για παράδειγμα, ο εμπειρικός τύπος της αιθανόλης μπορεί να γραφεί ως C<sub>2</sub>H<sub>6</sub>O, γιατί κάθε μόριο της αιθανόλης αποτελείται από δὐο (2) άτομα άνθρακα, έξι (6) άτομα υδρογόνου και ένα (1) οξυγόνου. Ωστόσο, σε κάποιους τύπους [[ετεροπολικός δεσμός|ιονικών ενώσεων]], η αναλογία ατόμων δεν μπορεί να εκφραστεί εντελώς με φυσικούς αριθμούς. Για παράδειγμα, στο [[καρβίδιο του βορίου]], έχει εμπειρικό τύπο CB<sub>n</sub>, όπου n [[ρητός αριθμός]] που εκφράζει μια αναλογία που κυμαίνεται μεταξύ 4 και 6,5.
 
Όταν ένα χημικό είδος αποτελείται από απλά μόρια, οι χημικοί τύποι του μπορεί συχνά να προτείνουνι κάποιους τρόπους εξήγησης της δομής αυτών των μορίων. Αυτοί οι χημικοί τύποι είναι γενικά γνωστοί ως '''μοριακοί τύποι '''ή ως '''σύντομοι συντακτικοί τύποι'''.''' '''Ένας μοριακός τύπος περιέχει όχι απλά την αναλογία ατόμων, αλλά τον απόλυτο αριθμό των ατόμων κάθε χημικού στοιχείου που συμμετέχει σε ένα χημικό είδιος. Έτσι, ο μοριακός τύπος της [[γλυκόζη|γλυκόζης]] είναι C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub>, ενώ ο εμπειρικός τύπος της ίδιας ένωσης είναι CH<sub>2</sub>O. Ωστόσο, εκτός από τα πολύ απλά χημικά είδη, οι μοριακοί (χημικοί) τύποι δεν περιέχουν απαραίτητες συντακτικές πληροφορίες και γι' αυτό είναι ασαφείς.
 
Για (σχετικά) απλά μόρια, ο σύντομος συντακτικός τύπος ή ημισυντακτικός τύπος μπορεί να δώσει πλήρεις πληροφορίες για τον ορθό συντακτικό τύπο. Για παράδειγμα, η αιθανόλη μπορεί να απεικονιστεί ικανοποιητικά με το σύντομο συντακτικό της τύπο CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub>OH και ο ισομερής της [[διμεθυλαιθέρας]] με το δικό του CH<sub>3</sub>OCH<sub>3</sub>. Αυτές οι δυο ενώσεις έχουν τον ίδιο εμπειρικό και χημικό τύπο C<sub>2</sub>H<sub>6</sub>O, αλλά διαφοροποιείται ο σύντομος συντακτικός τους τύπος, γεγονός που αποσαφηνίζει ότι ο τελευταίος αντιπροσωπεύει την πλήρη δομή αυτών των (σχετικά) απλών οργανικών ενώσεων.
 
Οι σύντομοι συντακτικοί τύποι μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την αναπαράσταση και ιονικών ενώσεων που δεν υπάρχουν με τη μορφή διακριτών μορίων, αλλά αντίθετα περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες δομικές υπομονάδες. Αυτά τα πολυατομικά ιόντα είναι ομάδες ατόμων που συνδέονται και με ομοιοπολικούς δεσμούς, αλλά έχουν ένα συνολικό ιονικό φορτίο. Τέτοιο είναι για παράδειγμα το θειικό ανιόν (SO<sub>4</sub><sup>2-</sup>). Κάθε πολυατομικό ιόν (ή και, αντίστοιχα, ηλεκτρικά ουδέτερη ομάδα) είναι ένα χημικό είδος που μπορεί να γραφεί ανεξάρτητα, για να επισημανθεί η παρουσία του ως [[χαρακτηριστική ομάδα]]. Για παράδειγμα, η ένωση [[εξαοξείδιο του διχλωρίου]] έχει εμπειρικό τύπο ClO<sub>3 </sub>και μοριακό τύπο Cl<sub>2</sub>O<sub>6</sub>, αλλά στην υγρή ή τη στερεή κατάσταση η δομή αυτού του χημικού είδους εκφράζεται πολύ σωστότερα με το σύντομο συντακτικό τύπο της: [ClO<sub>2</sub>]<sup>+</sup>[ClO<sub>4</sub>]<sup>-</sup>, που επισημαίνει το δομικό γεγονός ότι η ένωση αποτελείται από τα ιόντα [ClO<sub>2</sub>]<sup>+</sup> και [ClO<sub>4</sub>]<sup>-</sup>. Σε τέτοιες περιπτωσεις μόνο χρειάζεται ο σύντομος συντακτικός τύπος ενός σύνθετου χημικού είδους να είναι αρκετά πολύπλοκος ώστε να δείχνει την παρουσία ενός τουλάχιστον (πολυατομικού) ιονικού είδους.
 
Οι χημικοί τύποι πρέπει να διακρίνονται από τις (συχνά) πολύ πιο πολύπλοκες συστηματικές χημικές ονομασίες που χρησιμοποιούνται σε διάφορα συστήματα της χημικής ονοματολογίας. Για παράδειγμα, ένα συστηματικό όνομα για τη γλυκόζη είναι (2R,3S,4R,5R)-2,3,4,5,6-πενταϋδροξυεξανάλη. Αυτή η ονομασία, και οι κανόνες ονοματολογίας που υποκρύπτει, εκφράζει πλήρως το συντακτικό τύπο της γλυκόζης, αλλά η ονομασία δεν αποτελεί χημικό τύπο της γλυκόζης, γιατί χρησιμοποιεί πολλούς επιπλέον όρους και λέξεις, που δεν επιτρέπονται στους χημικούς τύπους. Μπορεί αυτές οι χημικές ονομασίες να είναι ικανές να αναπαριστούν πλήρεις συντακτικούς τύπους χωρίς τη χρήση γραφημάτων, αλλά για να το κατορθώσουν χρησιμοποιούν λεκτικούς όρους που δεν αποτελούν τμήματα χημικών τύπων.
 
== Διάκριση ==
35.734

επεξεργασίες