Αναξιμένης: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

μ
==Φιλοσοφία και επιστήμη==
=== Η αρχή του κόσμου ===
Ο Αναξιμένης συνδυάζει όπως και ο Θαλής την ανιμιστική θεώρηση του κόσμου με υποτυπώδεις επιστημονικές παρατηρήσεις. Αναζήτησε την αρχή του σύμπαντος στον [[αέρας|αέρα]] ως ζωογόνο πνεύμα, ως μοναδική και άπειρη αρχή, ( [[Σιμπλίκιος]] ''Εις τα Φυσικά'' 24, 26 [DK 1345]). Ο αέρας είναι ποσοτικά άπειρος και αυτό τον καθιστά ανεξάντλητη πηγή του ''[[γίγνεσθαι'']], ενώ ταυτόχρονα είναι ύλη, δεν είναι δηλαδή νεκρός, αλλααλλά αντίθετα ζωντανή και αδιαχώριστη ύλη, επομένως δεν χρειάζεται εξωτερική δύναμη για να δράσει. Ο θεϊκός αέρας είναι και η αρχή των θεών, δηλαδή των άστρων ([[Κικέρων]], De natura deorum 1,26, Ιππόλ. Ἔλεγχ. 1,7,1). Η καθημερινή εμπειρία αποδεικνύει, ότι οι διαφορές μεταξύ των στοιχείων μπορούν να εξηγηθούν ποσοτικά μέσω της διαφορετικής πυκνότητας: ο αέρας είναι ψυχρός, όταν βγαίνει πιεσμένος από τα χείλη, αλλά θερμός όταν βγαίνει αραιός από το ανοιχτό στόμα (Πλουτ. ''Περί τοῦ πρώτου ψυχροῦ'' 7,947 F). Έτσι, η [[γη]] δημιουργείται μέσω της πύκνωσης του αέρα και συγκρατείται από αυτόν, ενώ ο [[ήλιος]] και τα υπόλοιπα ουράνια σώματα αποτελούνται από αναθυμιάσεις (ἰκμάς) της γης, είναι επίπεδα σαν φύλλα και περιστρέφονται γύρω απ' τη γη, όπως ένα καπέλο γύρω από ένα κεφάλι (Ιππόλ. Ἔλεγχος 1,7,6)<ref>Heinz-Günther Nesselrath, Εισαγωγή στην αρχαιογνωσία, τόμ, Α΄, Αρχαία Ελλάδα,Επιμ. Ιακώβ-Ρεγκάκος, Εκδ. Παπαδήμα (Αθήνα 2008 δ΄), σελ. 513-1.2.1 Ο ιωνικώςιωνικός διαφωτισμός, ISBN 978-960-206-468-9</ref>. Υιοθετώντας τον [[υλοζωισμός|υλοζωισμό]] του [[Θαλής|Θαλή]], θεώρησε ως προϋπόθεση των μεταβολών του αέρα τη συνεχή κινητικότητά του. Η κίνηση είναι η πιστοποίηση της ζωής, το χαρακτηριστικό της πολλαπλής πραγματικότητας.
Καθοριστικός παράγοντας για την επιλογή του αέρα ως βασικού στοιχείου για την [[κοσμογονία]] του, είναι η ταύτιση της [[ψυχή]]ς με τον αέρα, όπως αναφέρεται σε διασωθέν απόσπασμα: ''Ο αέρας πεικλείειπερικλείει ολόκληρο το σύμπαν όπως η ψυχή μας που είναι αέρας αποτελεί τη συνεκτική μας δύναμη'' (Αετ. 1,3,4). Πρόκειται ουσιαστικά για την πρώτη [[προσωκρατικοί φιλόσοφοι|προσωκρατική]] [[ψυχολογία|ψυχολογική]] θέση...
 
=== Κοσμογονία - Κοσμολογία ===